از هر دری سخنی

زنگ‌ها برای محیط زیست به صدا درآمده‌اند

در روزهای اخیر آفت جوانه خوار و پروانه سفید به‌عنوان قاتلان بلوط‌های زاگرس در استان‌های کهگیلویه‌وبویراحمد و فارس نیز کانون بحران در این مناطق شده است. دریاچه ارومیه نیز در بحرانی‌ترین وضعیت خود قرار دارد؛ اگرچه در دولت‌های یازدهم و دوازدهم احداث تونل برای رفع مشکل دریاچه ارومیه در دستور کار قرار گرفت، اما توقف در ادامه این راه نگرانی‌ها را تشدید کرده است.وضعیت وخیم آب آشامیدنی و کشاورزی در استان سیستان‌وبلوچستان، نابودی موجودات زنده در دریاچه‌ها و تالاب‌های این استان، نیز زخمی دیگر بر پیکره محیط‌زیست ایران است….

به گزارش همدلی، مهدی دهقان نیری، مشکلات زیست‌محیطی به یکی از مهم‌ترین بحران‌های کنونی کشور تبدیل‌شده است؛ بحرانی که اگر راهکاری آن‌هم فوری برای آن اندیشه نشود زندگی میلیون‌ها نفر و همچنین موجودات زنده در خطر نابودی است. برهم خوردن هارمونی نظام طبیعت حاکم بر زمین- که برگرفته از آب خاک هواست- می‌تواند موجب نابودی آیندگان شود. شوربختانه عدم درک صحیح و شناخت کافی و نداشتن اطلاعات از سوی عموم؛ که نشأت گرفته از عدم آموزش صحیح است، همچنین سودجویی اقتصادی دولت و بعضی نهادهای بزرگ و همچنین مافیای تجارت طبیعت به نابودی محیط‌زیست و اضمحلال شرایط زندگی مردم و موجودات زنده منجر شده است. گزارش‌های هر روزه رسانه‌ها نشان می‌دهد که وضعیت تالاب‌های کشور بسیار وخیم بوده و به‌ویژه در استان خوزستان در حال خشک شدن است؛ تالاب‌هایی که به گفته کارشناسان از باثبات‌ترین اکوسیستم‌های تکامل‌یافته هستند که شرایط زیست گونه‌های متنوع گیاهی و جانوری را فراهم می‌کنند. تالاب بین‌المللی شادگان، تالاب هورالعظیم که در آن بخش مهمی از تمدن ایران باستان (سومری‌ها) شکل‌گرفته، تالاب بامدژ با ظرفیت مهاجرپذیری پرندگان و…در خوزستان‌ همه در آستانه خشک شدن هستند. در همین استان و البته برخی استان‌های هم‌جوار ریزگردها همچنان راه را بر نفس مردم گرفته‌اند و هنوز عزمی جدی برای رفع آن مشاهده نمی‌شود. این بحران اگر ادامه پیدا کند زندگی گیاهان و جانوران و البته انسان‌ها را با خطر جدی روبه‌رو کرده و پدیده ویرانگر مهاجرت را تشدید خواهد کرد. حفاری نفتی و ایجاد پتروشیمی در مناطق سرسبز شمال همچنان این بخش مهم از محیط‌زیست کشور را تهدید می‌کند. به نظر می‌رسد تأمین بودجه از سوی دولت با توجه به شرایط تحریم‌ها در اولویت قرارگرفته و دراین‌بین محیط‌زیست به‌عنوان یک حوزه سودآور موردتوجه قرارگرفته است؛ سودی که البته از نظر بسیاری از کارشناسان محیط‌زیست زیان‌ها و آسیب‌های آن بیشتر و ویرانگرتر است.
در روزهای اخیر آفت جوانه خوار و پروانه سفید به‌عنوان قاتلان بلوط‌های زاگرس در استان‌های کهگیلویه‌وبویراحمد و فارس نیز کانون بحران در این مناطق شده است. دریاچه ارومیه نیز در بحرانی‌ترین وضعیت خود قرار دارد؛ اگرچه در دولت‌های یازدهم و دوازدهم احداث تونل برای رفع مشکل دریاچه ارومیه در دستور کار قرار گرفت، اما توقف در ادامه این راه نگرانی‌ها را تشدید کرده است.وضعیت وخیم آب آشامیدنی و کشاورزی در استان سیستان‌وبلوچستان، نابودی موجودات زنده در دریاچه‌ها و تالاب‌های این استان، نیز زخمی دیگر بر پیکره محیط‌زیست ایران است.
نگاهی کلی به این موضوع نشان می‌دهد که مدیریت ناپایدار آب که از سیستم‌های استحصال سنتی در گذشته که موجب بهره‌برداری متناسب از آب بوده تبدیل به سیستم‌های بلندمدتی شده که موجب مصرف بی‌رویه آب‌شده و خشک‌سالی در اکثر نقاط کشور را سبب شده است. عدم تأمین حقابه برای تالاب‌های کشور، عدم اختصاص بودجه کافی برای نابودی آفت‌های بلوط و بی‌توجهی به نتیجه وضع موجود که در آینده می‌تواند تاوان سنگینی را به همراه داشته باشد. در همه موارد فوق سوءمدیریت به‌خوبی دیده می‌شود.

در این میان مطالبه گری برای حفظ محیط‌زیست می‌تواند اندکی از سوءمدیریت‌ها بکاهد، اما عدم احساس امنیت از سوی فعالان محیط‌زیست، استفاده از این مکانیسم مهم را با اختلال مواجه کرده است. اگرچه هنوز رگه‌هایی از دادخواهی محیط‌زیستی و اعتراض به سوءمدیریت در میان بخش‌هایی از فعالان رسانه و محیط‌زیست دیده می‌شود؛ اما نمی‌توان انکار کرد که نفس‌های محیط‌زیست کشور به شمارش افتاده است و برخی از تحلیل‌ها و مطالعات آینده ترسناکی را برای آن پیش‌بینی می‌کند. انتظار می‌رود با توجه به وضعیت کنونی کشور و تأکیدی که رهبری نظام دراین‌باره داشته‌اند و وظایفی که بر عهده حاکمیت است، رفع این بحران از سوی دستگاه‌های اجرایی اعم از قوه مجریه، مقننه و قضاییه تبدیل به اولویت اول کشور شود. در غیر این صورت خسارات ناشی از این بحران جبران‌ناپذیر خواهد بود و هزینه جانی و مالی سنگینی را بر کشور متحمل خواهد کرد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا