اجتماعی

بمب‌های ساعتی فرسوده

در ریزش یک ساختمان در تهران سه کارگر زخمی شدند. ظهر روز چهارم دی ماه یک ساختمان دو طبقه قدیمی در خیابان ملت تهران که کارگران در آن مشغول کار بودند، به یکباره تخریب شد.

آرمان ملی: خوشبختانه آتش‌نشان‌ها توانستند هر سه کارگر را که کاملا زیر آوار، محبوس شده بودند را زنده بیرون بیاورند هرچند که از نقاط مختلف در بدنشان دچار شکستگی شده بودند. این ساختمان‌های قدیمی هولناک مساله دیروز و امروز نیست؛ خطری بیخ گوش برخی ست که در چنبره عدم رسیدگی به ساختمان‌های ناایمن گرفتار شده‌اند.اما برخی ساختمان‌ها همین‌طوری می‌ریزند یا از شدت فرسودگی یا از ضعف ایمنی در ساخت و ساز، ربطی هم به تازه ساز بودن یا کهنه و قدیمی بودن آن ندارد؛ دو نمونه واضح در این مورد یکی پلاسکوست و دیگری متروپل. ساختمان پلاسکو، ۳۰دی ۱۳۹۵ در چهارراه استانبول واقع در مرکز تهران در پی وقوع  آتش‌سوزی، به‌طور کامل فرو ریخت، آتش‌نشان‌ها و شماری از شهروندان را به کام مرگی هولناک کشید و یک فاجعه تاریخی و البته ملی را برای ایران رقم زد همان‌طور که متروپل در ۲خرداد ۱۴۰۱ در خیابان امیرکبیر (امیری) واقع در مرکز آبادان. بخشی از برج شماره۲ متروپل فروریخت و جان ده‌ها نفر را گرفت و شمار بالایی مصدوم به جا گذاشت. همه این مرگ‌های تراژیک اما مانع از این نشد که دیگر ساختمانی فرونریزد یا اقداماتی اثربخش برای مقاوم سازی و ایجاد ایمنی ساختمان‌ها به وقوع بپیوندد. این را می‌شود از اخبار و پیگیری وعده و وعیدهایی که مسئولان(برای نمونه مسئولان شهری) در خصوص ایمن سازی، مقاوم سازی و نوسازی بافت‌های ناایمن و فرسوده و خطرناک داده‌اند، متوجه شد. عملکرد و اقدامات اجرایی چیزی نیست که بتوان آن را ندید.

  نگاهی به وضعیت بافت‌های فرسوده و ساختمان‌های ناایمن 

آخرین آماری که از وضعیت بافت‌های فرسوده تهران ارائه شد توسط معاون شهرسازی شهرداری تهران بود که گفت ۳۷ درصد از جمعیت در بافت فرسوده هستند و باید بهسازی و نوسازی بافت فرسوده را در دستور کار قرار داد. حمیدرضا صارمی با بیان اینکه ۳۲۸۰ هکتار بافت فرسوده در سال ۸۵ مصوب شد که در سال ۹۹ این عدد به ۴۴۲۰ هکتار یعنی معادل ۷ درصد از مساحت تهران رسید، ادامه داد: این در حالی است که شورای شهر باید بسته‌های تشویقی بهتری را طراحی کند تا تحرک بیشتری برای ساخت و ساز در بافت فرسوده ایجاد شود. او با اشاره به مشکلات نوسازی در بافت فرسوده گفت: در خصوص بهسازی و نوسازی بافت فرسوده دستگاه‌های متولی، بازآفرینی را جدی نمی‌گیرند و این در حالی است که نباید اجازه دهیم اتفاقی مثل متروپل در محدوده کوچکی رخ دهد و حالا که فرصت پیشگیری و پیش‌بینی به‌وجود آمده باید دستگاه‌های مسئول کمک کنند. همین امسال بود که معاون وزیر راه خبر داد یک چهارم مساحت شهرهای کشور در اختیار بافت‌های فرسوده و حاشیه‌ای، قرار دارند. محمد آئینی، اعلام‌کرد: بیش از ۱۶۲ هزار هکتار معادل ۲۵درصد و یک چهارم سطح شهرها را بافت‌های هدف بازآفرینی شهری اعم از سکونتگاه‌های غیررسمی و حاشیه‌ای، بافت‌فرسوده میانی و بافت فرسوده تاریخی تشکیل می‌دهند که بیش از یک‌سوم جمعیت شهری در این مناطق سکونت دارند. او هم مثل سایر مسئولان در سایر دوره‌ها ضمن انتقاد از هشت سال عدم اجرای نوسازی واحدهای مسکونی در بافت‌های فرسوده و تاریخی شهری، از تسریع اجرای نوسازی در محلات هدف خبر داد و گفت: ۲ میلیون و ۶۵۰ هزار واحد از بناهای مسکونی واقع در این محدوده‌ها ناپایدار هستند. او گفت انتظار است تا سالیانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار واحد فرسوده در بافت‌های فرسوده با ارائه بسته جامع شهرسازانه نوسازی در بافت‌ها نوسازی شود و با این کار بخشی از نیاز مردم به مسکن در این محدوده‌ها پاسخ داده شود. اما در خصوص ساختمان‌های ناایمن اگر بخواهید آماری از تعداد این ساختمان‌ها به دست بیاورید با مشکل مواجه خواهید شد؛ آمار دقیقی وجود ندارد. درباره ساختمان‌های ناایمن تهران، اوایل سال جاری لیستی از ۱۲۹ ساختمان ناایمن منتشر شد. انصاف نیوز با انتشار این لیست نوشت: «این گزارشی است که شورای شهر پنجم از آتش‌نشانی می‌گیرد و شهرداری وقت را ملزم می‌کند که آن را در سامانه‌ شفافیت منتشر کند و با مالکانش به نوعی برخورد شود. پیروز حناچی، شهردار وقت تهران، به خواست برخی نهادها که انتشار آن را مصلحت نمی‌دانستند تمکین می‌کند. لیست این ساختمان‌ها طبقه بندی خاصی ندارد.» ناصر امانی، عضو شورای شهر ششم تهران هم در این باره گفت: «شنبه شب دادستان کل کشور اعلام کرد که با آزادی انتشار اطلاعاتی که وجود دارد منعی برای انتشار لیست ساختمان‌های پرخطر تهران وجود ندارد.» او در شصت و ششمین جلسه علنی شورای شهر تهران گفته بود: «باید تابلوهای ساختمان‌های پرخطر در این ساختمان‌ها نصب شود که مردم بدانند و خود تصمیم بگیرند که وارد شوند یا نشوند.  نام بیمارستان بوعلی، فجر، شهدای یافت‌آباد، فیاض‌بخش، غیاثی، ضیائیان، طرفه و مرکز درمانی شهید شاه‌آبادی در این لیست دیده می‌شود. همچنین دانشگاه شاهد، دانشگاه فنی و حرفه‌ای دکتر شریعتی و دانشگاه یادگار امام نیز به عنوان ساختمان‌های ناایمن تهران معرفی شده‌اند.  در پی انشتار این اسامی، رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران و سپس سخنگوی این سازمان نسبت به آن واکنش نشانداده و گفتند که این لیست مورد تایید ما نیست.

 فرونشست در سطح چند هکتار در حال حرکت است

در حال حاضر، ساختمان‌های ناایمن وفرسوده بسیاری، منتظرند تا یا دچار آتش سوزی شوند یا زلزله و سیلی بیاید و یا زمین دچار فرونشست شود و بعد آوار شوند و البته پیش از اینکه هشداری به ساکنان آن‌ها داده شود؛ هرچند در بسیاری از موارد خصوصا اگر ساختمان‌ها مسکونی باشند، هیچ راه جایگزینی برای داشتن سرپناه پیشنهاد نمی‌شود و به همین دلیل زندگی در این ساختمان‌ها مثل انتظار برای انفجار یک بمب ساعتی می‌ماند که تیک و تاک آن هر لحظه و هر ثانیه در گوش شهروندان صدا می‌کند. در خصوص فرونشست زمین، همین دیروز،  رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، گفت: بحران دو سال آینده تهران «فرونشست» است. علی نصیری با تأکید بر اینکه فروچاله‌ها به دلیل ساخت و سازها ایجاد می‌شود، گفت: «جدیدا ردیف ۲۰ میلیارد تومانی از سوی شهردار برای دستگاهی در زمینه فروریزش‌ها اختصاص داده شده است.» و ادامه داد: «فرونشست‌ها به سرعت در حال نزدیک شدن به مرکز تهران است چراکه آبفا ناچار شده چاه‌های آب را اضافه کند. بحران فرونشست در شیب جنوب غربی و شمال شرقی پیش می‌رود و بحران یک یا دو سال آینده تهران، فرونشست است و در سطح چند هکتار پیش می‌رود و می‌تواند شریان‌های حیاتی را تحت تاثیر قرار دهد و یک مساله جدی است.» او با بیان اینکه وجود دستگاه‌های حاکمیتی در زمان بحران بسیار مهم است، گفت: «حجم کار در سازمان سه برابر شده است اما بضاعتی در سازمان وجود دارد و اگر بودجه و ساختارها تقویت شود اقدامات بیشتری انجام خواهیم داد. هیچ جای دنیا حاکمیت نمی‌تواند مسئولیت کامل را بر عهده بگیرد و باید ظرفیت مردمی را به کار بگیریم و زیرساخت‌های مدیریت بحران جامعه محور را توسعه دهیم.» نصیری با بیان اینکه در حوزه بین‌الملل با ژاپن، الجزایر و ترکیه، اقداماتی انجام داده‌ایم، گفت: «در خصوص گودهای پرخطر، اقدامات با جدیت دنبال می‌شود.»

 

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا