چرخانمقالات

کلمبیا و شیلی و پایان صد سال تنهایی

نویسنده: دانیل مارتینز کونیل

برگردان: ایرج زارع

«… ما حق داریم باور کنیم که هنوز کوشش برای ایجاد یک آرمان‌شهر رقیب دیر نیست. یک آرمان‌شهر جدید و هموارکنندۀ زندگی، جایی که هیچ‌کس نتواند برای دیگران و حتی شکل مردن آن‌ها تصمیم بگیرد، جایی که عشق واقعاً حقیقی و خوشبختی امکان‌پذیر باشد، جایی که نسل‌های محکوم به صد سال تنهایی، سرانجام و برای همیشه فرصت دومی بر روی زمین داشته باشند.»/گابریل گارسیا مارکز

دانیل مارتینز کونیل، مکزیکوسیتی، ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۲. کلمبیایی‌ها، شیلیایی‌ها و ما اهالی امریکای لاتین در این ماه‌ها پیروزی گوستاوو پترو (Gustavo Petro) و فرانسیا مارکز (Francia Márquez) را جشن گرفته‌ایم، این همچنین پیروزی مردمی است که یک اُلیگارشی را که آن‌قدر فاسد شده بود که حتی قاچاق مواد مخدر را به انحراف کشانید، در پای صندق‌های رآی شکست داد. مردم کلمبیا برای اولین بار یک دولت چپ را انتخاب کردند و امریکای لاتین برای آن ارزش قائل است.

این پیروزی یک سال پیش از چالش در پای صندق‌های رأی شکل گرفت. این، دختر مشروع بسیج اعتصاب ملی در سال ۲۰۲۰ است که از سوی ارتش و شبه‌نظامیان سرکوب شد و به آن یک واکنش جنایتکارانه افزوده شد که هدف آن معکوس کردن فریاد حق‌طلبی خلق‌هایی بود که رنگین‌کمان قومی-فرهنگی کلمبیایی را روشن می‌کنند.

پیش از این شاهکار، یک قرن جنگ‌های داخلی، چریک‌هایی با نام‌های مختلف، قیام‌ها و نبردهای مردمی وجود داشت. این ترکیب عامل‌های یک استراتژی با تاکتیک‌های جسورانۀ انتخاباتی منجر به پیروزی بی‌سابقه‌ای شد، نتیجۀ گشایش جریانی مردمی بود که پیش از آن در شهر و روستا به وجود آمده بود.

ما به این دلیل به این اشاره می‌کنیم که انتخابات حیاتی دیگری در این قاره خبر بدی از نتیجۀ نامطلوب همه‌پرسی را برای ما به ارمغان آورد که در آن شیلی پیش‌نویس قانون اساسی را با محتوای روشن و امیدوارکننده رد کرد. متنی که مشروع‌ترین آرزوهای مردم شیلی را قانونی می‌کرد و با خون و عرق و اشک نوشته شده بود. به‌معنای واقعی و مجازی.

رد آن، دوره‌ای از عدم اطمینان را ایجاد می‌کند و پیامدهای نگران‌کنندۀ دیگری که می‌تواند در بقیۀ قاره داشته باشد. درس‌هایی که کلمبیایی‌ها از مورد شیلی گرفتند، در جهت مخالف عمل نکرد و آنچه در کلمبیا آموخته شد به پیروزی تأیید [قانون اساسی] در شیلی تبدیل نشد.

ما در این روزهای پیروزی، اندوه و یأس آموخته‌ایم که برای پاک کردن چهرۀ آلودۀ کلمبیا باید به دورترین روستاها آوای صلح و زمزمۀ شمشیر بولیوار را با ریتم کومبیا (Cumbia) [ریتم رقص و موزیک فولکلور کلمبیا] و وایه‌ناتو (Vallenato) [یک ژانر موسیقی بومی منطقۀ کارائیب کلمبیا است] برای اکثریت مردم ببریم.

ما همچنین آموخته‌ایم که در شیلی کافی نبود که در سوی تأیید [قانون اساسی] بود، بلکه باید همراه با [جبهۀ] کرامت بود، یعنی جمعیتی که آن را همراهی می‌کند. اگر بر شکست‌ها انتقاد از خود صادقانه تقدم یابد، مجموعه‌ای از درس‌ها و رویکردهای بدیع را دربرمی‌گیرند. باید تکبر را به فاتحان واگذار کنیم و با فروتنی شکست آموزنده را بپذیریم.

باید به ۱۵ نوامبر ۲۰۱۹ برگشت، زمانی که راست به کنسرتاسیون سابق تغییر نام داد و با جبهۀ وسیع توافق‌نامۀ صلح را امضا کردند تا از فروپاشی دولت جلوگیری کنند. بپرسید چرا مجمع [قانون اساسی] نه آزاد بود و نه حاکم؟ بازیابی ۸۰درصد موافقت در همه‌پرسی اول و با این فرض که پیشنهاد هر چقدر هم که خوب باشد، نمی‌تواند مورد تأیید مردمی قرار گیرد که یا از آن اطلاعی نداشتند یا فقط امیدوار بودند که واقعاً الگوی اقتصادی و نابرابری‌های آن را به‌طور اساسی تغییر دهد.

این رد پیشنهاد قانون اساسی نبود، بلکه رد دولت و حزب‌های سنتی بود که نمی‌دانستند یا نمی‌خواستند به آنچه فریاد مردم با صدایی قدرتمند بیان می‌کرد، گوش دهند. آیا شکست‌خوردگان کسانی هستند که می‌پرسند چرا مردم ما را رها کردند؟ هنگامی که پرسش واقعی باید این باشد که چرا ما مردم را رها کردیم؟

«راه‌های بزرگ سپیداری» هر چقدر هم که جادویی به نظر برسند، فقط در یک لحظۀ انتخاباتی باز نمی‌شوند. باز کردن راه‌های بزرگ سپیداری یک روند تاریخی دراز‌مدت است که از قدرت مردمی تغذیه می‌شود و باید با واژه‌هایی که در سخنان آیِنده (Allende) وجود دارد انجام شود. «… فرایندهای اجتماعی با جنایت یا با زور متوقف نمی‌شوند. تاریخ از آن ماست و آن را مردم می‌سازند…»

جنبش‌های اجتماعی که در شیلی و کلمبیا در خیابان‌ها و روستاها به حرکت درآمدند و مبارزه کردند، مقدم بر همه‌پرسی و فرایندهای انتخاباتی بودند. آن‌ها اخطاردهندگان پیشین یک رأی‌گیری بودند که راه را برای تدوین یک قانون اساسی جدید هموار کرد یا به پیروزی یک رئیس‌جمهور انجامید. فقط زنگ بیدارباش کسانی که بیش از همه آسیب دیده بودند، مارش طولانی را که به پیروزی‌های مردمی منتهی می‌شود دوباره شروع کرد، فقط حضور دائمی آن‌ها در هر گامی که برداشته می‌شود تضمین پیروزی‌های جدید است.

به‌کارگیری آموخته‌ها در اقدام‌های سیاسی جدید، شکست‌ها را به پیروزی تبدیل می‌کند. تنها از این طریق شیلی به صد سال اتحاد امریکای لاتین که در راه است، صد سال برادری میان مردمان این قاره، صد سال دموکراسی و برابری که عدالت را در مورد بسیج مردمانی که آن را امکان‌پذیر ساخته‌اند، خواهد پیوست.

نویسنده: دانیل مارتینز کونیل (Daniel Martínez Cunill)

برگردان: ایرج زارع

منبع: هفته‌نامۀ اِل سیگلو (El Siglo)، وابسته به حزب کمونیست شیلی

مطلب اختصاصی برای صدای مردم 

استفاده از مطلب با ذکرمنبع بلامانع است

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا