فرهنگی

سفره یلدا دور از چشم نظارت

قصه بلندترین شب امسال هم تکراری است ؛ درست شبیه سال‌های قبل؛ پر از بوی تلخ گرانی و پشت کردن به خیلی از سنت‌ها؛ سفره‌هایی که حتی خالی‌تر از یلداهای قبل به استقبال سوز سرما می‌روند…..

همین دیروز سری به بازارهای شهر زدم؛ فروشگاه‌های پایتخت پر بود از آجیل‌های شوروشیرین یلدایی، اما در حالی کوهی از همین خوراکی‌ها روی گاری‌ها تلنبار شده بودند که انگار نه خریداری داشت و نه فروشنده‌ای؛ شاید همه‌چیز فقط و فقط برای تزئین بود و بس. نگاهی به آمارها انداختم، وضعیت بادام که یکی از اصلی‌ترین‌های آجیل یلدایی است، توجه‌برانگیز بود؛ ایران رتبه پنجم تولید جهانی این محصول را دارد، اما میلیون‌ها قشر ضعیف در این کشور حتی جرات نگاه کردن به قیمت بادام و امثال این خوراکی را ندارند. بر اساس آمارهای جدید، سالانه دو میلیون و ۵۰۰هزارتن بادام در جهان تولید می‌شود که ایران با تولید سالانه حدود ۲۰۰هزار تن، بعد از آمریکا، اسپانیا، سوریه و ایتالیا جایگاه پنجم را به خود اختصاص داده و حتی نقش مهمی هم در صادرات دارد. این در حالی است که به گفته فعالان این حوزه، با کاهش برداشت بادام در سال جاری و افزایش مصرف آن، قیمت این محصول به ۳۰۰ تا ۴۰۰هزار تومان به ازای هر کیلو رسیده است. همین بهانه‌ها برای پسته و سایر مغزهای آجیل هم از زبان فعالان و دست‌اندرکاران شنیده می‌شود؛ «امسال برداشت پسته از باغات به دلیل خشک‌سالی کاهش ۴۰ تا ۵۰درصدی نسبت به سال گذشته داشته و همین امر باعث شده قیمت پسته اکنون به کیلویی ۲۶۰ تا ۴۰۰هزار تومان برای پسته درجه‌یک برسد». یک فعال بازار می‌گوید: «قیمت بادام‌هندی کمتر از ۳۸۰هزار تومان وجود ندارد، پسته هم با همین محدوده قیمتی به فروش می‌رسد، فندق هم کمتر از ۳۰۰هزار تومان پیدا نمی‌شود.» یکی می‌گوید: «آجیل ۵۰ تا ۶۰هزارتومانی به ۴۰۰هزار تومان رسیده». ظاهراً نظارتی هم وجود ندارد و فقط ناظران بورس هستند که با بالا رفتن چند درصد از قیمت سهام شرکت‌ها، اقدام به ممنوع کردن نماد می‌کنند. هر چه هست، بر اساس نرخ مصوب، قیمت آجیل با باسلوق و بدون باسلوق، بین ۱۵۰ تا ۲۷۵هزار تومان تعیین شده؛ اما در هیاهوی این جستجوها، قیمت آجیل مخلوط توجهم را جلب می‌کند؛ از ۳۰۰هزار تومان تا ۶۰۰هزار تومان بسته به کیفیت مغزهای مورداستفاده در آجیل مخلوط متفاوت است. این یعنی واحدهای صنفی بدون توجه به قیمت‌های مصوب، نرخ‌های بالاتری را ارائه می‌دهند. حتی گردو هم در این میان به یلدا رحم نکرده و هر کیلو از این مغز مورداستفاده همیشگی ایرانی‌ها تا ۱۵۰هزار تومآن‌هم گزارش‌شده است. یک فروشنده در مرکز تهران می‌گوید: «هر سال در چنین روزهایی بازار خرید خوراکی‌های یلدایی داغ می‌شود، اما امسال، خبری از تب‌وتاب این جشن کوچک زمستانی نیست.» یکی از خریداران می‌گوید: «امسال به دلیل افزایش عجیب قیمت‌ها خرید چندانی نداشتم، اما خرید خیلی اندک از هر یک از خوراکی‌های یلدایی، ۵۰۰ هزار تومان هزینه روی دست من گذاشت.» مشاهدات میدانی در حالی حکایت از افزایش قابل‌توجه خوراکی‌های یلدایی دارد که پیشتر رسانه‌ها قیمت هر کیلوگرم آجیل شب یلدا را بین ۱۵۰ تا ۲۷۰هزار تومان اعلام کرده بودند. این در حالی است که مشاهدات میدانی از مناطق مختلف تهران حکایت از رسیدن قیمت هر کیلوگرم آجیل به بیش از ۳۰۰هزار تومان دارد. هر چه هست، خبرهای رسیده از فعالان صنفی هم حکایت از افزایش ۷۰ تا ۱۰۰درصدی قیمت آجیل ظرف یک سال اخیر را دارد. در چنین شرایطی به گفته فعالان بازار، به دلیل قرارگیری در آستانه یلدا قیمت بسیاری از خوراکی‌ها افزایش‌یافته است. مثلاً در بسیاری از فروشگاه‌های شهر قیمت‌ها بسیار بالاتر از نرخ‌های مصوب است. در چنین شرایطی هم قیمت انار و هندوانه رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است. در حالی بر اساس مشاهدات میدانی، قیمت هر کیلو انار در سال گذشته حدود ۲۵هزار تومان بود که امسال قیمت‌ این محصول تا ۴۵هزار تومآن‌هم گزارش شده است. حتی به گفته دست‌اندرکاران بازار، بعید نیست در چند روز آینده قیمت انار به ۵۰هزار تومآن‌هم برسد. مرتضی می‌گوید: «دیدم قیمت آجیل یلدا خیلی گران شده و تصمیم گرفتم فقط تخمه خریداری کنم، اما دیدم قیمت همین محصول مساوی شده با یک کیلو گوشت.» بر اساس گزارش‌های میدانی، قیمت هر کیلو تخمه به ۶۰ تا ۸۵هزار تومان رسیده. یکی از کارگران بخش خصوصی می‌گوید: «در سال‌های اخیر قیمت خاویار مانند تمامی محصولات چند برابر گران‌تر شده، اما به دلیل اینکه از سبد غذایی اقشار متوسط و ضعیف دور شده، کسی راجع به آن صحبت نمی‌کند، پسته و سایر مغزها هم در سال‌های آینده به چنین سرنوشتی دچار خواهند شد». وحید می‌گوید: «ایران بهترین نوع آجیل را تولید می‌کند، اما مردم توان خرید این محصول را ندارند.» در این میان قیمت گوشت، ماهی و برنج هم قابل‌توجه است، در حالی بر اساس گزارش‌های میدانی قیمت هر کیلو برنج ایرانی به ۸۰هزار تومان رسیده که فعالان بازار ماهی از افزایش ۸۰درصدی قیمت انواع ماهی در بازار خبر می‌دهند. در هفته‌های اخیر قیمت ماهی قزل‌آلا در بازار بین ۷۵ تا ۸۰هزار تومان گزارش شده بود که به نظر می‌رسد در روزهای آینده با جهش بیشتری همراه شود. یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که یلدای امسال با خرید حداقل‌ها، حدود ۶۰۰هزار تومان برای خانوارها هزینه‌بر خواهد بود. ناگفته نماند در جایی که قیمت هر کیلو آجیل شیرین یلدا با دریافتی کمتر از چهار میلیون تومان اقشار ضعیف، به بیش از ۳۲۰هزار تومان رسیده، می‌توان کمپین‌های مردمی برای خرید بخشی از این خوراکی‌ها را در فضای مجازی بیشتر از همیشه دید؛ «اگر مردی متأهل یا زن سرپرست خانوار هستید و پول خرید خوراکی‌های یلدایی را ندارید شماره کارت خود را به دایرکت ارسال کنید»، اما مگر قصه تلخ معیشت با این رفتارهای حاتم‌طایی گونه برخی افراد حل می‌شود؟

همدلی – فاطمه آقایی‌فرد

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا