زنان

حق مرخصی مشترک والدین نوزاد، حقی طبیعی اما سلب شده

در این بین، زنان طبقه کارگر و‌ بی‌شمار زنان بی‌ثبات‌کار می‌دانند که بارداری به معنای پایان اشتغال آنان است و پس از زایمان، شانس بازگشت به کار آنان بسیار ناچیز است… اما با فقر حداکثری در جامعه، بی‌ثبات‌کاری و فقدان قرارداد کاری و بیمه برای زنان، از کدام حق مرخصی زایمان میتوان سخن گفت؟

مقدمه: مرخصی زایمان، یکی از حقوق اساسی نه تنها مادران، بلکه شریک زندگی آنان نیز هست. در ایران حق مرخصی زایمان (آن هم فقط برای زنان) طی سالیان گذشته برای تعداد بسیار اندکی از زنان شاغل‌ (آن هم زنان شاغل در پست‌های دولتی و ارگان‌های وابسته) اعمال شده است.

اما با فقر حداکثری در جامعه، بی‌ثبات‌کاری و فقدان قرارداد کاری و بیمه برای زنان، از کدام حق مرخصی زایمان میتوان سخن گفت؟

پیشتر علی اصلانی، عضو عالی کانون شوراهای اسلامی کار در ۲۸ مهر ۱۴۰۰ به ایسنا گفت: «تعداد کارگران قرارداد موقت حدود ۹۵ درصد کل مزدبگیران کشور است.»

نرخ مشارکت اقتصادی زنان طی چهار سال یعنی از سال ۹۷ تا پایان تابستان ۱۴۰۱، به میزان چهار درصد کاهش یافته است و از ۱۷,۶ درصد به ۱۳,۷ درصد رسیده است.

در این بین، زنان طبقه کارگر و‌ بی‌شمار زنان بی‌ثبات‌کار می‌دانند که بارداری به معنای پایان اشتغال آنان است و پس از زایمان، شانس بازگشت به کار آنان بسیار ناچیز است. پس از طرح جوانی جمعیت و پروپاگاندای حاکمیت در راستای افزایش جمعیت و قانونی‌سازی کودک همسری، سازمان تامین اجتماعی موظف است که محدودیت‌های بیمه فرزندان چهارم به بعد و کمک هزینه ایام بارداری را ملغی کند و مرخصی زایمان ۹ ماهه زنان برقرار باشد.

جدای از آنکه فقر حداکثری بر جامعه، سرکوب سیاسی و فقدان امنیت اجتماعی و اقتصادی، دیگر نفسی را برای مردم باقی نگذاشته است، اما باز هم نابرابری ساختاری در حق مرخصی زایمان حتی برای زنان شاغل برخوردار از بیمه، بسیار برجسته است. مبارزه با این رویه، توسط فعالان حقوق زنان در کشورهای بسیاری به تصویب قوانین برابر انجامیده است. یکی از این موارد، آفریقا است.

▪️بنابر حکم دادگاه عالی آفریقای جنوبی این کشور قرار است اولین کشور آفریقایی باشد که در آن والدین از حق مرخصی مشترک پس از تولد نوزاد یا فرزندخواندگی برخوردار خواهند بود. این حکم تاریخ ساز به والدین اجازه می‌دهد تا نحوه تقسیم چهار ماه مرخصی را بین خود انتخاب کنند. پیش از این، مادران از چهار ماه مرخصی برخوردار بودند، در حالی که پدران یا پارتنرها حداکثر ۱۰ روز حق مرخصی داشتند.

به گفته نکولولوئکو مبولی استراتژیست ارتباطات جنبش اجتماعی برای مادران (Embrace) این سیاست حرکتی در جهت درست است اما “هنوز هم مادران را دچار مشکل می کند”. این انتقاد وجود دارد که این حکم که ماه گذشته صادر شد، مرخصی را به جای “ساختن یک سیستم مراقبتی” صرفا به عهده «افراد» گذاشته است. به علاوه، بیکاران و کسانی که در مشاغل ناامن کار می کنند از شمول این قانون کنار گذاشته شده‌اند.

تاندیل ندودا، ۳۰ ساله، در کیپ تاون زندگی می‌کند و در اواخر سال جاری با همسرش، کواندا،۳۴ ساله، در انتظار بچه‌دار شدن است. کواندا از حرکت “پیشرو” خوشحال بود و برای حمایت از تاندیل مرخصی بیشتری می‌گرفت. اما هر دو توافق کردند که یک مادر نباید مجبور باشد از مرخصی خود صرف نظر کند تا پدر بتواند بخشی از آن را استفاده کند. این والدین می‌خواهند یک مرخصی غیرقابل انتقال برای هر دو والد وجود داشته باشد که اگر والدی نخواهد برای مراقبت از نوزادش از آن استفاده کند، امکان آن مرخصی را از دست بدهد، مانند اسپانیا و سوئد که دوره مرخصی هر والد به دوره مرخصی مشترک کاهش نمی‌یابد. از سال ۲۰۲۱ اسپانیا اولین کشور در جهان است که در آن مادران و پدران مرخصی والدین یکسان دارند: ۱۶ هفته، غیرقابل انتقال و با حقوق کامل برای هر والد.

مرخصی مربوط به تولد فرزند برای والدین در سراسر آفریقا از ۸ تا ۱۴ هفته متغیر است. با این حال، برخی از کشورها تنها دو تا سه روز اجازه مرخصی می‌دهند. این نقشه نشان می‌دهد که در چه کشورهایی امکان مرخصی برای تولد فرزند برای پدران وجود دارد./زاگاه

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
دکمه بازگشت به بالا