فرهنگی

به بهانه روز سینما: زنان ایرانی و سینما

سالن‌های اولیه سینما تنها پذیرای تماشاچیان مرد بودند. حضور مخاطب زن در سالن سینما تا سال‌ها از مشکلات سینماداران بوده؛ گاه سینما را برای زنان و مردان سانسی می کردند، اگر سینمایی بالکن داشت زنها بالکن می‌نشستند و مردها پایین و یا می گفتند زن‌ها در یک طرف سالن بنشینند و مردان در طرف دیگر…….

سینما نخستین بار پنج سال بعد از اختراع در فرانسه به ایرانیان معرفی شد. ما نمی دانیم اولین زنان تماشاچی پرده نقره‌ای سینما در ایران دقیقا چه کسانی بودند و چه دیده‌اند. قطع به یقین نخستین زنان مخاطب سینما در ایران همچون مردها، از دربار بوده‌اند. برای مثال، روسی خان که یکی از اولین مؤسسان سینما در ایران بوده و کارش را از سال مشروطه با نمایش فیلم در حرم‌سرای محمد علی شاه قاجار و خانه اشراف شروع می کند و در خاطرات تعدادی از زنان آن دوره به این تجربه اشاره می شود. اما زنان عادی هنوز باید برای دیدن سینما صبر می کردند.

سالن‌های اولیه سینما تنها پذیرای تماشاچیان مرد بودند. حضور مخاطب زن در سالن سینما تا سال‌ها از مشکلات سینماداران بوده؛ گاه سینما را برای زنان و مردان سانسی می کردند، اگر سینمایی بالکن داشت زنها بالکن می‌نشستند و مردها پایین و یا می گفتند زن‌ها در یک طرف سالن بنشینند و مردان در طرف دیگر. تا اولین سینمای زنان که در مدرسه زرتشتیان در خیابان نادری راه اندازی شد. مدیریت سالن را انجمن زرتشتیان به علی وکیلی صاحب گراند سینما داد. نخستین نمایش عمومی در این سالن سینما در تاریخ پنجم اسفند هزار و سیصد و شش بوده که از یک هفته قبل تبلیغات آن در جراید روز آغاز شده بود.

در اردیبهشت هزار و سیصد و هفت نیز کلنل علینقی وزیری سینما «صنعتی» را در مدرسه عالی موسیقی در خیابان لاله‌زار راه اندازی کرد که روزهای شنبه، یکشنبه، سه شنبه و چهارشنبه به زنان اختصاص داشت متاسفانه این سینما در هشتم مهر دچار آتش سوزی شدیدی شد که تعطیلی آن را به دنبال داشت، سعید نفیسی در خاطراتش به آن شب اشاره می‌کند که عده کثیری زن جوان پریشان و ترسیده در لاله زار سرگردان بودند. در این سال‌ها تنها سینمای مخصوص زنان از سوی یک زن راه‌اندازی شد. سینما «پری» در خیایبان مخبرالدوله بود که توسط مادام سانتنیک آقابایوف با همراهی باباخان معتضدی در دیماه سال هزاروسیصد و هفت تاسیس شد و سال بعد به قلهک منتقل شد اما چندان نپایید و بعد از مدتی فروخته شد.

علی وکیلی در خاطراتش می‌گوید که سینما مورد استقبال زنان نبود زیرا نمی توانستند از شوهرشان پولی برای سینما رفتن بگیرند و سینماداران برای تشویق به بلیط‌های رایگان و تخفیف روی آوردند اما دلیل اصلی که مانع حضور زنان در سینما می‌شد، مسائل شرعی بود و رفتن به سینما از نظر تعدادی از خانواده ها برای دختران و زنان حرام بود و فضای سینما را مناسب حضور آنان نمی‌دانستند و نگران بودند که موازین شرعی و اخلاقی در هنگام تماشای فیلم رعایت نشود و فیلم‌ها بدآموزی داشته باشد و زنان را به لاقیدی و بی بند و باری بکشاند. مضامین فیلم های آن دوره بارها مورد اعتراض و انتقاد قرار گرفت و دارای تاثیر سوء بر دختران معصوم و موجب فساد اخلاق عمومی دانسته شد.

دیگری

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotne

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا