فرهنگی

اهمیت مطالعه مقالات علمی و پژوهشی

پس از کتاب، مقالات علمی و پژوهشی در هر حوزه مطالعاتی، منابع جدی و مفیدی هستند که آگاهی و دانش را در اختیار اهالی آن عرصه قرار می‌دهند. نشریه پژوهشی، در حقیقت رسانه‌ای است که در اختیار قشر دانشگاهی قرار دارد تا از طریق آن، مطالب خود را که حاصل زحمت و مطالعه است، ارائه دهد؛ اما ازآنجایی‌که حاشیه و هیاهو در دست فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی است و همگان به آن سرگرم هستیم، با بهانه واهی نداشتن فرصت کافی، از مطالعه مقاله‌های پژوهشی غافلیم. در ادامه، به نکاتی اشاره خواهیم کرد که نشان می‌دهد نباید از این منبع مطالعاتی ساده بگذریم…

۱. مقالات علمی و پژوهشی حجم بسیار کمی دارند و مطالعه‌شان زمان زیادی نمی‌برد. یک مقاله برخلاف کتاب‌های چند جلدی یا چند صد صفحه‌ای، تنها چند صفحه محدود از یک نشریه علمی را به خود اختصاص می‌دهد و در یک نشست می‌توان آن را خواند؛ بنابراین به‌سادگی می‌توان مطالعه مقاله‌های پژوهشی را در برنامه روزمره خود گنجاند

۲. دسترسی به مقالات علمی به‌مراتب بسیار ساده‌تر و آسان‌تر از دسترسی به سایر منابع مطالعاتی است. امروزه پایگاه اینترنتی نشریات و مجلات علمی و پژوهشی در هر نقطه‌ای از کشور، حتی در دوردست‌ترین و کم‌برخوردارترین مناطق، قابل‌دسترسی است. به‌طورمعمول، هر نشریه علمی تنها تعداد بسیار اندکی نسخه کاغذی در هر شماره جدید به چاپ می‌رساند و عمده انتشار آن به‌صورت الکترونیکی در پایگاه اینترنتی نشریه است که به ترتیب فصل و شماره، طبقه‌بندی و بایگانی می‌شود. مخاطب می‌تواند عنوان مقاله، نام مؤلف یا موضوع موردنظر خود را در پایگاه اینترنتی نشریه جست‌وجو کند و مطلب موردنظر خود را بیابد. نسخه پی‌دی‌اف مقالات علمی و پژوهشی در خود نشریه‌ای که آن را پذیرفته و یا در سامانه‌های معروف و معتبر علمی کشور که مرجع دسترسی به مقالات دانشگاهی هستند، به‌سادگی و با حجم اندک برای همگان در سراسر جهان قابل دریافت و بارگیری است.

۳. مقالات علمی و پژوهشی منابع بسیار خوبی برای آشنا شدن با کتاب‌های مفید هستند. به‌طورکلی برای ما امکان‌پذیر نیست که همواره وقتمان را در کتابخانه‌ها سپری کنیم تا بتوانیم با همه منابع موجود در حوزه مطالعاتی‌مان آشنا شویم؛ یا همیشه به یک شخص خبره دسترسی نداریم که آثار خوب و مفید را متناسب با نیاز مطالعاتی ما معرفی کند؛ اما خواندن مقاله علمی ما را به فهرستی از منابع کاربردی و مهم ارجاع می‌دهد که از آن‌ها در متن مقاله استفاده شده است. هر مؤلفی در نگارش مقاله علمی خود باید منابع دست‌اول موضوعی را که در مورد آن می‌نویسد، بشناسد و به کار ببرد. به‌عنوان‌مثال، کسی که در یک مقاله پژوهشی، به بررسی ژانر گوتیک در یک رمان می‌پردازد، از کتاب «گوتیک» اثر «فرد باتینگ» که از نخستین و مهم‌ترین منابع تحقیق او است، به‌خصوص در تنظیم بخش‌های تئوریک مقاله خود استفاده خواهد کرد. درنتیجه نام این کتاب را در انتهای مقاله و در فهرست منابع  ذکر می‌کند؛ بنابراین مخاطبی که ممکن است صرفاً از روی علاقه به موضوع یک مقاله یا عنوانش سراغ آن آمده باشد، در حین مطالعه با منبع دست اولی در زمینه شناخت ژانر گوتیک آشنا می‌شود و در صورت تمایل می‌تواند برای آگاهی بیشتر به تهیه آن اقدام کند

۴. مقالات پژوهشی پایه علمی‌تر، دقیق‌تر و مستندتری نسبت به مقالات وبلاگی و ژورنالیستی دارند. شیوه نگارش و حتی زبان متن آن‌ها بر اساس اصول جدی دانشگاهی و به‌دوراز غرض‌ورزی و سلیقه گرایی شخصی است. در مطالب وبلاگی و روزنامه‌ای به دلیل طیف گسترده و عام‌تر مخاطب، توجه به علاقه عموم و جریانات روز جامعه مطرح است؛ اما در مقاله علمی و پژوهشی، اعتبارسنجی علمی و دانشگاهی وجود دارد که باعث می‌شود مطالب و اطلاعات عمیق‌تری در یک مبحث خاص علمی، به مخاطبان و علاقه‌مندان ویژه و محدود آن ارائه شود.

درنهایت باید گفت که مقالات علمی و پژوهشی در هر رشته‌ای مفید و مؤثر هستند. ممکن است برخی معتقد باشند که شیوه خشک و قدیمی آموزش در رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه، تضعیف‌کننده استعداد و خلاقیت دانشجو در نوشتن شعر و داستان است. اگرچه حقیقت دارد که برای جریان‌های ادبی امروز در رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه جایگاهی نمی‌توان یافت و برای کشف استعداد و پرورش خلاقیت انتظاری نمی‌توان داشت، اما ارائه آگاهی، دانش و اطلاعات در پژوهش‌های دانشگاهی این رشته و نیاز علاقه‌مندان به مطالعه آن‌ها غیرقابل‌انکار است.

روزنامه ستاره صبح – سمیرا هوری- شاعر و پژوهشگر

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا