یکه‌تازی اردوغان در خطر

صحنه سیاسی ترکیه خود را برای رقابتی تنگاتنگ آماده می‌کند. در مارس سال ٢٠١٩ میلادی قرار است انتخابات شوراها در این کشور برگزار شود؛ به دنبال آن در نوامبر همان سال ترکیه شاهد انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی خواهد بود. نتایج این انتخابات می‌تواند عزم رجب طیب اردوغان را که قصد دارد تا سال ٢٠٢٩ در قدرت بماند، به چالش بکشد.

به گزارش روزنامه الحیات، این روزها علاوه بر تشکیل حزب «الخیر» گفته می‌شود «عبدالله گل» رئیس‌جمهوری سابق نیز به دنبال تأسیس حزبی با یک هویت سیاسی متفاوت با حزب عدالت و توسعه است. هم زمان ما شاهد شکاف‌هایی در احزاب قدیمی این کشور هستیم. به‌خصوص حزب عدالت و توسعه که اردوغان تلاش می‌کند ارکان قدرت در آن را همچنان در اختیار خود داشته باشد. از همین رو بود که او تعدادی از رؤسای شوراهای وابسته به این حزب در سراسر کشور را برکنار کرد و از سویی دیگر کوشید تا رده‌بندی‌های داخل حزب را به نحوی جابه‌جا کند که در جهت اهداف سیاسی او باشد. به همین منظور بود که دخترش سمیه و همسرش بیرات البیراق را درون حزب ارتقا داد.عبدالله گل در بین بنیان‌گذاران حزب عدالت و توسعه به‌‌ویژه آنهایی که رئیس‌جمهور کنارشان زد، از محبوبیت بیشتری برخوردار است. این افراد با حضور اردوغان در رأس حزب مخالف‌اند. ادامه اختلافات گل و اردوغان را می‌توان از سفر او به ریاض در ماه ژوئن گذشته تشخیص داد؛ یعنی زمانی که اختلافات بین عربستان و قطر به اوج خود رسیده و روابط ترکیه و عربستان را متشنج کرده بود
.چندی‌پیش مارال آکشنر از حزب ناسیونالیست دست‌راستی خارج شد و حزب جدیدی را به نام «الخیر» تأسیس کرد. این اتفاق بعد از آن افتاد که او نتوانست برای انتخاب رهبری جدید به جای «بهجت لی» کنگره‌ای حزبی برگزار کند. اختلاف بین آکشنر و بهجت لی پس از آن مشخص شد که بهجت لی از تبدیل نظام سیاسی ترکیه به نظامی ریاست‌جمهوری حمایت کرد. طرحی که در نهایت موجب تقویت قدرت اردوغان شد. رسانه‌های طرفدار رئیس‌جمهور ترکیه مارال آکشنر را متهم به داشتن ارتباط با گروه فتح‌الله گولن می‌کنند که آنکارا آن را تروریستی می‌داند. درست است که این تحرکات قادر به کنارزدن حزب «عدالت و توسعه» نیست اما تا حدودی گرایش‌ها و رویکردهای جدیدی را در کشور نشان می‌دهد. برای مثال تعدادی از نمایندگان حزب جنبش ناسیونالیستی و حزب جمهوری‌خواه خلق در تأسیس حزب آکشنر حضور داشتند. این حزب شعار «ترکیه بهتر خواهد شد» را برای خود برگزیده است. تأسیس حزب آکشنر که ملقب به «بانوی آهنین» شده است و نیز اوج‌گرفتن دوباره ستاره عبدالله گل و ایجادشدن فرصت‌ها و تریبون‌های جدید در ترکیه، بیانگر بروز چالش‌های جدید در برابر اردوغان خواهد بود. رئیس‌جمهوری سابق ترکیه در میان توده‌های مردم ترکیه محبوبیت زیادی دارد. حزب آکشنر نیز دارای پایگاه مردمی خوبی در بین محافظه‌کاران، طرفداران بخش‌های کارگری، دینداران و ملی‌گراهاست.کمااینکه مخالفت شدید او با نظام ریاستی محبوبیت او را حتی در بین جناح مخالف حزب عدالت و توسعه نیز دوچندان کرد؛ زیرا آنها معتقدند این طرح به دموکراسی ترکیه آسیب رسانده و در عوض موجب تحکیم دیکتاتوری شده است.
بین احزاب سیاسی کنونی ترکیه یک رویکرد مشترک وجود دارد و آن بازگشت دوباره به نظام پارلمانی است؛ نظامی که در آن حاکمیت قانون و جایگاه نهادها محفوظ بوده و در محاکمات قضائی از اصول و اقداماتی قانونی تبعیت می‌شود. آنها همچنین خواستار اجرای فوری معیارهای اتحادیه اروپا به‌خصوص در مورد آزادی مطبوعات هستند. روشن است که ترکیه با بازداشت بیش از ١۶٠ روزنامه‌نگار در صدر کشورهایی قرار گیرد که قوانین و معیارهای کار رسانه‌ای را نقض می‌کنند. وجود احزاب جدید در عرصه سیاسی ترکیه اردوغان را نگران خواهد کرد. زیرا او قصد دارد تا سال ٢٠٢٩ همچنان بلامنازع در قدرت بماند. از این رو به احتمال زیاد تلاش خواهد کرد تعداد دیگری از دوستان و دشمنان خود را از میدان به در کند. او جایگاه خاص عبدالله گل رئیس‌جمهور سابق ترکیه را می‌شناسد و می‌داند اگر او وارد عرصه رقابت‌ها شود، شرایط پیچیده‌ای پدید خواهد آمد. همچنین آکشنر دارای ویژگی‌های سیاسی خاصی است و حزب خود را نیز ادامه‌دهنده حزب رفاه اسلامی به رهبری نجم‌الدین اربکان می‌داند. حضور حزب «الخیر» به رهبری آکشنر و رشد گرایشات ضد اردوغانی در درون حزب عدالت و توسعه ممکن است حاکمیت تک‌حزبی در ترکیه را با چالش‌های مهمی مواجه کند.
شرق

Print Friendly, PDF & Email