اجتماعی

ضعف علوم انسانی در علم

مفهوم آنومی(ناهنجاری) که در مکتب (رویکرد) کج رفتاری مطرح شده نخستین بار در مطالعات امیل دورکیم درباره خودکشی مطرح شد و بعد افرادی مثل مرتون و ساترلند ابعاد ناهنجاری را بررسی کردند.

آرمان ملی، محمد زاهدی اصل استاد بازنشسته مددکاری اجتماعی: آن نوع ناهنجاری که در اینجا محل بحث است ناهنجاری علمی است که اتفاق افتاده و در حال وقوع است.

در سال‌های بعد از انقلاب و در همان آغازین روزها یک بررسی کوتاه نشان می‌دهد که در حساس‌ترین عرصه‌های تاریخی افراد حاضر در صحنه‌ها درس آموخته‌های فنی- مهندسی بودند و این روند در سال‌های بعد هم ادامه یافت. شاید چندان گزافه‌گویی نباشد که فعالان دانشجویی و اعضای احزاب را نیز نزدیک به رشته ریاضی و تحصیلکرده‌های این گرایش دانست. دلیل دور ماندن علوم انسانی آن در این سالها که زمانی حساس برای شکل گیری جامعه‌ای نو در ایران بوده است، چه می‌تواند باشد؟ چه باعث شد سکان به دست مهندسان بیفتد؟

آیا این نقطه ضعفی در درون خود رشته علوم انسانی است که دانشجویان و فارغ‌التحصیلان آن در حاشیه هستند؟ اگر این ضعف در درون علوم انسانی است پس باید این انزوا را جهانشمول دید. در جایی که باید علوم انسانی همسو با جامعه جهانی رشد می‌کرد، با مطرح کردن مازاد بودن برخی از کد رشته‌های آن، بال و پرش را چیدند تا توانی برای پرواز در عرصه‌های اجتماعی جامعه پیدا نکند.

تضعیف این رشته سبب شد که آخرین اولویت دانشآموزان در مدرسه و انتخاب از سرناچاری دانشجویان در دانشگاه باشد. این موضوع به ویژه در مورد رشته‌هایی مثل جامعه شناسی و علوم سیاسی بیشتر دیده می‌شود. هدایت نخبه‌های علمی به سمت رشته‌هایی غیر از علوم انسانی اگر بتوان گفت که تعمدی نبوده، بی‌تدبیری را می‌توان به آن نسبت داد.

امروز علوم انسانی در نتیجه بی‌تدبیری‌هایی حاشیه‌ای شده است. حال که جامعه برای برون رفت از بحران‌هایش به علوم انسانی نیاز دارد، شعار دریابید این علم را سر می‌دهند، در حالی که بدنه این علم در این سال‌ها ضعیف و در حال احتضار است. امروز که به دنبال راه دیگری هستیم برای حل مشکلات و موانع به وجود آمده با علمی طرفیم که تحلیل و تبیین مسائل دچار لکنت است.

امروز بیش از هر زمان دیگری باید علوم انسانی را دریافت و امکان رشد و بالندگی‌اش را فراهم کرد. بگذاریم دیالوگ‌های اجتماعی و سیاسی از سوی متخصصان این علم برقرار شود تا ایرادات برطرف و راه حل از دل گفتمان‌های آزاد استخراج شود. درها را که به روی علوم انسانی و فعالان و فارغ‌التحصیلان و اساتیدش بگشاییم و زمینه را برای فعالیت و توسعه آن فراهم کنیم تا با شکل‌گیری علوم انسانی قوی و در صحنه ناهنجاری‌های به وجود آمده در این سال‌ها رفع شود.

 

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا