دیدگاه‌ها

اصلی‌ترین مانع توسعه صنعتی، حضور نظامی‌ها و کانون‌های قدرت در اقتصاد است

راغفر در مورد موانع قرارگرفتن ایران در مسیر توسعه صنعتی می‌گوید: یکی از اصلی‌ترین موانع حضور نظامی‌ها و کانون‌های قدرت در اقتصاد است. در حالی که مأموریت اصلی آنها اقتصاد نیست بلکه اینها به بهانه تأمین بخشی از نیازهای امنیتی، در حوزه اقتصاد حضور دارند و حضور آنها فضای اقتصاد را به شدت علیه بخش خصوصی واقعی تبعیض آمیز می‌کند… ادامهٔ مطلب

جدال «راهبرد»ها را جانشین جدال «آرزوها» کنیم/ رضا علیجانی

هیچ حکومتی داوطلبانه  چنین صندوقی به میان نمی آورد تا محترمانه از قدرت کنار بکشد چه برسد به حکومتی که باندهای مافیایی قدرت و ثروت در آن به روی هم همه نوع تیغ می کشند! بدین ترتیب راه رفراندوم نیز باز به رم ختم می شود. به نیروی مردم.

ادامهٔ مطلب

رمز پیشرفت برخی نخاله های زرنگ

 احمدخان دید با گذاشتن ته ریش در اکثر مواقع خیلی از درهای بسته به رویش زود و راحت باز می شود. این کار هم انجام گشته پیراهن یقه سفید آهاری بر تن پوشیده شد. دیگر دنیا و دوران به کام نابغه ی ما می گشت. در سیر اعلاءِ گذاران زندگی می کرد.

ادامهٔ مطلب

شورش فقرا رژیم ایران را تکان داده است

مقامات ایران موفق شده اند تظاهرات اجتماعی ای را مهار کنند که در دیماه کشور را تکان داد. با این حال، این شورش ها تاکیدی بر شکننده بودن قدرت بود و جنبش نافرمانی مدنی زنانی که در ملاء عام روسری از سر بر می دارند و به حجاب اجباری اعتراض می کنند نیز بر این امر تصریح دارد. ادامهٔ مطلب

آیا در ایران «مافیا» وجود دارد؟

مافیای فوتبال، مافیای سینما، مافیای چوب، مافیای کاغذ، مافیای کتاب، مافیای آب، مافیای ارز، مافیای دارو، مافیای سیگار، مافیای شکر، مافیای خودرو … و حالا اوضاع طوری شده که اگر بشنویم برای واردات، تولید یا توزیع آبنبات‌چوبی هم مافیایی شکل گرفته تعجب نخواهیم کرد… ادامهٔ مطلب

جوانمرگی و جاودانگی

صادق هدایت کیست؟ چهره‌های فرهنگی و اندیشمندان زیادی کوشیده‌اند به این پرسش، پاسخ دهند و به بهانه سالروز تولد ۱۱۵ سالگی هدایت با یکی از همین نویسندگان گفت‌وگویی داریم.
شناخت ما از موضوعاتی مانند هدایت، صرفا تحت تاثیر جو پیرامونی، بدون تحقیق و سطحی و در ادامه پیروی ازجناح موردقبول‌مان است… ادامهٔ مطلب

رفراندوم برای تغییر حکومت با چه برنامه راهی؟

درست در زمانی که مردم مرزهای اصلاح طلبی و سازش کاری را شکسته‌اند و دارند با سازماندهی افقی و از پایین و با ابتکارهای جسورانه و متفاوت و بی‌نظیر خود به جلو می‌روند. تعدادی از فعالان سیاسی و مدنی در یک هم زمانی عجیب با پیشنهاد رفراندوم از طرف حسن روحانی، شعار رفراندوم برای تغییر وضعیت موجود به شیوه مسالمت آمیز و زیر نظر سازمان ملل را رونمایی کرده‌اند…
ادامهٔ مطلب

بودجه کشور در راستای ترویج خرافات

ناگفته نماند که همراه با این بودجه های کلان به نهاد های دینی و مذهبی که در دست روحانیت است، مبالغ هنگفتی هم از سوی شهرداری ها به این مراکز و نهاد ها پرداخت می شود که کمک مالی به مداحان، ساخت مساجد، اماکن مذهبی و زیارتی از آن جمله اند.این حجم از منابع و امکانات مالی کشور به مراکز و نهاد هایی پرداخت می شود که هیچگونه نقشی در افزایش تولید مادی و معنوی جامعه ندارند…

ادامهٔ مطلب

فردوسی توسی، مهدویان و عدم مطالعه و خِرَدگریزی

گر از بسیط زمین عقل منعدم گردد/ به‌ خود گمان نبرد هیچ‌کس که نادانم
—————–
در تاریخ یازدهم بهمن ١٣٩٧ در برنامه تلویزیونی هفت، بین رضا رشیدپور، مجری برنامه و محمدحسین مهدویان، کارگردان جوان، درباره نقد آخرین فیلم وی گفت‌وگویی در جریان بود. در حین گفت‌وگو، مهدویان در حاشیه‌ به شاهنامه فردوسی و محتوای آن گریزی زد. مجری برنامه مخالفتی نه‌چندان جدی با وی کرد. ادامهٔ مطلب

گفتاردرمانی بی‌نتیجه روحانی

یک نشست خبری شبه‌تبلیغاتی دیگر برای روحانی؛ جلسه‌ای که باز هم صرف تلاش روحانی برای آرامش‌بخشی به جامعه‌ای شد که نارضایتی‌ها و اعتراض‌ها در آن فزاینده به‌نظر می‌رسد. آرامش‌بخشی بی‌نتیجه متکی بر تبلیغ برنامه‌های دولت و تجلیل محض از کارنامه‌ی آن، و نادیده‌گرفتن موانع و مشکلات جدی در حکومت، جامعه و مناسبات جهانی.
با وجود این، نمی‌توان از کنار برخی موارد در جلسه مزبور بی‌اعتنا گذشت؛ بعضی از آنها در ادامه آمده است.

۱. هیچ‌کدام از روزنامه‌نگاران و خبرنگارانی که پشت تریبون قرار گرفتند اشاره‌ای به وجوه سیاسی اعتراض‌های دی‌ماه گذشته و خواسته‌های بنیادین معترضان نداشتند.
مستقل از آنچه به مسئولیت اهالی رسانه و عدم‌ایفای تکلیف حرفه‌ای ایشان مربوط است، گروه اداره‌کننده جلسه )زیرمجموعه دولت) به هیچ‌کدام از خبرنگاران مهم‌ترین روزنامه‌های اصلاح‌طلب (مانند اعتماد، شرق، شهروند و قانون) امکان طرح پرسش نداد.
قابل‌تأمل آن‌که حتی از رسانه‌های اصلی مخالف دولت (مانند تسنیم و فارس و کیهان و وطن‌امروز) نیز خبرنگاری از فرصت طرح سؤال و نقد برخوردار نشد.
درچنین وضعی، و به‌گونه‌ای قابل‌حدس، نشست مطبوعاتی بیش ‌از پیش مضمونی رسمی و بوروکراتیک و تبلیغاتی یافت.

۲. روحانی در مهم‌ترین بخش سخنان خود (در آغاز جلسه و مقدمه برنامه) از ضرورت شنیدن صدای جوانان گفت و این‌که «۷۰ درصد جمعیت کشور جوانان هستند. آنان ـ که اکثریت جامعه هستند ـ هم شنیدن صدایشان و هم اثرگذاری فکر و اراده‌شان را در حاکمیت و مدیریت کشور می‌خواهند.» رئیس‌جمهور همچنین در اشاره‌ای ظریف و قابل‌تأمل گفت: «شیوه‌ها هم در سبک زندگی مردم و هم اداره کشور باید رو به تکامل باشد.»
روحانی بعدتر حتی به طعن و کنایه از این استقبال کرد که «همه [محتمل حتی جنتی و علم‌الهدی و رئیسی و رهبر جمهوری اسلامی] می‌گویند باید صدای مردم را شنید».
او اما در مقام رئیس قوه مجریه از برنامه‌های دولت، و فراتر، اقدام‌های عملی و عینی برای پاسداشت آزادی بیان و عقیده و حق اعتراض مردم چیزی نگفت.
روحانی هیچ اشاره‌ای به این نکرد که ـ صرف‌نظر از سازمان اطلاعات سپاه و دادستانی ـ وزارت اطلاعات وی به‌مثابه‌ی یکی از بازوهای سرکوب و تهدید و ارعاب کنشگران جامعه مدنی ایفای نقش می‌کند. او همچنین به دستور زیرمجموعه مطبوعاتی دولت خود برای سانسور نامه مهدی کروبی در رسانه‌ها، اشاره‌ای نداشت.
روحانی نگفت که وزارت کشور او چگونه از حق جمعیت‌های سیاسی و صنفی برای طرح عقاید متفاوت و بیان اعتراض و انتقاد حراست می‌کند؛ یا وزارت کار وی چگونه با اعتراض‌های صنفی کارگران یا فعالان کارگری مواجه می‌شود.
به بیان دیگر، تمام سخنان مثبت و مهم روحانی، تنها اظهارنظر جذاب دیگری بود درکنار دیدگاه‌های مشابه توسط بازیگران اصلی حکومت، یا اظهارنظرهای تبلیغاتی و وعده‌های خود وی در مقطع انتخابات.
روحانی همچنین درباره چگونگی عملیاتی‌شدن نظر خود درباره پاسداری از «سبک زندگی» یا حقوق مدنی شهروندان در اعتراض به حجاب اجباری یا پیگیری‌های پیشین، توضیحی ارائه نکرد، و حتی به موانع موجود نپرداخت.

۳. روحانی کوشید آشفته‌بازار ارز و کاهش بی‌سابقه ارزش ریال در برابر دلار و یورو و ارزهای خارجی را ناشی از دلایل روانی و تبلیغاتی ـ و نه تجاری و اقتصادی ـ ارزیابی کند.
او هرچند به چالش ادامه‌یافته در مناسبات تهران ـ واشنگتن اشاره کرد اما به عوارض آن بر ثبات اقتصاد ایران و بازار ارز نپرداخت.
رئیس‌جمهور به شهروندان توصیه کرد به توصیه‌های همکاران اقتصادی دولت توجه و اعتماد کنند؛ او اما در بخشی دیگر از سخنانش و هم‌زمان با نقد گفتار و رفتار سیاسی ترامپ، تصریح کرد که «هیچ‌کس، نه ما نه دوستان اروپایی، نمی‌دانند آمریکا چه می‌خواهد بکند. نه تنها درباره برجام بلکه توافق‌های اقتصادی و توافق‌های دیگر نیز همین‌طور است و کسی نمی‌داند آمریکا پای توافق خود می‌ایستد یا نه.»
به بیانی، روحانی خود با این سخن به بی‌اعتمادی و عدم‌ثبات در بازار ارز و فضای اقتصاد دامن زد.
در وضعی که اکثر سرمایه‌گذاران نسبت به طراحی فعالیت اقتصادی میان‌مدت و درازمدت به‌قدر لازم دچار ناامنی و نگرانی هستند، حالا رئیس‌ قوه مجریه نیز تاکید می‌کند که برآوردی از رفتار سیاسی کاخ سفید ندارد. ارزیابی مهمی که به نظر می‌رسد برای حدود سه ماه دیگر ـ تا ارزیابی و فرمان بعدی رئیس‌جمهور ایالات متحده درباره برجام و تحریم‌ها ـ مساوی با تعلیق و بی‌ثباتی و تشویش در بازار ارز و نیز اقتصاد کشور خواهد بود.

۴. روحانی در سخنان جدید خود ـ همچون چند ماه اخیر (پس از پیروزی وی در انتخابات ریاست‌جمهوری) ـ از کنار توسعه سیاسی و مقوله‌ها و مفاهیم مرتبط با آن گذشت. او تصریح کرد که دو برنامه اساسی دارد: اشتغال و مبارزه با فقر مطلق.
رئیس‌جمهور از کنار انتظارهای سیاسی و مدنی و فرهنگی و حتی بین‌المللی بخش مهمی از رأی‌دهندگان خود گذشت؛ او یا سکوت کرد و یا شاهدی از برنامه‌ی در دست انجام یا اقدام ایجابی ارائه نکرد.
این هم‌زمان شده با بی‌توجهی تعمدی و عدم‌اشاره آگاهانه‌ی وی به اعتراض‌های اخیر علیه حجاب اجباری، عدم ورود جدی به موضوع راهپیمایی دی‌ماه گذشته، بی‌اعتنایی به تحصن‌ها و اعتراض‌های کارگری، و همچنین بی‌توجهی به تداوم تهدید و خشونت علیه فعالان سیاسی و دانشجویی و مدنی، و نیز رخداد تأمل‌برانگیز اخیر علیه قطب دراویش گنابادی (دکتر نورعلی تابنده).
این همه، وقتی درکنار وضع اسف‌بار بخش مهمی از زلزله‌زدگان قرار بگیرد و انتقادهای آنها از کیفیت امدادرسانی* به نارضایتی از مضمون و خروجی نشست خبری رئیس‌جمهور می‌افزاید.
نشست خبری روحانی نتوانست گامی در راه کاهش شکاف ملت ـ حکومت بردارد و به افزایش اعتماد عمومی ـ دست‌کم نسبت به دولت اعتدال‌گرا ـ یاری رساند.
این ارزیابی وقتی مهم‌تر می‌شود که از یاد نبریم در گزارش اخیر وزارت کشور درباره راهپیمایی‌های اعتراضی دی‌ماه، به « کاهش اعتماد عمومی به‌دلایل گوناگون (ازجمله ضعف کارآمدی سازمان‌ها و نهادها در پاسخگویی به شرایط کنونی جامعه و نارضایتی ناشی از برخی ضعف‌ها)» اشاره شده بود.
روحانی که بر شنیده‌شدن صدای اعتراض‌ها ـ در حوزه‌های گوناگون ـ تاکید دارد، باید بداند که صِرف گفتاردرمانی او نمی‌تواند کاهش اعتماد عمومی را بهبود بخشد. ناراضیان و معترضان نیازمند مشاهده گام‌های عملی اصلاح و تغییر هستند.
آیا روحانی برای تغییر رویکردهای مسلط در حکومت، از انگیزه و توان لازم برای توجیه هسته اصلی قدرت برخوردار است؟ شواهد متاسفانه چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

*پی‌نوشت:
بخش‌هایی از گزارش تلخ و اخیر «ایلنا» از منطقه زلزله‌زده:

فضا دست‌کمی از روزهای اول پس از وقوع زمین لرزه ندارد. همه‌چیز مثل روزهای اول است؛ مردم با کنسرو روز را به شب می‌رسانند، کودکان دچار سوتغذیه شده‌اند، وضعیت بهداشتی بحرانی شده است… یک حمام برای ۱۰ خانوار اگر هم شانس بیاورند، ۵ خانوار از یک سرویس بهداشتی استفاده می‌کنند.

از بیمارستان صحرایی خبری نیست، نوزادان در صف ویزیت اندک متخصصان اطفال حاضر در مناطق هستند؛ تازه اگر شانس بیاورند و در سرپل‌ذهاب باشند، وضعیت روستاها که بماند؛ منهای رفت و آمد مردم در روزهای اول و بارقه‌های امیدی که در دل مردم در همان روزها ایجاد شد؛ شباهتی به منطقه‌ای ندارد که به سمت ساخت‌وساز برود. بیشتر ویرانی است و ناامیدی عمیقی که در عمق رفتار مردم مشاهده می‌شود؛ حتی از شوک و آرامش روزهای اول هم خبری نیست؛ آنها با واقعیت مواجه شده و عصبانی هستند…

همه‌چیز درهم ریخته و پیچیده است؛ آوار زلزله از تیر آهن، گچ و آجر تغییر ماهیت داده و جای خود را به مشکلات عفونی زنان، سرماخوردگی‌های سخت، مشکلات عدیده زنان باردار، بیماری‌های مشترک بین دانش‌آموزان و سرمای خشک زیر صفر درجه داده است؛ درحالی‌که همچنان مشکل کانکس در مناطق زلزله‌زده وجود دارد و به راحتی می‌توان این را گفت که هنوز حدود نیمی از مردم کانکس برای زندگی ندارند…

همه‌چیز درست مثل ساعت‌های اولیه زلزله است؛ فقط صدای هلی‌کوپترهای امداد جایش را به وزش بادهایی نسبتا شدید و خاک‌های شناور داده است… برای ساختن و برای مردم مناطق زلزله‌زده روی خطی وجود ندارد، از زیر خط باید شروع کنند. دست‌اندازهای اداری نیز تمامی ندارد و امروز بدتر از دیروز مجبورند همه‌چیز را رها کرده و ساعت‌ها در صف‌های اداری ساخت‌وساز انتظار بکشند تا شاید کسی بگوید نوبت شماست. از باران خبری نیست، با بی آبی و خشکی امسال محصول کشاورزی هم در کار نیست…

مرتضی کاظمیان

شاخصه‌های شکست اصلاحات

از بهار دوم خرداد ۷۶ تا به امروز، حدود ۲۰ سال از عمر اصلاحات می‌گذرد؛ دوره زمانی که بی‌شک می‌توان آن را برای نقد دستاوردهای هر حرکت سیاسی کافی قلمداد کرد. پس بی‌راه نیست اگر پس از ۲۰ سال از خود بپرسیم دنبال کردن اصلاحات مارا از کجا به کجا رسانده است؟

ادامهٔ مطلب

بیانیه‌ی اتحاد دموکراسی خواهان ایران به مناسبت رخدادهای اعتراضی زمستان ۹۶

آنانکه حرکت مردمی دی ماه ۹۶ را الهام گرفته از ارتجاع و امپریالیسم و راستگرایان داخل کشور می‌دانند و می‌شناسانند، بهتر است نظری به ۴۳ هزار اعتراض و اعتصاب کارگران، مالباختگان، معلمان و دیگر اقشار فرودست جامعه در مقابل مجلس، وزارتخانه‌ ها، کارخانه‌ها و نهادهای مالی و اعتباری کشور، فقط در ۵ سال گذشته، بیندازند که بی‌ تردید نشان از بی پاسخ ماندن خواست های به حق آنان دارد که از جایی بجز از اعماق جامعه برنخاسته است. …
ادامهٔ مطلب

گفتگو با عمادالدین باقی درباره دختران خیابان انقلاب

واقعا سوال من این است که اگر هر روز عده ای این کار را تکرار کنند ایا به گفته دادستان می خواهند با قوه قهریه جلوی شان را بگیرند؟ اینها که نه جنایت کرده اند، نه شیشه شکسته اند، نه شعار داده اند، نه اخلال در نظم کرده اند. اگر با زندان و مجازات با آنها روبرو شوند جواب افکار عمومی در ایران را چه می دهند؟ 

ادامهٔ مطلب

واکاوی اعتراضات مردم به لب رسیده از ظلم و استثمار ‌

در روزهای گذشته شاهد اعتراضات خیابانی مردم بودیم، اعتراضاتی که ۷ دی ماه از مشهد، کاشمر، نیشابور و شاهرود شروع شد و در روزهای بعد به شهرهای کوچک و بزرگ نظیر سنندج، بانه، شیراز، دورود، کرمان،‌ رشت، لاهیجان،‌ زنجان، اردبیل، همدان، قزوین،‌ خرم‌آباد، اصفهان، تاکستان، کرج،‌ کرمانشاه، تهران، نجف‌آباد، خمینی‌شهر،‌ تویسرکان، نهاوند، قم، قهدریجان،‌ ارومیه، ساری،‌ ایلام، زاهدان، اهواز، ایذه، چابهار، قشم، الیگودرز، آمل، باغملک،‌ آبیک،‌ محمدیه،‌ ساوه، تنکابن،‌ بندرعباس،‌ شهرکرد،‌ ملایر، ابهر، سمنان، بهشهر، خوی، شاهین‌شهر، شهرضا، خمام، قزوین، اراک، تاکستان، گناوه، خرمدره و مراغه و … گسترش یافت. در جریان این اعتراض‌ها بیش از ۲۰ نفر کشته شدند. بسیاری در خیابان و خانه‌ها بازداشت شدند و موج دستگیری‌ها به دانشجویان و فعالان مدنی رسید….
ادامهٔ مطلب

نامه دوم محسن مخملباف به مصطفی تاجزاده: استبداد دینى برانداختنى است

شما دموکراسى را معادل انتخابات مى‌گیرید. مگر هیتلر از دل انتخابات مردم آلمان بیرون نیامد؟ دمکراسى منهاى رعایت موازین حقوق بشر مى شود آلمان هیتلرى. مى شود خمینى بعد از رفراندوم جمهورى اسلامى. مى شود احمدى نژاد بیرون آمده از انتخابات مهندسى شده… ادامهٔ مطلب

اصلاح‌طلبی رادیکال

دلیل انفعال اصلاح‌طلبان این است که قطب‌نمای خود را گم کرده و تحلیل غلطی از اجتماع دارند.
دموکراسی در دنیا وامدار توده‌های مردم و پوپولیسم چپ و انقلاب‌ها است.
موتور محرک دموکراسی توده‌های مردم هستند. همین توده‌هایی که از آن وحشت داریم… ادامهٔ مطلب

دو سعید؛ یک قوه قضاییه

تبرئه وی در همین دستگاه مخروبه قضایی که به احتمال قوی به دلیل انتساب وی و لابی و فشار دفتر فقیه حاکم بوده، هرچند دور از انتظار نبود اما در افکار عمومی تعجب و عصبانیت مضاعف به‌ بار آورد.

ادامهٔ مطلب

تغییرات اقلیمی، غفلت کشنده ایرانی ها و تدبیر کشورهای عربی و جهانیان

استان تهران با مصرف روزانه ۱۶٫۲ میلیون لیتر بنزین بیش از کشور لهستان با ۴۰ میلیون جمعیت و ترکیه با ۸۰ میلیون نفر جمعیت مصرف بنزین و آلایندگی دارد! در حوزه مصرف آب نیز فقط در استان تهران از ۸۵۰ میلیون متر مکعب مصرف آب بیش از ۳/۲ یعنی ۷۰ درصد آن بازیافت نمی شود و از بین می رود!

ادامهٔ مطلب