اجتماعی

غافلگیر شدید؛ عذرخواهی هم بلد نیستید؟

کمتـــر کسی پیدا می‌شود که اظهار نظر وزیر پیشین راه و شهرسازی در وصف یک فاجعه ملی را از یاد برده باشد، در اوایل آذر ۹۵ و زمانی‌که برخــورد دو قطار در مسیر سمنان- شاهــرود فاجعه آفرید و ۴۷ نفر در آتـــش سوختند و ۱۰۳ مصدوم برجای گذاشت، واکنش عباس آخوندی به جـــای استعفا یا عذرخواهی، این بود: «همه مسافران تحت پوشش بیمه‌اند و از این نظر جای هیچ نگرانی نیست!»، این سخنــان مانند شعله‌های دیگری، دل بسیاری از مردم ایران را سوزاند.

آرمان ملی- منیره چگینی: درست پنج سال، یک ماه بعد از بروز آن حادثه و در شرایطی که با افزایش چند میلیمتری باران‌های فصلی در جنوب کشور فاجعه برانگیز شد و جان حداقل ۱۰ نفر از هموطنان‌مان را گرفت، رئیس سازمان مدیریت بحران کشور باور دارد که در این حادثه غافلگیر نشدیم و در اظهار نظری عجیب پا را از وزیر وقت راه و شهرسازی فراتر نهاد و اعلام کرد که «فوتی‌ها خودشان بی‌احتیاطی کردند و مُردند. «این گفته‌های اسماعیل نجار در شرایطی مطرح می‌شود که تاکید وی بر هشدار هواشناسی بود که در ۱۴ استان اعلام وضعیت قرمز و نارنجی کرده بود، اما برکسی پوشیده نیست که عدم وجود امکانات مناسب برای مهار سیل و آمادگی کامل مدیریت بحران، سبب کاهش خسارت‌های مالی و جانی می‌شد. به عنوان مثال در استان هرمزگان که یکی از مراکز اصلی بروز سیل در کشور بود، ۲۰۰۰ میلیارد تومان خسارت به زیرساخت‌های این استان وارد شد و باعث بی‌خانمانی بیش از دو هزار خانواده شده. یا بنا به گفته مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس: «سیل ۱۴۲۰ میلیارد تومان در فارس خسارت وارد کرده و بیش از هزار خانواده در این استان، مجبور به ترک منازلشان شدند. «در این شرایط سیستان و بلوچستان نیز یکی دیگر از مراکز سیل اخیر بود، بیش از ۱۵هزار باب منزل مسکونی در این استان تخریب شد! اما این فقط خسارت‌های مالی بود و متاسفانه ۱۰ نفر از هموطنان در چنگال سیل، جان خود را از دست دادند. بنا به گفته رئیس جمعیت هلال احمر: «١٢٠ نفر از شهروندان در روزهای اخیر از سیل نجات داده شدند و متاسفانه ١٠ نفر نیز جان خود را از دست دادند. در استان‌های شمالی نیز ١۵ نفر خدمات سرپایی درمانی توسط نیروهای هلال احمر دریافت کردند و پنج نفر نیز به مراکز درمانی منتقل شدند. همچنین ٢۴٠ دستگاه خودرو از سیل و کولاک رها شدند. «با این حال، کولیوند، می‌گوید: «در ۴٠ شهرستان استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان، فارس و بوشهر امدادرسانی ادامه دارد و به بیش از ۱۳ هزار نفر در استان‌های سیل‌زده است. »

نمی‌توان جلوی سیل را گرفت!

اما در این شرایط، اسماعیل نجار، رئیس سازمان مدیریت بحران کشور می‌گوید: «به‌هیچ عنوان غافلگیر نشدیم! غافلگیری یعنی ما از چیزی خبر نداشتیم و ناگهان رخ داد و معمولا در مورد زلزله به‌کار می‌رود، اما در مورد سیل اخیر نمی‌توان گفت غافلگیر شدیم، چرا که از چند روز قبل طبق پیش‌بینی و هشدار هواشناسی احتمال جاری شدن سیل مطرح شده بود. به محض هشدار سازمان هواشناسی جلسات مربوط با پیشگیری از خطرات سیل و آمادگی در برابر آن برگزار شد، حتی در تاریخ پنجم دی ماه، بنده در کرمان بودم که جلسه مدیریت بحران برای اتخاذ تصمیمات لازم به منظور مقابله با آسیب‌های سیل برگزار شد، صورتجلسه جلسات برگزار شده در این خصوص در استان‌های مختلف نیز وجود دارد. «وی در پاسخ به این پرسش که برخی خسارات جانی و مالی ناشی از سیل را به منظور غافلگیری از این حادثه می‌دانند، گفت: «این به معنای غافلگیری نیست. ببینید در مورد کاهش خطرات و آسیب‌های سیل هم اقدامات بلند مدت باید انجام شود و هم اقدامات کوتاه مدت؛ در مورد اینکه پوشش گیاهی و… تامین شده و جلوی جاری شدن سیل گرفته شود، اقدامات قابل توجهی انجام شده و این روند در حال انجام است و چه بسا اگر این اقدامات انجام نشده بود، ممکن بود سیلاب‌های دیگری نیز رخ بدهد که به سبب همین اقدامات پیشگیرانه رخ نداد و طبیعتا وقتی سیلی رخ ندهد در رسانه‌ها و میان افکار عمومی هم این موضوع مطرح نمی‌شود که چه اقداماتی منجر به جلوگیری از وقوع سیل یا کاهش آسیب‌های ناشی از آن شد. برخی تصور می‌کنند که اگر سیل رخ دهد، پس مدیریت بحران غافلگیر شده است، مگر می‌شود ظرف مدت چهار یا پنج روز جلوی سیل را گرفت؟» البته پیش از این نیز، نجار در مورد آمادگی پایتخت در برابر زلزله گفته بود: «دعا کنید در تهران زلزله نیاید!»

آیا غافلگیر نشدیم؟‌

اما سوال اصلی در میان مردم این است که نمی‌توانستیم از خسارت‌های مالی و جانی سیل بکاهیم؟ و در پاسخ به این سوال یک کارشناس محیط زیست و استاد دانشگاه در حوزه آب به «آرمان ملی» می‌گوید: «ما در مدیریت سیل و سیلاب باید به چند مساله توجه کرد اقدامات لازم قبل، در حین و پس از بروز سیل باید انجام شود و اگر این سه اقدام انجام می‌شد، آن زمان کسی نمی‌توانست ادعا کند که غافلگیر نشده‌ایم! مهدی‌صابری‌مجد می‌افزاید: «اقدامات قبل از سیل، شامل اقدامات مدیریت ریسک است که این در کشور ما مدیریت «بحران» داریم! در مدیریت ریسک باید پایش مستمر صورت بگیرد و سعی کنند در مناطقی که امکان سیل وجود دارد، با اقدامات پیشگیرانه از بروز سیلاب جلوگیری شود، مثلا باید از جنگل‌زدایی و تخریب مراتع جلوگیری کرد و عملیاتی را که برای کاهش خسارت لازم است، انجام داد و باید با پایش و پیش بینی، هشدارهای لازم را به مردم بدهند. «وی به دومین و سومین مورد و در زمان بروز سیل اشاره دارد و در ادامه تصریح می‌کند: «باید سعی کنیم که جان انسان‌هایی که در خطر هستند را نجات دهیم و کمترین خسارت جانی را داشته باشیم. پس از وقوع سیل نیز جاده‌ها و منازل تخریب می‌شوند. از سوی دیگر به دلیل اقداماتی که قبل از سیل انجام ندادیم، حجم خسارت‌ها افزایش پیدا می‌کند، با این مدیریت باید از مسئولان پرسید که ما در سیل اخیر غافلگیر شده‌ایم یا خیر؟‌»

چرا باران، قابل استفاده برای ما نیست

اما موضوع دیگری که در این میان جای سوال دارد، این است که چرا در روزهایی که ما با بحران خشکسالی مواجه هستیم، این حجم از بارندگی نمی‌تواند کمبودهای آبی ایران را جبران و فقط باعث بروز سیلاب می‌شود؟‌ این کارشناس حوزه آب در پاسخ به این سوال می‌گوید: «اگر ما دائم پایش را انجام دهیم و قبول کنیم که ایران نیز مانند بسیاری از کشورهای دیگر جهان، بیشتر از قبل و به دلیل تغییرات اقلیمی، درگیر سیل خواهد شد و از طرف دیگر دوره‌های خشکسالی ما نیز بیشتر شده، می‌توان مدیریت کرد و از پخش سیلاب استفاده نمود و از تغذیه چاه‌ها به وسیله دستگاه‌ها و تکنولوژی‌های مخصوص بهره گرفت تا بتوان از در برخی از نقاط، روان آب‌ها را به سفرهای آب زیر زمینی، رساند. اما اینکه تصور کنیم که این بحران خشکسالی با این امر از بین خواهد رفت، اینگونه نیست و آمارهای حوزه آبریز پس از بروز این سیلاب‌ها، نشان می‌دهد شرایط نرمال را نداریم و اتفاق ویژه‌ای رخ نداده است. »

ورود سامانه بارشی جدید

اما با وجود جوی آرام در کشور، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از ورود سامانه بارشی جدید به کشور از بعدازظهر روز دوشنبه، ۲۰ دی ماه خبر داد و گفت که بر این اساس در روزهای دوشنبه و سه شنبه استان‌های واقع در غرب، شمال غرب، جنوب غرب و دامنه‌های البرز مرکزی بارانی‌اند. طی روزهای دوشنبه و سه‌شنبه در استان‌های واقع در غرب، شمال غرب، جنوب غرب و دامنه‌های البرز مرکزی سبب بارش خواهد شد. لازم به ذکر است امروز جمعه دریای عمان مواج است.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا