اجتماعی

محرومیت مردم از خدمات سلامت روان

با شیوع ویروس کرونا، ترس و اضطرابی گسترده‌ جهان را فراگرفت؛ بسیاری از افراد عزیزانشان را از دست دادند و در سوگ این عزیزان تنها ماندند، بسیاری دیگر نیز در سکوت چهاردیواری‌ها، به‌جای آبی آسمان، سقف اتاقشان آخرین گستره دیدشان بود. در این شرایط بسیاری از کارشناسان سلامت روان در ایران و جهان از اپیدمی بیماری‌های سلامت روان در پساکرونا خبر می‌دهند و حی محمد حاتمی رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره از این مورد در ایران به‌عنوان سونامی یاد می‌کند.

شروع همه‌گیری اختلالات سلامت روان

به گزارش جامعه ۲۴، طی روز‌های گذشته علیرضا زالی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی از آماری ترسناک در مورد سلامت روان ایرانیان پرده برداشت و گفت: پیش‌بینی می‌شود از هر سه نفر شهروند ایرانی، یک نفر دچار اختلالات روانی باشد که آمار قابل‌توجهی است. زالی همچنین تهران و بوشهر را در صدر استان‌های دارای اختلالات سلامت روان دانست و گفت: در سال‌های اخیر بروز اختلالات روانی در جامعه ایرانی نسبت به سال‌های قبل روند صعودی را تجربه کرده به‌طوری‌که آمار حدود ۲۰ درصدی در سال ۸۰، در سال‌های اخیر ۱۲ درصد افزایش داشته است.

زالی سخنان خود را پس گرفت

زالی پس از بازتاب گسترده این خبر، سخنان خود را پس گرفت و گفت: معمولاً در مطالعات غربالگری اجتماعی، از مکانیسم‌های سنجشی استفاده می‌شود که حتی موارد بسیار خفیف مانند اضطراب‌های ساده‌ای که همه ما در زندگی درگیر آن هستیم، یا افسردگی‌های گذرای ناپایدار که به معنای اختلال روانی نیستند، در آن سنجیده می‌شوند. در این مکانیسم‌های غربالگری که بار‌ها توسط وزارت بهداشت نیز منتشرشده، آمار بین ۲۹ تا ۲۹،۷درصد است که به مفهوم بروز اختلالات روان‌پزشکی عمده در جامعه ایرانی نیست. این گزاره که از هر سه نفر ایرانی یک نفر دچار اختلال روانی است، گزاره‌ای غیرعلمی و غیر مستند است و اساساً منطبق و همخوان با عرایض بنده در آن جلسه نیست. وی یادآور شد: علائم روان‌پزشکی ضرورتاً به معنای اختلال عمده روان‌پزشکی نیست، بر اساس آنچه از آمار تطبیقی ما با آمار جهانی مستفاد می‌شود مطلقاً آمار بروز اختلالات روان‌پزشکی در جامعه ایرانی بیش از آمار جهانی نیست.

اختلال روان‌شناختی چیست؟

بااین‌حال به گفته روانشناسان و روان‌درمانگران تجربه این علائم ممکن است به اختلالات گسترده‌تری منجر شود. آرزو حاج عزیزی، روان‌درمانگر گفت: اختلال روان‌شناختی اختلالی است که فرد را از کارکرد روزانه خود بازمی‌دارد و در روابط او تأثیر می‌گذارد. در واقع اختلال روانی سندرمی است که مشخصه اصلی آن مختل شدن شناخت، هیجان و رفتار بوده و به لحاظ بالینی نیز معنی‌دار شده و معمولاً خود را به‌صورت ناهنجاری در رفتار و فرآیند‌های روانی نشان می‌دهد. او افزود: تشخیص اختلال روان از طریق مصاحبه بالینی و بر اساس کتابچه‌های بین‌المللی راهنمای تشخیص اختلالات روانی DSM و ICD صورت می‌گیرد. گستره این اختلالات زیاد بوده و انواع و اقسام مختلفی دارد. گاه ممکن است درگیر یک وضعیت روحی شویم یا یک تجربه روانی داشته باشیم که لزوماً منجر به اختلال نشود چراکه اصولاً منجر به تغییر یا توقف کارکرد نمی‌شود.

تجاربی که تبدیل به اختلال روانی می‌شوند

این روان‌درمانگر با بیان اینکه برخی تجربه‌های روانی خود می‌تواند موجب بروز یکسری اختلالات شوند، گفت: اضطراب به‌تنهایی اختلال نیست، اگرچه اختلال اضطرابی نیز داریم. بااین‌حال مؤلفه اصلی بسیاری از اختلالات سلامت روان و بیماری‌ها نیز اضطراب است؛ مثلاً فردی یک زمینه بیماری سلامت روان دارد، اما به‌صورت نهفته بوده است. اضطراب موجب می‌شود این بیماری یا اختلال نهفته بروز پیدا کند. وی بیان کرد: در حال حاضر افسردگی یکی از اختلالاتی است که در جهان در حال رشد بوده و دلیل آن‌هم این است که روزانه به‌وسیله اخبار گوناگون منفی بمباران می‌شویم، اخبار بیماری، جنگ و … بگیرید تا حوادث دیگر؛ همچنین شرایط اقتصادی موجب افزایش اضطراب می‌شود، وقتی این اضطراب افزایش پیدا کرد، دیگر اختلالات نیز افزایش پیدا می‌کند، چراکه همان‌گونه که گفتیم اضطراب مؤلفه اصلی عمده بسیاری از بیماری‌ها است.

روانشناسانی که صندوق‌دار بیمارستان‌ها هستند

علی‌رغم این وضعیت به گفته حاتمی رئیس سازمان نظام روانشناسی بسیاری از خدمات روانشناسی فاقد بیمه بوده و اصولاً برای مراجعان گران تمام می‌شود. این در حالی است که به گفته مقامات وزارت بهداشت، بسیاری از مردم یا از این اختلالات و خدمات سلامت روان بی‌خبر هستند یا اینکه توانایی مالی رفتن به مطب‌ها و مراکز سلامت روان را دارند. بااین‌حال وزارت بهداشت در سال‌های گذشته خدمات سلامت روان را به سطح یک خدمات پیشگیری اضافه کرد و مراقبان سلامت روان را به مراکز جامع بهداشتی هدایت کرد؛ بااین‌حال به گفته بسیاری از مراقبان سلامت روان ازجمله حاج عزیزی تعداد زیادی از این افراد به‌جای ارائه خدمات سلامت روان، به اموری همچون منشی‌گری و صندوق‌داری گمارده شده‌اند درحالی‌که هدف از به‌کارگیری آن‌ها کاهش اختلالات روانی در سطح جامعه بود. به همین دلیل است که شاید بتوان وزارت بهداشت را نیز در افزایش اختلالات سلامت روان در جامعه مقصر دانست.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا