جوانان

 تنبیه بدنی درد کهنه ‌مدارس

سال‌ها از ممنوعیت تنبیه بدنی دانش‌آموزان در مدارس می‌گذرد، اما چوب و ترکه برخی از معلم‌ها هنوز در کلاس درس بلند است و بر تن و جان نحیف دانش‌آموزان فرود می‌آید. گویا قرار نیست این سنت غلط که از مکتب‌خانه‌ها به‌جامانده است، دست از سر مدارس کشور بردارد. جدیدترین تنبیه بدنی در مدارس چند روز پیش اتفاق افتاد، آن‌هم درحالی‌که مدارس کشور به خاطر کرونا هنوز به‌صورت کامل باز نشده، اما چوب و ترکه‌ها کار خود را آغاز کرده و تنبیه زودتر از دانش‌آموزان به کلاس‌های درس بازگشته است….

به گزارش همدلی، چند روز پیش معلمی در یکی از مدارس سیستان و بلوچستان، دانش‌آموز پسری را به‌شدت تنبیه کرد، جوری که رد کتک و ضرب و شتم بر بدن دانش‌آموز برجا ماند. ماجرا ازاین‌قرار بود که شوخی بیش‌ازحد و ایجاد بی‌نظمی توسط دانش‌آموز علیرغم تذکرهای داده‌شده، کار دست وی داد و باعث شد تا معلم فنوجی کنترل خود را ازدست‌داده و دانش‌آموز را به‌شدت مورد ضرب و شتم قرار دهد. صدای  این تنبیه آن‌قدر بلند بود که از کلاس درس فراتر رفت و تصاویر آن شبکه‌های اجتماعی را نیز درنوردید.
بخت با دانش‌آموز فنوجی یار بود که تصاویر تنبیه بدنی‌اش به شبکه‌های اجتماعی راه یافت و مسئولان محلی را به تکاپو انداخت. موارد بی‌شماری ازاین‌دست خشونت‌ها در پستوی کلاس‌های درس در مناطق دورافتاده هر روزه اتفاق می‌افتند که حتی خبرش به بیرون درز نمی‌کند و در همان کلاس دفن می‌شود. انتشار تصاویر کتک‌خورده دانش‌آموز فنوجی حساسیت رسانه‌ها و افکار عمومی را برانگیخت و  با واکنش سریع مسئولان آموزش‌وپرورش استان سیستان و بلوچستان نیز مواجه شد. تیمور مبارکی، رئیس اداره آموزش‌وپرورش فنوج به این تصاویر دل‌خراش واکنش نشان داد و به رسانه‌ها گفت: از همان لحظه‌ای که این اتفاق  به وقوع پیوست بلافاصله یک تیم نظارتی به‌صورت عملیاتی،  در محل دبیرستان شهید رجایی حاضر شدند و از مجموعه کارکنان، دبیران و دانش‌آموزان تحقیق و تفحص صورت گرفت که به چه دلیل و با چه کیفیتی این اقدام شنیع صورت گرفته است. به گفته این مسئول، دبیر خاطی با اقرار به عمل خود مبنی بر تنبیه بدنی دانش‌آموز اظهار ندامت و پشیمانی کرده که در آن لحظه متأسفانه کنترل خود را ازدست‌داده‌ام. وی گفته در جلسه بعدی کمیته نظارت شهرستان برای دبیر خاطی تذکر درج در پرونده، جابجایی به آموزشگاه دیگر و گرفتن تعهد مصوب شده است.

 تنبیه بدنی درد کهنه ‌مدارس ایران

این اولین بار نیست که عکس  و فیلم‌های دانش‌آموزان کتک‌خورده با چشم و بدن‌های کبود در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود. چند ماه قبل از تعطیلی مدارس به دست کرونا، معلمی در شهر زارچ با سیم شارژر موبایل چشم دانش‌آموزش را کبود کرد. در همان زمان معلم دیگری  در یزد چنان سیلی محکمی به گوش دانش‌آموز خود زد که پرده گوشش پاره شد. دانش‌آموز دیگری در یاسوج مورد ضرب و شتم معلم قرار گرفت که خانواده‌اش از رسانه‌ها درخواست کمک کردند. در همان روزها نیز دانش‌آموز کلاس یازدهم مدرسه‌ای در منطقه یک تهران دو روز در اعتراض به برخورد و تنبیه فیزیکی در مدرسه‌ با کاغذ نوشته‌ای کنار خیابان ولیعصر نشست تا صدای اعتراض خود را این‌گونه به دیگران برساند. این‌ها مشتی از خروارها کتک‌کاری در مدارس کشور هستند. معضلی به نام خشونت در مدارس ایران پیشینه دیرینه دارد و حتی در دوره‌ای از تاریخ این سرزمین، آموزش بدون خشونت و تنبیه بدنی دانش‌آموز قابل‌تصور نبود و چوب و ترکه مانند قلم و کاغذ  ابزار ضروری آموزش به‌حساب می‌آمد و دانش‌آموزان را با زور چوب و فلک باسواد می‌کردند. در آن زمان ممنوعیت عرفی و قانونی نیز برای تنبیه در آموزش وجود نداشت؛ اما امروزه لوایح و قوانین آموزشی کشور ضرب و شتم دانش‌آموزان را ممنوع اعلام کرده است، اما بااین‌حال برخی معلم‌ها از همان استراتژی ملاهای مکتب‌خانه برای اداره کلاس استفاده می‌کنند، گویا آنان این روش را  تنها ابزار کنترل دانش‌آموزان می‌دانند  و در باور و ناخودآگاه آنان هنوز چوب و فلک حرف اول را می‌زند و تنها ابزار مهار دانش‌آموز ضرب‌ و شتم و خشونت است.

  تنبیه بدنی ممنوعیت قانونی دارد

در حالی  بعد از دو سال آموزش غیرحضوری، در هفته‌های اول بازگشایی کلاس‌های درس، تنبیه در مدارس به سرخط خبرها بازگشته است که بر اساس آیین‌نامه انضباطی مدارس، هرگونه تنبیه، توهین و تعیین تکالیف اضافی برای دانش‌آموزان غیرقانونی است.
به‌عبارت‌دیگر مطابق ماده ۷۷ آیین‌نامه انضباطی مدارس، «اعمال هرگونه تنبیه از قبیل اهانت، تنبیه بدنی و تعیین تکالیف درسی جهت تنبیه ممنوع است» اما برای برخورد با تخلفات احتمالی دانش‌آموزان، قانون سلسله مراتبی را بر اساس اصول تربیتی تعیین کرده است که برای تنبیه دانش‌آموزان باید به آن توجه شود.
لازم به ذکر است که بر اساس ماده ۷۴ این آیین‌نامه، «قصور و سهل‌انگاری دانش‌آموزان نسبت به انجام وظایف خود تخلف محسوب می‌شود و مدیر، شورای مدرسه، معاونان و مربیان موظف‌اند قبل از اعمال هرگونه تنبیه از وضع و موقعیت محصل آگاهی یابند و در جست‌وجوی انگیزه و علت تخلف برآیند و نسبت به رفع آن اقدام کنند.»

 خطا در شغل معلمی اندک‌ است

ناگفته پیداست خطا در قشر معلم نسبت به سایر مشاغل بسیار کمتر و حتی می‌توان گفت قابل قیاس نیست، اما ازآنجاکه حرفه و شغل معلمی نه‌فقط در کشور ما بلکه در تمام دنیا از حساسیت‌ ویژه‌ای برخوردار است، بنابراین حتی یک مورد از آن می‌تواند تبعات منفی زیادی را به همراه داشته باشد، همین تأثیرگذاری نقش قشر معلم  در آینده فرد و جامعه و هم‌تراز دانستن شغل آنان با انبیا انتظارات را از این قشر بالابرده است، این در حالی است که این انتظارها  از معلمان، مطابق با ظرفیت‌ها و واقعیات موجود نیست.
بدیهی است  هر شغل و جایگاهی نمی‌تواند انسان را از مختصات «انسان» بودن خارج کند. معلم‌ها مانند سایر افراد جامعه محصول شرایط اقتصادی، اجتماعی و … جامعه هستند و مثل همه مردم از وضعیت جامعه متأثر می‌شوند. آنان نیز هر روزه با مشکلات ریزودرشت اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و … دست‌وپنجه نرم می‌کنند. همین مشکلات می‌تواند بر رفتار آنان تأثیر بگذارد؛ بنابراین در این قشر هم مانند تمام اقشار افرادی  پیدا می‌شود که ظرفیت یا آستانه تحمل پایین‌تری دارند که در برخورد با دانش‌آموزان منجر به خطاهایی می‌شود که قابل دفاع نیست.
البته نباید فراموش شود که به‌طورکلی  چرخه آموزش در کشور ما معیوب است و این عیب در آموزش فقط به محیط مدرسه و رفتار معلم‌ها محدود نمی‌شود، بلکه به خانواده‌ها و قبل از سن مدرسه کودکان نیز برمی‌گردد؛ چراکه اغلب خانواده‌های ایرانی درباره تربیت فرزندان خود در عصر کنونی آموزش‌های خاصی را دریافت نکرده‌اند و کل آموزش و مهارت و هر آنچه یک کودک برای رشد باید بیاموزد به گردن مدرسه و معلم‌ها افتاده است.
با تمام این تفاسیر تمام نشدن معضلی به نام تنبیه بدنی در مدارس ایران با وجود مواد قانونی سفت و محکمی که در این زمینه وجود دارد،  پیام‌های جدی برای وزارت عریض و طویل آموزش‌وپرورش دارد. شاید وقت آن فرارسیده که آموزش‌وپرورش  در سیاست‌های خود هم در قبال معلمان  هم دانش‌آموزان بازنگری کند تا شاید بتواند ریشه آفت‌های آموزش را که یکی از آنان تنبیه در مدارس است  بخشکاند.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا