چرخانزنان

تغییر بنیادی ساختارها می‌تواند از فقر زنان بکاهد

به مناسبت روز جهانی فقر

شکاف جنسیتی در فرصت‌های آموزشی و شغلی، عدم دسترسی زنان به منابع مالی نسبت به مردان، اخراج و کاهش درآمد زنان در بحران‌های اقتصادی، دسترسی کمتر زنان به منابع طبیعی مانند زمین، کمتر بودن اختیارات قانونی در نظام حقوقی باعث شده که زنان به مردان وابسته‌تر و فقیرتر باشند. عبارت زنانه شدن فقر اولین بار توسط «دیانا پیرس» جامعه شناس آمریکایی در سال هزار و نهصد و هفتاد و شش به دایره واژگان علوم اجتماعی افزوده شد.

به مناسبت روز جهانی فقر

فتانه عبدالحسینی-مطالعات زنان: بخشی از زنانه شدن فقر، به دلیل امید به زندگی بالاتر زنان و رسیدن درصد بیشتری از آنها به سنین سالخوردگی است. زنان تنهایی که حقوق بازنشستگی، پس‌انداز و مایملکی به نام خود ندارند و معمولا بعد از فوت همسر ( زن دارای فرزند فقط یک هشتم ارث می‌برد) کاشانه خود را را در جریان تقسیم میراث رها می‌کنند تا فرزندانشان در شرایط بد اقتصادی بتوانند بهتر زندگی کنند. اما در ایران عمده‌ترین دلیل برای زنانه شدن فقر، افزایش زنان سرپرست خانوار بوده است. زنان سرپرست خانوار، مجبورند به تنهایی تمامی مسئولیت خانواده را بپذیرند. علاوه بر انجام امور خانه، نگهداری از کودکان و سالمندان و رتق و فتق امور، نان‌آور خانواده هم هستند.

بالا رفتن میزان طلاق، بالا رفتن جرم و افزایش زندانیان مرد در سال‌های اخیر، از کار افتادگی که مهمترین علت آن اعتیاد مردان خانواده است، باعث شده زنان بیشتر از پیش درگیر تامین مالی خانواده خود باشند و به اصطلاح سرپرست خانواده شوند. براساس آخرین آمار از بیست و پنج میلیون سرپرست خانوار، سه و نیم میلیون نفر معادل چهارده درصد سرپرستان خانوار بوده‌اند. بیش از هفتاد درصد این زنان بی‌سوادند و هشتاد درصد آنها بیکارند. در بین دهک‌ها، در دهک یک (فقیرترین) حدود چهل و پنج درصد از سرپرستان خانوار زنان هستند.

افزایش زنان سرپرست خانوار، کاهش سن کارتن خوابی زنان به ۱۵ سال، بالا رفتن تعداد زنان زباله گرد و فقیرتر شدن روز به روز قشر متوسط زنان باعث ایجاد آسیبهای اجتماعی بیشتری است. زیرا زندگی زنان بر پرورش و تربیت کودکان خانواده نیز تاثیر می‌گذارد و شرایط به مراتب پیچیده تری را بوجود می‌آورد.

پاندمی کرونا موجب افزایش فقر و بیکاری شده است و در این میان زنان بیش از مردان آسیب دیدند. آمار دقیقی از زنانی که به دلیل قرنطینه طولانی شغلشان را از دست داده اند یا ناچار شدند از مشاغل پاره‌وقت دست بکشند در دست نیست. این زنان به دلیل عدم حمایت‌های قانونی از فعالیت اقتصادی کنار گذاشته شدند و جایشان را مردان پر کردند. در عین حال افزایش مرگ و میر به دلیل کرونا بر تعداد ‌زنان سرپرست خانوار و کودکان بی‌سرپرست افزوده است.

همه این‌ها در حالی است که زیرساخت‌های مناسب قانونی و سرمایه‌گذاری‌های هدفمند برای تسهیل حضور زنان در حوزه اشتغال در طول سال‌های گذشته انجام نگرفته است. در قوانین و سیاست‌های موجود هیچگاه نگاه بنیادی به مشکلات زنان وجود نداشته و راه‌حل‌های فقرزدایی به روز و علمی نبوده است. این موضوع باعث شده که در جریان مشکلات طبیعی مانند پاندومی کرونا، بی‌آبی در روستاها و افزایش مهاجرت و مشکلات حاشیه‌نشینی در کلان‌شهرها، بحران فقر زنانه اوج بگیرد. معضلی که راهکارهایی بسیار فراتر از آنچه تا امروز انجام شده می‌طلبد.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا