گوناگون

منابع آبی کشور در کما

دومین ماه از سال آبی ۱۴۰۰ در حالی پایان یافت که کم‌آبی گسترده در کشور همچنان ادامه دارد. برخی تصور می‌کردند بارش‌های مقطعی اخیر بتواند بخشی از ظرفیت خالی منابع آب زیرزمینی و سد‌ها را پر کند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد وضعیت منابع آبی کشور وخیم‌تر از آن است که بارش‌های پراکنده و موقت بتواند آن را جبران کند….

به گزارش ایسنا، آخرین آمار از وضعیت بارندگی‌های کشور حاکی از این است که باوجود بارندگی ۲۱.۸ میلی‌متری در ۵۲ روز سپری‌شده از سال آبی ۱۴۰۱ – ۱۴۰۰، همچنان ۱۰ استان کشور شاهد کاهش بارندگی نسبت به مدت مشابه سال قبل هستند و وضعیت آبی این استان‌ها حتی نسبت به سال گذشته وخیم‌تر نیز شده است.
جدا از شک و تردیدی که در تداوم بارندگی‌های اخیر وجود دارد، به‌واسطه تبعات کم‌بارانی شدید در سال آبی گذشته، فعلاً شرایط آبی بسیاری از سد‌های کشور نامساعد است و این موضوع در حوضه آبریز سد‌های تهران در نیم‌قرن اخیر بی‌سابقه بوده است.
طبق آنچه مسئولان آبی اعلام کردند، نباید تصور شود که بعد از چند روز بارندگی بی‌درنگ مشکل کم‌آبی استان تهران حل‌شده و دیگر نیازی به مدیریت مصرف نیست؛ چراکه کاهش ذخایر و منابع آبی در سال آبی گذشته بی‌سابقه بوده است و ما با این کاهش‌ها وارد سال آبی جدید شدیم.
همچنین طبق اعلام مسئولان هواشناسی اکنون با ناهنجاری مثبت دما در کشور مواجه هستیم؛ بدین معنا که دما در بسیاری از مناطق بیش‌ازحد معمول و طبیعی است و به‌طورکلی از ابتدای سال آبیِ جدید تاکنون، دمای متوسط کشور بیش از معمول بوده است. بر اساس گزارش‌های رسمی، میانگین دمای سالانه در کشور در ۱۰ سال اخیر تا ۲ درجه سانتی‌گراد بیش‌تر از متوسط ۱۰ ساله در پنج دهه قبل است. در بهار و زمستان سال گذشته دمای متوسط کشور حدود ۲ تا ۳ درجه سانتی‌گراد بیش از میانگین بلندمدت بود و در برخی مناطق مانند شمال غرب کشور، افزایش دما بین ۳ تا ۶ درجه سانتی‌گراد بود.

 بارندگی کم باید ذیل تغییر اقلیم دیده شود

حسین اینانلو – کارشناس ارشد اقلیم‌شناسی در همین باره گفت: کمی بارندگی در ایران که در سال‌های اخیر مشاهده می‌کنیم نباید ذیل مفهوم خشک‌سالی تعریف شود، چون خشک‌سالی امری طبیعی است که به‌صورت دوره‌ای در طبیعت ایران رخ می‌داد و اقلیم و بارندگی به حالت عادی بازمی‌گشت، ولی کمی بارندگی که در سال‌های اخیر می‌بینیم باید ذیل تغییر اقلیم دیده شود و در تغییر اقلیم بازگشت به حالت عادی نداریم.
به گفته او، اقلیم یا آب‌وهوا فقط بارندگی نیست و شامل بارندگی، دما و وزش باد است و هر یک زیرمجموعه خاص خود را دارند. وقتی از بارندگی سخن می‌گوییم، مقدار بارندگی، نوع بارش، رژیم بارندگی و بارش‌های حداکثری و حداقلی در طول سال مطالعه می‌شود. این کارشناس ارشد اقلیم‌شناسی اظهار کرد: گرچه خشک‌سالی در ایران یک واقعیت اقلیمی است، اما افزایش جمعیت، تغییرات آب و هوایی و کاهش بارندگی، توسعه ناموزون صنعتی، کشاورزی نادرست و سایر عوامل نظیر توسعه ناپایدار شهر‌ها از دلایلی هستند که باعث تشدید آن شده‌اند.
اینانلو گفت: درحالی‌که میزان بارندگی در ۲۰ سال گذشته ۲۰‌درصد کاهش‌یافته است، افزایش دما، کاهش سرانه آب تجدیدپذیر (در چهار دهه گذشته از ۳۸۵۷ مترمکعب به ازای هر نفر، به ۱۲۹۴ مترمکعب به ازای هر نفر)، افت شدید سفره‌های آب زیرزمینی کشور و کاهش کیفیت منابع آبی موجب شده است تا با پدیده «کمبود انباشته منابع آبی» در کشور مواجه شویم.

 اوضاع در تهران چگونه است؟

در این میان، تهران به‌واسطه شرایط خاص سیاسی و جغرافیایی، اقلیم نیمه‌خشک و دور بودنش از رودخانه‌های پرآب بیش‌تر در معرض کمبود انباشته آب قرار دارد. به گفته کارشناسان تأثیر بارندگی‌های اخیر بر افزایش ذخیره سد‌های تأمین‌کننده آب شرب تهران را بسیار اندک بوده، به‌گونه‌ای که ورودی آب به سد‌های تهران با کاهش ۳۴ درصدی از ابتدای سال آبی در مقایسه با سال آبی گذشته مواجه است.
این میزان بارندگی تنها دو درصد از سال پیش بیش‌تر بوده، سال گذشته ۱۶۸ میلی‌متر و امسال ۱۷۰ میلی‌متر بارش داشتیم. درصورتی‌که کاهش ۴۱ درصدی در ذخایر آب تهران همچنان ثابت و ۲۶۷ میلیون مترمکعب از آب پشت سدها، نسبت به سال گذشته کم‌تر شده است.
در این میان بختیاری، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفته است که برای فصل زمستان سناریو‌های مختلفی مطرح است و با قطعیت نمی‌توان صحبت کرد، اما ما درهرحال همیشه بدترین سناریو را در نظر می‌گیریم، چون مصرف تهران بالا و میزان بارش کم است، بنابراین نمی‌توان ریسک کرد.
او صرفه‌جویی، کنترل فشار و برخورد با مشترکان پرمصرف را ازجمله سناریو‌های پیش‌بینی‌شده برای مواجهه با شدت یافتن کم‌آبی پاییز پایتخت عنوان کرده است.
به اعتقاد کارشناسان، با توجه به روند مانایی دمای هوا و تغییرات اقلیم چاره‌ای جز ایجاد سازگاری با منابع موجود و کم‌آبی نداریم و بهتر است سبک زندگی و مصرف خود را با کم‌آبی تطبیق دهیم و همواره به یاد داشته باشیم که کم‌آبی فصل نمی‌شناسد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا