گوناگون

رد پای گاف‌های بودجه‌ای در معیشت

گزارش‌های رسمی درباره عملکرد بودجه چند ماه ابتدایی سال جاری بالاخره منتشر شد. به‌تازگی دیوان محاسباتی کشور گزارشی درباره نظارت مستمر بر اجرای بودجه سال ۱۴۰۱ در مقطع زمانی چهارماهه نخست را منتشر کرده که قابل‌توجه است؛ رشد ۵ برابری وصول درآمدهای نفتی و افزایش ۶۹ درصدی درآمدهای مالیاتی. آن‌طور که گزارش دیوان محاسبات از عملکرد چهارماهه بودجه نشان می‌دهد میزان تحقق منابع و مصارف بودجه نسبت به مصوب چهارماهه ۶۲ و ۶۶ درصد بوده است….

از نگاه تحلیلگران این یعنی تراز بودجه در پایان تیر ۱۸.۶همت منفی بوده است. از طرفی گفته می‌شود میزان تحقق درآمدهای حاصل از صادرات نفت و فرآورده نیز ۶۶ همت گزارش‌شده که به معنای این است که فقط ۳۸.۱درصد بودجه مصوب از این محل محقق شده است. بر اساس این گزارش، در ۴ ماهه ابتدای سال جاری، از میان ۶۷حکمی که طبق قانون می‌بایست تا پایان خردادماه برای آن‌ها تصویب‌نامه، دستورالعمل، سازوکار اجرایی، ترتیبات اجرایی و یا شیوه‌نامه تهیه و تصویب می‌شد، تنها ۱۷مورد (۲۵درصد) اجرایی شده و در ۵۰ مورد دیگر احکام تصویب نشده است. لازم به یادآوری است که عدم ابلاغ به‌موقع آیین‌نامه‌ها، موجب عدم اجرای احکام قانون بودجه، کاهش وصول درآمدها و درنهایت محقق نشدن هدف قانون‌گذار می‌شود؛ هدفی که اگر محقق نشود شاید بار دیگر هزینه آن با چاپ پول بدون پشتوانه از جیب اقشار ضعیف پرداخت شود. یکی از نکات قابل‌توجه در این گزارش افزایش ۶۹درصدی درآمدهای مالیاتی است که به نظر می‌رسد در وضعیت فعلی کسب‌وکار تأثیر منفی گذاشته است. آن‌طور که گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد بسیاری از کسبه همچنان تمایلی به استفاده از دستگاه‌های کارت‌خوان ندارند. یک فعال پوشاک در این زمینه می‌گوید: «در ازای فروش یک جنس ۳۰هزار تومانی، ۵۷هزار تومان مالیات باید پرداخت می‎‌کنم.» ازاین‌دست گزارش‌ها فراوان به دست همدلی رسیده که به نظر می‌رسد سکان‌داران اقتصادی در زمینه اخذ مالیات از کسب‌وکارها هنوز به نتیجه واحدی با فعالان اقتصادی نرسیده‌اند. افزایش چند برابری درآمدهای نفتی در حالی است که یک سوال قدیمی همچنان اذهان عمومی را درگیر کرده است؛ «پول نفت کجاست؟» که تأثیر آن هنوز در زندگی اقشار کم‌درآمد دیده نشده است. ادعای چند برابری درآمدهای نفتی به‌راستی چقدر قابل‌اتکا و باورپذیر می‌تواند باشد؟ شواهد بسیاری وجود دارد که می‌تواند ادعاهای اخیر درباره بالا رفتن درآمدهای نفتی دولت را زیر سوال برد؛ در روزگاری که قیمت کالاهای اساسی به‌جایی رسیده که گوشت قرمز، مرغ یا حتی تخم‌مرغ از سبد خرید اقشار ضعیف حذف‌شده، سکان‌داران اقتصادی آیا توضیحی درباره این اوضاع دارند؟

جزییات عملکرد بودجه در چهارماهه ابتدایی سال جاری

یافته‌های گزارش تفصیلی برش چهارماهه تفریغ بودجه سال ۱۴۰۱ نشان می‌دهد فقط حدود ۶۲ درصد از منابع مصوب بازه زمانی این گزارش تحقق‌یافته است و این یعنی درباره حدود ۴۰ درصد دیگر همچنان وضعیت نامعلومی در جریان است. همچنین طی همین بازه زمانی میزان مصارف حدود ۶۶ درصد مبلغ مصوب بوده است. مقایسه عملکرد وصول منابع عمومی دولت در دوماهه اول و دوم سال جاری حاکی از روند مطلوب و افزایشی آن بوده است. بر اساس این گزارش، درآمدهای مالیاتی در چهارماهه اول سال جاری حدود ۸۱ درصد مبلغ مصوب این بازه زمانی بوده و مجموع درآمدهای مالیاتی نیز تا تیرماه سال ۱۴۰۱ نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد ۶۹ درصدی را نشان می‌دهد و از حدود ۹۱ هزار میلیارد تومان به حدود ۱۵۴ هزار میلیارد تومان رسیده است. گزارش تفریغ بودجه چهارماهه نخست سال ۱۴۰۱ حاکی است میزان وصول حاصل از صادرات نفت خام و میعانات گازی و خالص گاز صادراتی نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش بیش از ۴۸۱ درصدی داشته است. به‌عبارت‌دیگر، می‌توان گفت منابع وصولی حاصل از صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص گاز صادراتی در چهارماهه نخست سال ۱۴۰۰ حدود ۱۱هزار میلیارد تومان بوده که در چهارماهه نخست سال ۱۴۰۱ به حدود ۶۶ هزار میلیارد تومان رسیده است که از افزایش چشمگیر حدود ۵ برابری حکایت دارد. بر مبنای گزارش دیوان محاسبات، تعداد دستگاه‌های صورتحساب نداده در چهارماهه اول سال ۱۴۰۱ نسبت به دوره مشابه سال گذشته با کاهش ۵۱درصدی همراه بوده و از ۲۱۸دستگاه به ۱۰۷دستگاه کاهش‌یافته است که نشان از بهبود وضعیت ارائه صورت‌حساب‌های ماهانه دستگاه‌های اجرایی تحت رسیدگی در پی انتشار نتایج گزارش‌های نظارت مستمر دوماهه و پیگیری‌های مستمر خزانه‌داری کل کشور و دیوان محاسبات دارد. بخش دیگری از این گزارش نشان می‌دهد که علیرغم تکالیف مقرر در تبصره (۲) قانون بودجه سال ۱۴۰۱ مبنی بر واگذاری‌ها، هیچ‌گونه واگذاری طی چهارماهه منتهی به تیرماه سال جاری صورت نگرفته است. در خصوص فروش اموال و دارایی‌های مازاد دولت نیز علیرغم پیش‌بینی مبلغ ۲۳هزار میلیارد تومان تحت عنوان «منابع حاصل از فروش اموال و دارایی‌های منقول و غیرمنقول مازاد دولت» در قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور و صدور تعداد ۳۶فقره مصوبه از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی مبنی بر الزام به فروش ۸۹مورد از اموال طی بازه زمانی موضوع این گزارش، صرفاً مبلغ ۵۸میلیارد تومان وصول‌شده که این مبلغ کمتر از یک درصد مبلغ پیش‌بینی‌شده چهارماهه نخست سال جاری است.

همدلی

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا