اجتماعی

سوغاتی مصیبت‌بار از دیار هند

هر ساله در چنین روزهایی از فصل تابستان بارندگی‌های فراوانی در شبه‌قاره هند، پاکستان و جنوب شرقی ایران با نام مونسون رقم می‌خورد.

آرمان ملی، مهتاب دمیرچی روزنامه نگار: این سیستم هوایی که حجم زیادی از بارندگی را در توشه خود دارد، رطوبت دریا را به شبه قاره هند می‌آورد و موجب رونق محصولات دیم و کشاورزی در این سرزمین می‌شود. شاید به همین روی است که هند سرزمین خودرو نام گرفته است. دلیل خودنمایی مونسون‌ها در این موقع از سال اختلاف فشار میان دریا و خشکی، حرکت زاویه‌دار زمین موسوم به کوریولیس و حجم زیاد رطوبت اقیانوس هند در برابر شبه قاره است که باعث می‌شود پیشروی آن به گونه‌ای باشد که در طول سفرش قصد کند سری هم به شهرهای جنوب شرقی ایران بزند و بارندگی‌های خوشحال کننده‌ای را به اهالی سیستان و بلوچستان هدیه دهد. اما در برخورد با سرزمین کویری ایران مرکزی از قدرتش کاسته می‌شود و محدود به همان حوالی به کار خود پایان می‌دهد. به عبارت روشن‌تر با یکی شدن کم‌فشارهای محلی جنوب‌شرق ایران و کم‌فشار پاکستان در فصل تابستان، یک کم‌فشار وسیع منطقه‌ای شکل می‌گیرد که توسط حرکت ساعت‌گردی آن، انتقال رطوبت سامانه مونسون به سرزمین ایران میسر می‌شود. بنابراین پدیده مونسون روی اقیانوس هند تشکیل می‌شود که بارش‌های شدید روی دریا در هندوستان و پاکستان را در پی دارد و اثرات آن مناطق جنوب شرق کشور را فرا می‌گیرد.

اما با نگاهی‌گذرا به تاریخچه هواشناسی کشورمان زمان‌هایی هم بوده است که مونسون با قدرت بیشتری وارد کشور شده و از مناطق کویری هم گذر کرده باشد؛ تا جایی که حتی در دهه شصت هجری شمسی سابقه ورود به تهران را هم داشته است و در مردادماه همان سال‌ها تهرانی‌ها شاهد بارندگی مونسونی هم شدند. به همین دلیل است سیستانی‌ها و بلوچستانی‌های کشورمان و حتی مردمان هرمزگان با آغاز فصل تابستان به امید بارش‌های بیشتر در تلاش برای تامین بیشتر ذخایر آبی خود هستند. در واقع نزولات این سامانه نقش زیادی در گسترش فعالیت‌های کشاورزی دارد و به‌نوعی می‌تواند ذخایر زیرزمینی این استان‌ها را تأمین کند. اما از اواسط بهار امسال تغییرات اقلیمی مونسون‌ها را هم تحت تاثیر قرار داد و با شدت حداکثری آنها نه تنها بارندگی مطبوع و نویدبخش، بلکه نگرانی‌های دل‌آزار را به‌همراه خود آورد امسال مونسون‌ها نه تنها با شهرهای جنوب شرقی کشورمان بلکه به هر سرزمینی که سر راهش بود با بارش‌های سیل‌آسایش برخورد نامهربانانه داشت و خساراتی را هم به بار آورد.

گفتنی است مسئولان مربوطه پیش‌بینی کرده بودند که بارش‌های سیل‌آسا در راه است اما از صحبت‌های دیگر مسئولان شهری اینگونه برداشت می‌شود که هشدارها از درجه تاکید بالایی برخوردار نبوده و تنها به چند اخطار ختم شده است. در هر صورت غافلگیری مونسون و زیرساخت‌های نامناسب شهری باعث شد ۲۲ تن از هموطنانمان در شهر استهبان استان فارس جان خود را از دست بدهد. شاید وقت آن رسیده که بگوییم در کنار کم آبی ناشی از کمبود بارش و خشکسالی‌های پی‌در‌پی و بارش‌های رگباری که به صورت مستقیم و غیرمستقیم آثار تغییر اقلیم را در کشورمان نشان می‌دهد، باید مراقب بارندگی‌های سیل‌آسای مونسونی در این موقع از سال هم باشیم. چراکه زنگ خطر این نوع از سیلاب‌ها در نیمه تیرماه گذشته با ثبت رکورد ۵۵ میلی‌متر بارش در شهرستان نیکشهر استان سیستان و بلوچستان تنها در ۶۰ دقیقه به صدا درآمد تا جایی که کارشناسان در این زمینه معتقدند، به‌دلیل پمپاژ رطوبت فراوان از عرض‌های جنوبی و وجود ناپایداری در لایه تراز میانی جو کشور، بارش در دو جبهه شمالی و جنوبی شدید و خطرناک خواهد بود، حتی در برخی از مناطق مرکزی، دامنه‌های زاگرس و البرز طی مرداد ماه امکان بروز بارش‌های سیل‌آسا و تخریب و سیلاب وجود دارد.

 

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotne

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا