اجتماعی

فقرا جور مالیات میلیاردرها را می‌کشند

در حالی سهم درآمدهای مالیاتی دولت در بودجه سال آینده، از ۲۷۰هزار میلیارد تومان سال جاری به ۴۰۰هزار میلیارد تومان رسیده و رشدی ۷۰درصدی در این خصوص دیده می‌شود که به گفته رئیس سازمان امور مالیاتی، ۱۳۵هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی وجود دارد.

همدلی| فاطمه آقایی‌فرد: در حالی سهم درآمدهای مالیاتی دولت در بودجه سال آینده، از ۲۷۰هزار میلیارد تومان سال جاری به ۴۰۰هزار میلیارد تومان رسیده و رشدی ۷۰درصدی در این خصوص دیده می‌شود که به گفته رئیس سازمان امور مالیاتی، ۱۳۵هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی وجود دارد.

فرار مالیاتی‌ای که بر اساس گزارش‌ها پزشکان و وکلا سهم مهمی در آن دارند. بر اساس گزارش دیوان محاسبات کشور، در سال ۹۹، بالاترین فرار مالیاتی از سوی پزشکان، وکلا و مشاوران خانواده بوده است. در زمینه فرار مالیاتی گزارش‌های زیادی از سال‌های گذشته وجود دارد، اما نکته قابل‌توجه این است که با وجود تمرکز رسانه‌ها بر این موضوع همچنان گزارش‌ها ادامه دارد. دو سال پیش بود که فرار مالیاتی وکلا حدود هفت میلیارد تومان برآورد شد، و حتی خبرهایی درباره شش هزار فرار مالیاتی نیز از سوی پزشکان به بیرون درز کرد، جالب است بدانید که فقط با هفت میلیارد فرار مالیاتی وکلا در سال ۲۰۱۹، دولت می‌توانست ۳۵هزار ورزشگاه مدرن بسازد. این در حالی است که به گفته رئیس سازمان امور مالیاتی: «حدود ۵۰ درصد مالیاتی که وصول می‌کنیم فرار مالیاتی داریم که بر این اساس این مبلغ ۱۳۵هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود».

فرار خانه‌های لاکچری از مالیات

بخشی از این فرار مالیاتی هم در رابطه با خانه‌های خالی است که رقم آن قابل‌توجه است. بر اساس گزارش‌های میدانی، خانه‌های لاکچری (لوکس) در شمال تهران روزهای زیادی از سال از سکنه خالی‌اند و باید مشمول طرح مالیات ستانی از خانه‌های خالی، شوند اما مالکان آن‌ها راهی برای فرار از مالیات یافته‌اند؛ آگهی فروش و اجاره تکراری و ادعای اینکه متقاضی ندارد. به نظر می‌رسد قیمت‌های نجومی قیمت ملک در مناطق شمالی پایتخت باعث شده تا خریدوفروش این گروه از خانه‌های لاکچری محدود به عده خاصی باشد. یک مشاور املاک در منطقه یک تهران گفته: «فروش این آپارتمان‌ها به‌قدری دشوار است که اگر یک واحد به فروش برسد شبیه معجزه است و خبرش سریعاً پخش می‌شود.» از سوی دیگر، قیمت بالا و دلخواهی که مالکان برای واحدهای لوکس خود تعیین می‌کنند سبب شده به گفته فعالان بازار مسکن، بیش از ۹۰درصد این خانه‌ها در بیشتر اوقات خالی باشند.

اقشار ضعیف جامعه بیش از یک‌بار مالیات می‌دهند

هر چه هست، دولت در حالی درصدد افزایش درآمدهای مالیاتی خود در سال آینده است که بخش زیادی از این منابع به دلیل حجم بالای فرار مالیاتی آن‌هم از سوی افراد مرفه جامعه محقق نمی‌شود. واقعیت این است که وقتی منبعی در بودجه تعریف می‌شود، دولت روی این درآمد حساب ویژه‌ای باز می‌کند و هر طور شده برای تحقق این درآمد کار می‌کند. مثلاً وقتی به‌صورت خوش‌بینانه درآمد مالیاتی دولت با رشد ۷۰درصدی پیش‌بینی می‌شود و با فرار مالیاتی این بخش محقق نمی‌شود، این هزینه از جیب سایر اقشار جامعه تأمین می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال با استفاده از راه‌کارهایی مثل چاپ پول و حتی انتشار اوراق که به ضرر بازار سرمایه است. از سوی دیگر تورم ناشی از استقراض از بانک مرکزی نیز برای تأمین مخارج عمومی به‌نوعی مالیات از فقرا به نفع اقشار مرفه جامعه است که نباید از آن چشم‌پوشی کرد. اگرچه راهکارهای مالیاتی یکی از بهترین روش‌های تأمین کسری بودجه است و درآمد دولت در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته از همین روش تأمین می‌شود، اما به نظر می‎‌رسد با وجود گزارش‌هایی مبنی بر فرار مالیاتی با ارقام درشت از سوی عده‌ای مرفه در جامعه، سکان‌داران اقتصادی به‌صورت خوش‌بینانه برای تحقق این درآمدها برنامه دارند. چراکه درصورتی‌که موفق به اخذ مالیات از خانه‌های لاکچری، پزشکان، وکلا و غیره نشوند، چاره‌ای جز استفاده از راه‌کارهایی مانند چاپ پول که به ضرر بخش آسیب‌پذیر جامعه است، نمی‌ماند. البته نباید از سیاست‌ مالیات‌ستانی دولت از قشر حقوق‌بگیر نیز غفلت کرد.

در حالی گفته می‌شود خطر فقر به ۱۰میلیون تومان رسیده که در لایحه بودجه سال آینده، حقوق‌های بالای پنج میلیون تومان مشمول مالیات هستند. این در حالی است که درآمد پنج‌میلیونی در ماه با تورم ۴۵درصدی به‌خودی‌خود جوابگوی یک زندگی استاندارد نیست. اخذ مالیات از حقوق‌های بالای پنج میلیون تومان در حالی در لایحه بودجه سال آینده آمده که به نظر می‌رسد در صورت عدم تحقق درآمدهای تعریف‌شده برای مالیات، درصورتی‌که نیاز به چاپ پول بیشتر باشد، اقشار ضعیف بیش از یک‌بار به دولت مالیات می‌دهند، یک‌بار به‌صورت رسمی و با ثبت این رقم در فیش‌های حقوقی و بار دیگر نیز به‌صورت غیرمستقیم و با پیاده کردن سیاست‌های تورم‌زا برای کسری بودجه. این روش مالیات‌گیری از اقشار ضعیف در حالی است که در سال‌های اخیر بسیاری از بانک‌های بزرگ کشور مشمول فرار مالیاتی شده‌اند. به‌عنوان‌مثال در سال ۹۸، هشت بانک کشور اعم از ملی، کشاورزی، سپه، توسعه صادرات، صنعت و معدن، مسکن، پست‌بانک، توسعه تعاون و حتی بانک مرکزی فقط رقم ۷۴۵میلیارد تومان مالیات دادند که معادل کمتر از یک درصد کل ۱۱۰هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی دولت در سال ۹۷ است. هر چه که هست بر اساس لایحه بودجه سال آینده، صادرات محصولات صنایع معدنی و پتروشیمی به‌صورت خام و نیمه‌خام نیز مشمول پرداخت مالیات اعلام‌شده و بر این اساس به نظر می‌رسد دولت بخواهد برای فولاد خام نیز عوارض وضع کند. بر اساس بند «ت» تبصره عوارض و مالیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۱، درآمد حاصل از صادرات مواد و محصولات معدنی و صنایع معدنی، محصولات نفتی، گازی و پتروشیمی به‌صورت خام و نیمه‌خام در همه نقاط کشور مشمول مالیات خواهند شد. تعریف و فهرست مواد خام و نیمه‌خام مذکور با پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادی و دارایی و همچنین اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران تهیه خواهد شد و در مدت سه ماه پس از تصویب این قانون، به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. از سوی دیگر روز گذشته، وزیر امور اقتصادی و دارایی ضمن اعلام کاهش پنج‌درصدی مالیات واحدهای تولیدی در بودجه سال آینده، گفت: «تلاش می‌کنیم در بودجه سال آینده افزایش درآمدهای مالیاتی از محل جلوگیری از فرار مالیاتی و مالیات بر فعالیت‌های دلالی و سوداگرانه محقق شود». احسان خاندوزی در حاشیه جلسه با اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس و رئیس و مسئولان سازمان امور مالیاتی اظهار کرد: «این اقدام برای کمک به واحدهای تولیدی و رونق تولید انجام می‌شود.» هزاران راه برای دور زدن مالیات وجود دارد، مثل استفاده از آگهی‌های قلابی و پرده‌پوش کردن واحدهای خالی از سکنه، به نظر می‌رسد دولت باید به‌جای تأکید بر جلوگیری از فرار مالیاتی، به‌طور دقیق بگوید که از چه سیاستی برای تحقق این درآمد از محل اصلی استفاده خواهد کرد؟

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا