از هر دری سخنی

نقش قانون‌گذاران و مجریان در شکل گیری اقتصاد رانتی

بر کسی پوشیده نیست که تولید نیازمند سرمایه‌گذاری است و تا تولید شکل نگیرد ایجاداشتغال هم امری نامفهوم است. اما چگونه می‌توان سرمایه‌گذاری کرد تا یک اقتصاد مولد شکل گیرد. دراین‌ارتباط ستاره صبح با دکتر حسین راغفر اقتصاددان و استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه الزهرا گفتگویی انجام داده که در ادامه می‌خوانید:….

  با توجه به شعار سال موانع تولید و اشتغال‌زایی را برای سال جدید چه می‌دانید؟
مسئله تولید دانش‌بنیان یک الزام برای بقا در آینده جهان است. متأسفانه سال‌ها از این موضوع غفلت شده است واصلی‌ترین محرک تحقق این شکل از اقتصاد نیروهای انسانی هستند که تخصص و دانش لازم را دارند و ما در طول سالیان اخیر با عنوان فرار مغزها در حال از دست دادن این نیروهای دانشگاهی هستیم. علت این است که اقتصاد کشور مبتنی بر دلالی، سفته‌بازی و سوداگری است. این عوامل در حقیقت نابودکننده امر تولید هستند به‌خصوص که اگر بخواهیم در تولید صنایع نوظهور گام برداریم. نکته بعدی ماهیت این نوع اقتصاد است که از آن به‌عنوان اقتصاد دیجیتالی هم یاد می‌شود و اتفاقاً قاتل بیشتر مشاغل است.زیرا ربات‌ها جایگزین نیروهای انسانی شده و باعث کاهش ضریب اشتغال در جوامع و دولت‌ها خواهند شد. بنابراین اقتصاد دیجیتالی شغل آفرین نیست، غرب نیز تلاش می‌کند راه حل‌هایی برای مواجه با آن پیدا کند. برای ایجاد اشتغال در جامعه ما متناسب با ظرفیت‌های مختلف افراد که به لحاظ مهارتی و دانش متناسب باید اقدامات دیگری صورت بگیرد که جمعیت بزرگی که از تحصیل به دلیل سیاست‌های اقتصادی سه دهه گذشته بازماندند بتوانند به شکلی وارد بازار کار شوند. اقتصاد کشور در یک دهه گذشته علی رقم اینکه با نام‌گذاری تولید آغازشده، اما هرساله مسئله تولید با محدودیت‌ها و مشکلات مواجه شد و در آلودگی‌ اقتصاد سفته‌بازی غرق‌شده است. حاکمیت سرمایه‌های تجاری و مالی بر، اقتصاد کشور ریشه تولید را خشک کرده است. این اقتصاد بر اساس رانت‌های طبیعی اداره می‌شود و توزیع این رانت‌ها به دست صاحبان سرمایه‌های تجاری است.این افراد کسانی هستند که قوانین و مقررات دولت و مجلس را هم به جهات منافع خودشان به کار می‌گیرند و به تصویب می‌رسانند. بنابراین باید به این ریشه توجه کرد. نظام مالیاتی کشور باید از فعالیت‌های نامولد مالیات اخذ کند و منابع حاصل از آن را به‌صورت یارانه در بخش تولید صرف کند. متأسفانه کشور در زمینه تولید تکنولوژی عقب مانده است که این تصویر نگران کننده‌ای در تقسیم بندی قدرت در جهان است. نظام بانکی در خدمت تشویق اقتصاد نامولد مبتنی بر سوداگری است. لازم است این موارد اصلاح شود. پیش از این موارد نکته مهم آن است که نهادها نظامی، انتظامی و امنیتی باید از اقتصاد کشور خارج شوند در غیر این صورت امکان سرمایه‌گذاری توسط بخش خصوصی که محرک و مولد تولید در کشور است عملاً فراهم نمی‌شود. این یکی از دلایل شتاب بخشیدن به خروج سرمایه‌های از کشور است. در حقیقت این نهادها نباید با بخش خصوصی وارد رقابت شوند.

  راهکار اصلی برای اقتصاد دانش‌بنیان چیست؟
مهم‌ترین و بهترین کار جذب دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های برتر کشور است. باید یک نظام نوآوری در کشور درست شود که این نظام فارغ از مناسبات رانتی و زد بندهای گروهی در داخل خودش باشد که متأسفانه این نظام در کشور وجود ندارد. دولت باید این سازوکار را فراهم و بانک‌ها را موظف کند که بخشی از منابع خودشان را با نظارت نظام نوآوری به صاحبان اندیشه و مهارت‌های موردنیاز تخصیص دهند .

  چرا زور مجلس و دولت به مافیای خودرو نمی‌رسد؟
علت این است که نیروهای نظامی انتظامی و امنیتی در اقتصاد فعال هستند و نمی‌گذارند منافعشان به خطر بیفتد. انحصارهایی که باعث انباشت سرمایه‌های عظیم می‌شود تنها درید کنترل این نهادها است. این نهادها چون قدرت دارند مجلس و دولت نمی‌توانند مقابل آن‌ها بایستند.

  به نظر شما در سال جاری آیا امکان و زمان‌ترمیم کابینه فرا رسیده است یا خیر؟
ترمیم کابینه یک مسئله فرعی است و امیدی به آن‌ها نیست. مسئله اصلی این است که چشم‌انداز روشنی برای حرکت اقتصاد در کشور دیده نمی شود. هرگاه چشم انداز مثبت  داشتیم آن زمان به دنبال افراد مورد نظر برای مدیریتش باید برویم. بنابراین فرقی ندارد که چه کسی در کابینه باشد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا