زحمتکشان

برنامه تعدیل ساختاری وتضعیف کمی و کیفی طبقه کارگر ایران!

گزارش مرکز آمار حاکی از آن است که در بخش‌های عمده فعالیت اقتصادی بخش صنعت و کشاورزی به دلیل اجرای برنامه تعدیل ساختاری به شدت تضعیف شده‌اند.۱۳ درصد نیروی کار صنعتی کشور و همچنین ۷.۵ درصد از نیروی کار کشاورزی ایران به بخش خدمات -عمدتا غیر مولد- منتقل شده است.

پیامدهای رواج اقتصاد دلالی؛ جابجایی کارگران بخش صنعت و کشاورزی به بخش خدمات

ایلنا – پایگاه مرکز آمار ایران با انتشار گزارش یکی از کارشناسان حوزه آمار جمعیت و نیروی کار خود، درباره جابه‌جایی نیروی کار در بخش‌های مختلف اقتصادی و تحولات خود نیروی کار از اشتغال به بیکاری اطلاعاتی طبقه‌بندی شده ارائه کرد. براساس این آمار، بخش خدمات بیشترین جذب نیرو را از سایر بخش‌های فعالیت اقتصادی کشور (صعنت و کشاورزی) داشته …بیشترین درصد انتقال در بخش‌های عمده فعالیت اقتصادی مربوط به تغییر اشتغال در بخش صنعت به خدمات از بهار ۱۴۰۰ به بهار ۱۴۰۱ با میزان ۱۳.۱ درصد است.

همچنین کمترین میزان انتقال مربوط به انتقال از بخش خدمات به کشاورزی با میزان ۱.۹ درصد بوده است؛ این درحالی است که براساس این آمار، انتقال نیروی کار بخش کشاورزی به خدمات نیز ۷.۲ درصد بوده که بیش چیزی حدود چهار برابر معکوس این جریان انتقال جمعیتی از خدمات به کشاورزی بوده است. همچنین انتقال از بخش صنعت به خدمات نزدیک به دو برابر بیشتر از انتقال نیروی کار از خدمات به کشاورزی بوده است.

نکته قابل توجه دیگر این گزارش این است که ۲۶.۴ درصد جمعیت بیکار کشور (بیش از یک چهارم این جمعیت) در طی سال گذشته بهار ۱۴۰۰ تا بهار ۱۴۰۱ از نیروی کار بیکار به نیروی «غیرفعال» تبدیل شدند. این درحالی است که معکوس این جابه‌جایی (یعنی تبدیل نیروی کار غیرفعال به بیکار) تنها ۱.۸ درصد بوده است.

در زنان تغییر وضع فعالیت از بیکار به غیرفعال با مقدار ۴۳ درصد، بیشترین درصد تغییرات در وضع فعالیت است؛ بنابراین همانطور که انتظار می‌رود، بیشترین تغییرات در وضع فعالیت مربوط به بیکاران بوده و بیکاری بی‌ثبات‌ترین وضع فعالیت است. اشتغال بخشی از زنان به مشاغل کاذب و مجازی (طبق تعریف: جمعیت غیر فعال سربار)، ازدواج و وابستگی به درآمد همسر یا طلاق و وابستگی به نفقه و مهریه دریافتی، شیوع کرونا و فوت سرپرست خانوار، می‌تواند از جمله دلایل نرخ بالای تبدیل وضعیت زنان از بیکار به نیروی غیرفعال باشد. طبق تعریف، نیروی کار غیر فعال عبارت‌اند از کلیه افرادی که یا در سن قانونی (بالای ۱۵ سال) برای کار قرار ندارند، یا در صورت قرار داشتن بالای این سن، از نظر اقتصادی سربار بوده یا از نظر معیشتی وابسته به افراد دیگر خانواده یا همسر بوده یا از اموال باقی مانده از طرف والدین و همسر ارتزاق می‌کنند.

مرکز آمار ایران با انتشار گزارشی درباره انتقال نیروی کار از بخش‌های مختلف اقتصاد ایران، نشان داد که بخش قابل توجهی از نیروی کار بخش کشاورزی و صنعت کشور طی یکسال اخیر به بخش خدمات اقتصاد ایران مهاجرت کرده است. بنابر این آمار، ۱۳ درصد نیروی کار صنعتی کشور و همچنین ۷.۵ درصد از نیروی کار کشاورزی ایران به بخش خدمات (عمدتا خدمات شهری) منتقل شده است. این درحالی است که جابه‌جایی معکوس از خدمات به صنعت و کشاورزی بسیار کمتر از این ارقام بوده است. آمار یاد شده درحالی اعلام می‌شود که بنابر آمارهای موجود از سال ۱۳۹۹ و ۱۳۹۸، بخش خدمات اقتصاد ایران یکی از بزرگترین بخش‌های اقتصاد کشور به نسبت سایر بخش‌ها شناخته می‌شود. بنابر آمار منتشر شده از سوی معاونت اقتصادی بانک مرکزی در سال گذشته، برآورد ۹ ماهه سال ۱۳۹۹ این معاونت نشان داده؛ چیزی حدود ۵۳ درصد از کل تولید ناخالص ملی ایران به بخش خدمات اختصاص دارد….

روند افزایش سهم خدمات در اقتصاد جهانی و کاهش جمعیت شاغل کشاورزی و صنعتی البته از دیدگاه‌های مختلف اقتصادی مورد توجه کارشناسان قرار داشته است. اقتصاددانان نهادگرا و نهادگرای جدید از این روند بیشتر با عناوینی چون «اقتصاد پساصنعتی» یا «روند صنعت‌زدایی از اقتصاد» یاد می‌کنند. اقتصاددانان رادیکال این روند را توسعه مالی‌گرایی و گرایش به ایجاد مشاغل خرد و کاذب در بستر نئولیبرالیسم اقتصادی معرفی کرده اند…

بخش خدمات در اقتصادهای مختلف ویژگی‌های خاص و ویژه خود را دارند…در اقتصاد ایران اما بیشتر بخش‌های مربوط به واسطه‌گری، خرده فروشی و تجارت‌های کوچک مقیاس، جزء بخش خدمات می‌شوند. طبق آمارهای اعلام شده از سوی کارشناسان حوزه اشتغال، در ایران به ازای هر ۳۹ فرد شاغل، یک شاغل در حوزه واسطه‌گری داریم…خدمات در ایران جنس متفاوتی از خدمات در کشورهای توسعه یافته دارد.خدمات در کشورهایی مانند ایالات متحده و سایر کشورهای اروپایی بیشتر خدمات در حوزه فنی و مهندسی، خدمات تکنیکی و فنی‌های-تک و فوق پیشرفته… است. این بخش‌ها نیز ارزش افزوده بسیار زیادی دارند، اما در ایران ارزش افزوده مربوط به بخش تجاری و بازرگانی و خدمات خرید و فروش خرد فعال است که ارزش افزوده به نسبت پایین و ریسک بالاتری دارند. این درحالی است که ایران در حوزه خدمات گردشگری نیز رتبه بالایی نداشته و از نظر انباشت ارزش افزوده در این بخش مهم خدمات در جهان نیز بسیار ضعیف است.

در بخش صنعت نیروی کار با زحمت بیشتر، دستمزد کمتری به نسبت بخش خدمات دریافت می‌کند…در بخش تولیدی و صنعتی امکان فرار بسیار کمتر است و تولیدکننده زیر فشار انواع ناظران بانکی، بدهی‌ها، جریمه‌های بیمه، نظارت‌ها و مالیات‌ها قرار دارد اما بخش خدمات از بسیاری از این فشارها در امان است و همین باعث شده بخشی از سرمایه صنعتی ما نیز به سمت تجارت و خدمات سوق پیدا کرده و باعث افزایش بیکاری در بخش صنعت شود….

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا