زنان در ورزشگاه؛ کنشگر نه تماشاگر

حضور زنان در ورزشگاه؛ کنشگر یا تماشاگر، پرسشی بود که در روز ۱۵آبان در اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی با حضور کارشناسان و علاقه‌مندان بررسی شد. حضور زنان در ورزشگاه‌ها هرچند سال‌هاست جزو مطالبات زنان است، اما در ماه‌های اخیر پررنگ‌تر شده است. در بازی ایران و سوریه از مرحله برگشت مسابقات مقدماتی جام‌جهانی، شاهد حضور زنان سوری در ورزشگاه آزادی بودیم. این در حالی است که زنان ایرانی همچنان اجازه تماشای مسابقات فوتبال را ندارند.

به دنبال این اتفاق مباحث زیادی در مورد حضور زنان در ورزشگاه‌ها مطرح شد و مسئولان دولتی قول داده‌اند که این مطالبه را پیگیری کنند. در روز‌های اخیر دستیار رئیس‌جمهور در امور شهروندی با بیان اینکه حضور زنان در ورزشگاه‌ها جزو حقوق شهروندی آنهاست، از تلاش دولت برای برداشتن موانع سر راه خبر داده است. معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده نیز عنوان کرده است که این مطالبه را پیگیری می‌کند. این در حالی است که اظهاراتی در این زمینه منتشر شد که زیرساخت‌های لازم برای حضور زنان در ورزشگاه‌ها وجود ندارد. منظور از این زیرساخت‌ها، جایگاه‌های جدا برای تماشای مسابقه و همچنین گیت‌های جداگانه است. یکی از آسیب‌هایی که در ورزشگاه‌های ما وجود دارد به کار بردن الفاظ رکیک توسط برخی تماشاگران است. کارشناسان و فعالان زنان می‌گویند نباید به این دلیل زنان را از حضور در ورزشگاه‌ها منع کرد، چراکه این حضور خود می‌تواند باعث کاهش فحاشی در ورزشگاه‌ها شود. در مورد مشکلات زیرساختی هم چندی پیش وزیر ورزش‌و‌جوانان گفت: «حضور بانوان در ورزشگاه‌ها تنها نیازمند همگرایی دستگاه‌های مختلف است، زیرا مشکل زیرساخت در ورزشگاه‌ها نداریم.» به هر حال این موضوع همچنان مورد بحث است و اخیرا ابعاد جامعه‌شناختی آن در انجمن جامعه‌شناسی ایران بررسی شده است.
به گزارش دبیر انجمن جامعه‌شناسی ورزش، در جلسه ۱۵آبان بعد از ایراد مقدمه‌ای از سوی مجید خاتونی، دبیر نشست بیتا مدنی، دبیر گروه تخصصی انجمن جامعه‌شناسی ورزش «آجا» و پژوهشگر حوزه زنان با اشاره به مکتب تفسیرگرایی آمریکایی به تحلیل موقعیت پرداخت و در این تحلیل موقعیت حضور زنان در ورزشگاه را یک حق دانست نه مطالبه و گفت: زنان باید حضور داشته باشند، حضوری از جنس کنشگری، نه صرفا حضوری تماشاگرانه. مدنی سپس افزود: در یک نگاه کلی مشخص می‌شود حضور زنان در ورزشگاهها نه تنها در تضاد، تقابل یا تخالف با راهها و اهداف توسعه‌ای کشور نیست، بلکه خود می‌تواند بسترساز توسعه در ساختهای مختلف حیات اجتماعی شود. حضور زنان می‌تواند چه‌بسا دردسرهای محیط‌های تک‌جنسیتی ورزشی را تا حد زیادی کاهش دهد.
مدنی همچنین بیان کرد: حتی تماشاگر بودن زنان در ورزشگاه در بعضی مواقع با تبعیض همراه بوده است و می‌بینیم در بازی ایران- سوریه، زنان سوری اجازه حضور در ورزشگاه پیدا می‌کنند و زنان ایرانی از حضور محروم می‌شوند، لذا باید به این موضوع نگاه فراجنسیتی داشته باشیم و این یک حق است، پس در برابر این حق زیرساخت‌هایی را که آماده نیست باید آماده کنیم. در بخش دیگری از این نشست داروین صبوری، پژوهشگر حوزه‌ جامعه‌شناسی ورزش مهم‌ترین راهکار برون‌رفت و تلطیف فضای مردانه در زیست اجتماعی را، ایجاد فضای گفت‌و‌گوهای مدنی و توسعه‌ی سیاسی نامید و حاکمیت ادبیات نظامی، امنیتی در حوزه‌ فرهنگ را از مصادیق عقب‌رفت و انسداد راهکارهای اصلاح اجتماعی نامید. در ادامه رئیسی‌کیا دیگر سخنران این برنامه به کارکرد ورزش به عنوان یک نهاد اجتماعی پرداخت و با اشاره به قانون اساسی گفت: در قانون اساسی‌ جمهوری اسلامی ایران، مشخصا دو اصل ۲۰ و ۲۱ به بیان حقوق زنان پرداخته است. در این دو اصل دو نکته اساسی وجود دارد، اول دولت باید تضمین کند که حقوق زنان در تمام جهات رعایت می‌شود و دوم اهمیت رعایت موازین اسلامی در اجرای این دو اصل. بنابراین در شناسایی و رسمیت اصل حق بانوان ایرانی برای حضور در ورزشگاه‌ها که مستند به قانون اساسی است، هیچ‌گونه تردیدی وجود ندارد. از سوی دیگر اکثر مراجع عظام و فقها تاکنون حضور بانوان ایرانی در ورزشگاه‌ها را نفی نکرده‌اند، بلکه بیشتر بر نامناسب بودن محیط و فضای ورزشگاه برای حضور بانوان تاکید داشته‌اند.

Print Friendly, PDF & Email