چرخاندیدگاه‌ها

مصاحبۀ رئیس‌جمهور کوبا با The Nation

مترجم: ایرج زارع

میگل دیاز- کانل در اولین مصاحبۀ خود با یک رسانۀ آمریکایی افکار خود را دربارۀ سوسیالیسم کوبا، محاصرۀ ایالات متحد و مشکلات اقتصادی پیش روی این کشور جزیره‌ای در میان نهاد. او در مورد شبکه‌های اجتماعی، جنگ در اوکراین، روابط کوبا و ایالات متحد آمریکا و چالش‌های کنونی جوانان کوبا صحبت کرد.

در اواخر سپتامبر، مدیر تحریریۀ The Nation، کاترینا واندن هوول Katrina vanden Heuvel و سردبیر آن دد گوتنپلان DD Guttenplan با رئیس‌جمهور کوبا میگل دیاز-کانل برای یک مصاحبۀ اختصاصی در نیویورک ملاقات کردند.

این اولین مصاحبۀ رئیس‌جمهور در ایالات متحد بود. آن‌ها دربارۀ بحران اقتصادی پیش روی کشورش، آیندۀ مدل سوسیالیستی آن و تأثیر تداوم خصومت واشنگتن بحث کردند.

دد گوتنپلان: شما نخستین رئیس‌جمهور کوبا هستید که پس از انقلاب متولد شد. امروز انقلاب چه معنایی دارد؟

رئیس‌جمهور: ابتدا می‌خواهم از شما برای انجام این مصاحبه که به مناسبت دیدار ما به عنوان بخشی از هیئت کوبا در هفتادوهشتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل انجام داده‌ایم، تشکر کنم. از شما سپاسگزارم که به من امکان دادید تا با مردم ایالات متحد، به ویژه میلیون‌ها لاتین‌تبار و کوبایی‌های ساکن ایالات متحد صحبت کنم.

نسل من با انقلاب متولد شد. من در سال ۱۹۶۰ متولد شدم و روز پس از پیروزی در خلیج خوک‌ها اولین تولدم را جشن گرفتم. تولد و حیات انقلاب نسل من را رقم زدند.

ما از کودکی انگیزۀ شرکت در فرصت‌هایی را که انقلاب به ما ارائه می‌کرد، داشتیم: ارتقاء خویش، کسب دانش، مشارکت در فرهنگ، علم و ورزش، و لذت بردن از دسترسی به بهداشت. ما همچنین از لزوم انجام وظایف خود آگاه بودیم، و اینکه نه تنها دریافت‌کنندۀ حقوق باشیم، بلکه چالش‌هایی را که کشور با آن‌ها روبه‌رو بود در نظر بگیریم.

البته انقلاب مرحله‌های مختلفی را طی کرده است. خاطرات کودکی من مربوط به سال‌های بسیار پیچیده است. پس از آن، در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، هنگامی که روابط نزدیک‌تری با اردوگاه سوسیالیستی و به ویژه با اتحاد شوروی داشتیم، از دوره‌ای از آرامش اقتصادی بیشتر برخوردار شدیم. سپس دورۀ ویژه فرا رسید که زمان چالش‌برانگیز دیگری بود.

از سال ۲۰۰۰، کشور وارد مرحلۀ جدیدی از رشد اقتصادی شد و دورنماها بهبود یافت. با این حال، امروز ما خود را در موقعیتی می‌بینیم که خودتان آن را «پیچیده» توصیف کرده‌اید. روابط بین‌المللی در چنین دنیای نامطمئنی، به ویژه با مشکلات ناشی از همه‌گیری، پیچیده است.

من به عنوان نمایندۀ تمام نسلی که مسئولیت‌های سیاسی و دولتی را برعهده گرفته‌اند، تعهدی عظیم به انقلاب، مردم کوبا، فیدل (کاسترو)، رائول (کاسترو) که رهبرانی با بصیرت بوده‌اند، احساس می‌کنم، کسانی که ما قدرشناس و سپاسگزار آن‌ها هستیم.

ما خودمان را نسلی از تداوم تعریف می‌کنیم، البته نه نسلی از تداوم خطی. تداوم به معنای عدم دگرگونی نیست، بلکه کاملاً برعکس است: یک تداوم دیالکتیکی، به طوری که، در حین اینکه متحول می‌شویم، پیشرفت می‌کنیم و کوشش می‌کنیم تا حد امکان جامعۀ خود را به کمال برسانیم و اعتقادات خود را مبنی بر ساختن سوسیالیسم در کشورمان با بیشترین عدالت اجتماعی ممکن رها نکنیم.

این تعهد و چشم‌انداز تمام عمر ماست. این کار به تلاش، موفقیت و ایثار زیادی نیاز دارد و این امر به خصوص در شرایط سخت مستلزم سخت‌کوشی بسیاری است.

کاترینا واندن هوول: امروزه جوانان زیادی در کوبا زندگی می‌کنند. در چنین زمینه‌ای، برای من این پرسش وجود دارد که شما آیندۀ اقتصاد کوبا را چگونه تصور می‌کنید. البته محاصره وحشیانه است، اما این احساس در میان جوانان وجود دارد که بدون تغییر، ممکن است آیندۀ خود را در کوبا نبینند.  

رئیس‌جمهور: در لحظۀ کنونی چیزی منحصر به فرد وجود دارد. ما از زمان تولد تحت محاصره زندگی می‌کنیم. به عنوان مثال، نسل من، نسل دهۀ ۶۰، با محاصره متولد شد. فرزندان و نوه‌های ما- من نوه دارم- زیر محاصره بزرگ شده‌اند. با این حال، محاصره به طور قابل توجهی در نیمۀ دوم سال ۲۰۱۹ تغییر کرد. حتی سخت‌تر از قبل شد.

محاصرۀ جدید و سخت‌تر نتیجۀ دو عامل بود. یکی از آن‌ها اجرای بیش از ۲۴۳ اقدام توسط ترامپ بود که با جهانی کردن محاصره و اجرای فصل سوم قانون هلمز-برتون برای اولین بار، محاصره را تقویت نمود. با انجام این کار، آن‌ها دسترسی ما را به سرمایۀ خارجی، ارزهای بین‌المللی قابل تبدیل و حواله‌ها قطع کردند؛ آمریکایی‌ها دیگر نمی‌توانستند به کوبا سفر کنند و بانک‌ها و گروه‌های مالی را که با کوبا تجارت می‌کردند، تحت فشار مالی قرار دادند.

و مهمتر از همه، نه یا ده روز قبل از ترک قدرت در ژانویۀ ۲۰۲۱، ترامپ ما را در فهرستی جعلی قرار داد که می‌گوید کوبا کشوری است که از تروریسم پشتیبانی می‌کند که کاملاً نادرست است. تمام جهان از مسلک اومانیستی کوبا و چگونگی کمک ما به صلح آگاه است. ما به هیچ جا سرباز نمی‌فرستیم؛ ما دکتر می‌فرستیم. و حتی پس از آن، هنگامی که ما پزشکان خود را برای انجام همبستگی به خارج از کشور می‌فرستیم و آن‌ها به سایر نقاط جهان خدمات ارائه می‌کنند، ایالات متحد ادعا می‌کند که ما در واقع در قاچاق انسان دست داریم.

همزمان با بدتر شدن وضعیت اقتصادی، کووید- ۱۹ بر کوبا مانند هر جای دیگری تأثیر نهاد. با این حال، در طول همه‌گیری کووید-۱۹، دولت ایالات متحد به گونه‌ای منحط عمل کرد و محاصره را تشدید کرد. من دولت را از مردم ایالات متحد متمایز می‌کنم، زیرا ما نسبت به مردم ایالات متحد احترام عمیق و با آن‌ها روابط دوستانه داریم.

من بر این باورم که دولت ایالات متحد فکر می‌کرد که انقلاب در آن لحظه دوام نخواهد آورد. همه‌گیری در کوبا به سطح بسیار بالایی رسید و بخش زیادی از سال ۲۰۲۱ ادامه داشت. وقتی همه‌گیری در سال ۲۰۲۰ شروع شد، ما هنوز واکسن یا حتی امکان دریافت آن را نداشتیم.

سپس یک نقص در کارخانۀ اکسیژن دارویی در کوبا به وجود آمد. اکسیژن ما تمام شد و دولت ایالات متحد به شرکت‌هایی که در کارائیب و آمریکای مرکزی قرار دارند، فشار می‌آورد که اکسیژن به ما نرسانند. ما همچنین مجبور شدیم اتاق‌های مراقبت‌های ویژه را گسترش دهیم و دولت ایالات متحد بر شرکت‌هایی که دستگاه‌های تنفس مصنوعی تولید و به بازار عرضه می‌کنند، فشار می‌آورد که آن‌ها را به کوبا ارسال نکنند.

وضعیت بحرانی بود و با یک کارزار بزرگ رسانه‌ای برای بی‌اعتبار کردن انقلاب کوبا همراه بود. ما به سیستم بهداشتی خود- یک سیستم کارآمد، رایگان و با کیفیت که بهداشت را حق می‌داند- روی آوردیم و به دانشمندان خود، به ویژه جوان‌ترین آن‌ها مراجعه کردیم. دانشمندان ما دستگاه‌های تنفس را طراحی کردند و پنج واکسن ساختند که امروزه سه مورد از آن‌ها به دلیل اثربخشی آن‌ها به رسمیت شناخته شده است. و این، کشور را نجات داد. با این حال ما با مشکلات زیادی از این بیماری همه‌گیر بیرون آمدیم که بسیاری از آن‌ها از قبل از سال ۲۰۱۹ انباشته شده بودند.

ما کمبود دارو، غذا و سوخت داریم. ما از خاموشی‌های طولانی‌مدت رنج می‌بریم، خاموشی‌هایی که به مردم آسیب می‌زند و به طور مستقیم بر زندگی مردم، به ویژه جوانان تأثیر می‌گذارد. من معتقدم که روند آموزشی ما، جوانان را با اهمیت موقعیتی که در آن قرار داریم تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، ما با یک چالش بزرگ روبه‌رو هستیم: ما باید مطمئن شویم که این فاصله گرفتن موقتی جوانان کوبایی- جوانانی که در دورۀ ویژه متولد شده‌اند و در تمام این سال‌ها در شرایط واقعاً دشوار اقتصادی و اجتماعی زندگی کرده‌اند- منجر به گسست ایدئولوژیکی با انقلاب و خود کشور نشود.

درست است که مهاجرت بیش از زمان‌های دیگر است. اما این رویداد به طور دوره‌ای در تاریخ بین کوبا و ایالات متحد رخ داده است. آشکارترین مهاجرت‌ها همیشه با دوره‌هایی همراه بوده است که در آن ایالات متحد سیاست‌های تهاجمی را اعمال کرده است که منجر به بدتر شدن وضعیت اقتصادی کوبا شده است. از طریق قانون تعدیل کوبا (سال ۱۹۶۶) و سایر اقدام‌ها، ایالات متحد از مهاجرت غیرقانونی، ناامن، و بی‌نظم کوبایی‌ها حمایت کرده است، بدون اینکه این سیاست‌ها را به مهاجران کشورهای دیگر تعمیم دهد.

هنگامی که همه‌گیری را پشت سر نهادیم، چیزهای زیادی یاد گرفتم. من روش مقاومت کوبایی‌ها را به عنوان نوعی مقاومت خلاقانه درک کردم. مقاومت خلاقانه نه تنها به معنای مقاومت با ماندن در محل است، بلکه به معنای حرکت رو به جلو با ایجاد و به کارگیری استعداد و نیروی مردم ما برای غلبه بر سختی‌ها است. نمونه‌ای از این، واکسن‌ها بود. تنها پنج کشور (دیگر) در جهان توانستند واکسن تولید کنند و همۀ آن‌ها کشورهای توسعه‌یافته هستند. کوبا تنها کشور در حال توسعه‌ای است که توانست این کار را انجام دهد و افزون بر این با شاخص‌های مرگ‌ومیر چشمگیر ۰،۷۶. کوبا بیش از هر کشور دیگری دوزهای سرانۀ واکسن را در طول همه‌گیری تزریق کرده است.

ما یکی از ۲۰ کشوری هستیم که بیش از ۹۰درصد از جمعیت آن به طور کامل علیه کووید واکسینه شده‌اند. و ما دومین کشور در جهان بودیم که برای کودکان دو ساله یا بزرگتر، واکسن به کار بردیم. این شکل‌های مقاومت خلاق اکنون در حال انتقال به سایر عرصه‌های اقتصادی و زندگی اجتماعی هستند تا با تلاش، استعداد و کار خود بر محاصره غلبه کنیم. ما به طور فزاینده‌ای جوانانمان را در این تلاش شرکت می‌دهیم و فضای بیشتری را برای مشارکت اجتماعی به آن‌ها ارائه می‌کنیم. در نتیجه، جوانان می‌توانند ببینند که می‌توان هدف‌های زندگی منطبق با پروژۀ اجتماعی داشت که انقلاب از آن دفاع می‌کند. البته کسانی هم هستند که مهاجرت می‌کنند، اما اکثریت جوانان در کوبا هستند و در حوزه‌هایی که ذکر کردم و حوزه‌های دیگر کار می‌کنند. آن‌ها هستند که توسعۀ علمی ما را هدایت می‌کنند. جوانان در فعالیت‌های عمدۀ تولیدی و اقتصادی کشور مشارکت دارند. آن‌ها کسانی هستند که تحول دیجیتالی جامعه را هدایت می‌کنند، آن‌ها هستند که پرچمدار ارتباطات سیاسی، اجتماعی و نهادی هستند. آن‌ها هستند که ما را متقاعد می‌کنند که باید برای تداوم انقلاب تلاش کنیم.

دد گوتنپلان: آقای رئیس‌جمهور، من می‌خواهم به دو مورد که شما دربارۀ آن‌ها صحبت کردید، برگردم. یکی ماهیت چرخه‌ای چیزی است که شما آن را مهاجرت از کوبا می‌نامید و به نظر شما پاسخی است به تحریم‌های شدیدتر که اعمال می‌شود. من استدلال شما را این‌طور درک می‌کنم که ایالات متحد تحریم‌های شدیدتری را اعمال می‌کند و این امر باعث می‌شود که افراد بیشتری از کشور خارج شوند. آیا فکر می‌کنید این چیزی است که دولت بایدن می‌تواند در مورد آن کاری انجام دهد؟

رئیس‌جمهور: ما انتظار نداریم که با دولت بایدن تغییرات زیادی صورت بگیرد. ما هنوز رابطۀ دیپلماتیک با ایالات متحد داریم؛ یک سفارت ایالات متحد در کوبا و یک سفارت کوبا در ایالات متحد وجود دارد. روابط در دورۀ اوباما دوباره برقرار شد، که سیاستی کاملاً متفاوت با سیاستی بود که ترامپ اجرا کرد و بایدن آن را حفظ کرده است. من این را برجسته می‌کنم چون او یک رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه بود که سیاست فشار حداکثری را بر کوبا اعمال کرد، اما این یک رئیس‌جمهور دموکرات است که همان سیاست را حفظ می‌کند.

از طریق کانال‌های مستقیم و غیرمستقیم، ما به دولت بایدن اطلاع ‌داده‌ایم که ما آماده هستیم دربارۀ مسائل‌مان، از جمله مهاجرت به ایالات متحد گفت‌وگو کنیم. اما این گفت‌وگو باید از موضع برابر، احترام و بدون قیدوشرط انجام شود. ما هیچ پاسخی از ایالات متحد دریافت نکرده‌ایم. بنابراین ما احساس می‌کنیم که این دولت قصد همکاری با ما را ندارد.

با این حال، ما آرزو داریم که روابط متمدنانه بین دو کشور بدون در نظر گرفتن تفاوت‌های ایدئولوژیکی‌مان برقرار شود. تا فرا رسیدن به این مرحله، ما به کار خود ادامه خواهیم داد تا به تنهایی بر این وضعیت غلبه کنیم. ما کوشش می‌کنیم تا مطمئن شویم که جوانان فریب نخورند، اطلاعات دستکاری شده به آنان داده نشود و نوع فرصت‌هایی که در اختیارشان است، تحریف نشود. جوانان در یک جریان مهاجرتی کاملاً بی‌نظم و غیرقانونی گرفتار می‌شوند، هنگامی که به طور قانونی کوبا را ترک می‌کنند، درگیر طرح‌های قاچاق انسان می‌شوند و سپس در عبور ترانزیت به ایالات متحد غیرقانونی می‌شوند.

در مورد مهاجرت کوبایی‌ها، به خصوص در مورد جوانان کوبایی صحبت‌های زیادی می‌شود، اما حقیقت این است که مهاجرت بر کشورهای زیادی تأثیر می‌گذارد و کسانی که مهاجرت می‌کنند به طور کلی افراد جوان و سالم هستند و رؤیاهایی دارند.

کاترینا واندن هوول: در کوبا مغازه‌های کوچک، هتل‌ها و رستوران‌های خصوصی دیده می‌شوند. به نظر شما با این روند تا کجا می‌توان در چارچوب سوسیالیسم پیش رفت؟

رئیس‌جمهور: آرزوی ما این است که یک اقتصاد سوسیالیستی داشته باشیم که بیشترین عدالت اجتماعی ممکن را تضمین نماید. ما باید این اقتصاد سوسیالیستی را بسازیم، تقویت کنیم و توسعه دهیم، بدون اینکه شرایط دنیایی را که پر از عدم قطعیت‌ها و پیچیدگی‌هاست و در آن زندگی می‌کنیم، فراموش کنیم. دنیایی که شکاف بین فقیر و غنی در حال افزایش است و کشورهای جنوب کمبودهای بسیاری دارند.

با این حال، ما هرگز از آرمان خود یعنی سوسیالیسم دست نخواهیم کشید. اما با شرایط فعلی، از جمله محاصره و مشکلات داخلی کوبا، چگونه این کار را انجام دهیم؟ ما از اقتصاد سوسیالیستی به عنوان راه دستیابی به عدالت اجتماعی بیشتر دفاع می‌کنیم، همزمان از کارایی بیشتر، استقلال بیشتر و عملکرد بهتر شرکت دولتی سوسیالیستی، یعنی شرکت دولتی در مدل اقتصادی و اجتماعی خود دفاع می‌کنیم.

همچنین بخش خصوصی و غیردولتی اقتصاد را به عنوان مکمل بخش دولتی باز کرده‌ایم. از یک طرف، یک سیستم کسب‌وکار واحد وجود دارد که در آن یک بازیگر هست- شرکت دولتی- که امروزه مالکیت و ادارۀ ابزار اصلی تولید را در اختیار دارد؛ و دومین بازیگر غیردولتی نیز وجود دارد که به توسعۀ کشور، تولید ناخالص داخلی ملی کمک و بخشی از نیروی کار را جذب می‌کند.

به تازگی شاهد پیشرفت بسیار جالبی بوده‌ایم. این شرکت‌های غیردولتی شروع کرده‌اند با بخش دولتی ارتباط برقرار نمایند. به عنوان مثال در شرایط محاصره، شرکت‌های دولتی ما نمی‌توانند از ظرفیت تولیدی خود نهایت استفاده را ببرند. با این حال، بخش غیردولتی که با وجود محاصره، از امکانات بیشتری برای واردات برخوردار است با نهاد دولتی پیوند برقرار می‌کند و با هم فعالیت‌ها و خدمات تولیدی را توسعه می‌دهند که در نهایت به نفع مردم است. آرزوی ما این است که به مردم کوبا برای تمام قهرمانی‌هایی که در طول این سال‌ها در مقاومت در برابر محاصره از خود نشان داده‌اند، رفاه بدهیم. آیا چگونه می‌توانیم این کار را انجام دهیم؟ با ساختن سوسیالیسم که بخش دولتی و بخش خصوصی را دربرمی‌گیرد. این یک چالش است، اما ما در آن پیروز خواهیم شد.

کاترینا واندن هوول: من خوش‌شانس بودم و وزیر امور خارجی سابق، آلارکون را یک هفته پیش از مرگ او دیدم و آنچه او را بیشتر مجذوب خود کرده بود، دگرگونی‌ها در منطقه بود. دقیقاً یک روز دیگر، لولا [دا سیلوا] برای یک جلسۀ مهم در کوبا بود. به نظر می‌رسد که این منطقه بیشتر در جهت چپ و کمتر در جهت راست حرکت می‌کند. آیا این به کوبا فضای بیشتری برای ایجاد دگرگونی‌ها یا شاید حتی بازسازی جنبش غیرمتعهدها برای یک دورۀ جدید می‌دهد؟

رئیس‌جمهور: ما از اصل ادغام آمریکای لاتین و کارائیب دفاع می‌کنیم. ما همچنین از این اصل دفاع می‌کنیم که آمریکای لاتین و کارائیب باید منطقۀ صلح باشد. ما با همۀ کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب روابط داریم.

ما با کشورهای متعددی که از ما خدمات حرفه‌ای یا فنی درخواست کرده‌اند، از جمله تیم‌های پزشکی و سایر متخصصان در شاخه‌هایی مانند مهندسی همکاری و همیاری داریم. ما کوشش می‌کنیم روابط تجاری توسعه یابند. افزون بر این، هنگامی که در مأموریت‌های همکاری شرکت می‌کنیم، در مورد آن کشورها اطلاعات می‌گیریم که به توسعۀ خودمان کمک می‌کند.

آمریکای لاتین مکان بسیار مناسبی برای جنبش‌های مترقی است، به‌رغم اینکه یک جریان راست افراطی در صدد از بین بردن آن‌ها است. ما روابط قوی با ونزوئلا، نیکاراگوئه، بولیوی، برزیل و آرژانتین داریم و این روابط در حال قوی‌تر شدن است. برزیل تقریباً قاره‌ای در آمریکای لاتین و یکی از مهمترین اقتصادها است. ما در زمان دولت لولا و سپس دیلما مبادلات تجاری و دوجانبۀ گسترده‌ای داشتیم. هنگامی که این دولت‌های مترقی روی کار می‌آیند، فرصت‌های جدیدی را نیز برای کشور ما خواهند گشود.

کوبا از روند صلح در کلمبیا حمایت کرد که به صلح در سراسر این قاره کمک و یاری رسانده است. توافق‌نامۀ نهایی آن روند صلح چند سال پیش در هاوانا امضا شد. کوبا سیاست خارجی منسجمی را بر اساسا همکاری و مشارکت با سایر کشورها گسترش داده است و آنچه را داریم به شیوه‌ای سخاوتمندانه به اشتراک گذاشته‌ایم. وقتی کووید آمد، ما واکسن‌هایمان را با کشورهای حوزۀ کارائیب و امریکای لاتین که تقاضا کردند، تقسیم کردیم.

دد گوتنپلان: آقای رئیس‌جمهور، شما در مورد کوبایی‌های خارج از کشور صحبت کردید. البته ما همه از تاریخ طولانی و برجستۀ پزشکان کوبایی در ارائۀ خدمات بهداشتی در سراسر جهان باخبر هستیم. اما برخی از ما در ایالات متحد به تازگی از عنوان‌هایی دربارۀ استخدام کوبایی‌ها در اوکراین برای جنگ شگفت‌زده شدیم. نمی‌دانم می‌توانید پاسخ دولت خود را به این وضعیت توضیح دهید.

رئیس‌جمهور: پیش از همه، موضع ما در مورد جنگ در اوکراین این است که ما کشور صلح هستیم. ما از حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد دفاع می‌کنیم. ما به جنگ علاقه‌ نداریم ما جنگ به راه نمی‌اندازیم و از جنگ‌ها پشتیبانی نمی‌کنیم. هنگامی که جان انسان‌ها از یک طرف یا طرف دیگر از دست می‌رود، برای ما دردناک است و معتقدیم برای پایان دادن به این جنگ باید به دنبال گفت‌وگو و راه‌‌حل‌های دیپلماتیک بود.

ما بخشی از جنگ در اوکراین نیستیم، اما با تحقیقات خود متوجه شدیم که یک شبکۀ غیرقانونی، کوبایی‌هایی را که در روسیه زندگی می‌کنند و برخی را که در کوبا زندگی می‌کنند برای جنگ در طرف روسیه استخدام می‌کند. قانون کیفری ما مزدوران را ممنوع کرده است و ما این را افزون بر قاچاق انسان، مصداق مزدورگرایی نیز می‌دانیم. بنابراین، وقتی همۀ شواهد را از آن تحقیقات جمع‌آوری کردیم، به طرف‌های درگیر اطلاع دادیم و علناً آنچه را رخ داده بود، محکوم کردیم. به لطف روابط نزدیک ما با روسیه، هر دو طرف توانسته‌ایم برای از بین بردن قاچاق غیرقانونی افراد که آن‌ها را به مزدور تبدیل می‌کند، تلاش کنیم. من می‌توانم تأیید کنم که کوبا بخشی از جنگ نیست و اگر دوباره یک شبکۀ قاچاق غیرقانونی مانند آنچه دیدیم کشف کنیم، آن را محکوم کرده و برای متوقف کردن آن اقدام خواهیم کرد.

کاترینا واندن هوول: برای شفافیت بیشتر در مورد موضع کوبا دربارۀ جنگ اوکراین، آیا سعی کرده‌اید در پیشنهادی از آتش‌بس ایفای نقش کنید؟ موضع دولت کوبا در قبال جنگ در اوکراین چیست؟

رئیس‌جمهور: ما اصرار داریم که از همۀ مکانیسم‌ها و فضاهای بین‌المللی برای گفت‌وگو استفاده کنیم؛ باید از طریق گفت‌وگو و روابط دیپلماتیک راه‌حلی وجود داشته باشد. مشکل این است که کوشش‌هایی برای تحریف واقعیت و تحمیل یک چارچوب پیچیده وجود دارد. برای ما، دولت ایالات متحد انگیزۀ جنگ را با گوش ندادن به نارضایتی‌ها و هشدارهای روسیه در مورد خطر ناشی از گسترش مرزهای ناتو به سوی روسیه به وجود آورد. از نظر من ایالات متحد اوضاع را دستکاری کرد. این جنگ همچنین بسیاری از کشورهای اروپایی را درگیر کرد، تا جایی که جنگ بین اوکراین و روسیه نیست، بلکه درگیری ناتو و روسیه است.

چه کسی هزینۀ این جنگ را پرداخت می‌کند؟ این از بودجۀ کشورهای درگیر در جنگ تأمین می‌شود، بنابراین ساکنان آن کشورها هستند که پرداخت می‌کنند. اما به کسانی که درگیر هم نیستند، اما هنوز پیامدهای این جنگ را می‌بینند، آسیب می‌زند. مشکلات صادرات غلات و بازارهای مواد غذایی ثابت کرده است که این امر چگونه بر جهان تأثیر می‌گذارد. ما همچنین بر اساس اعتقادات اومانیستی خود که در جنگ‌ها جان انسان‌ها قربانی می‌شوند، با جنگ مخالفیم.

اما ما معتقدیم که ایالات متحد در این درگیری مسئولیت بزرگی دارد. آن‌ها توانسته‌اند ماهیت واقعی جنگ را تحریف کنند و سپس سعی نمودند وانمود کنند که در موقعیت مناسبی قرار گرفته‌اند. من معتقدم که پاسخ صحیح برای پایان دادن به جنگ از طریق ابزارهای دیپلماتیک است. باید تضمین‌های امنیتی عینی برای همۀ طرف‌ها وجود داشته باشد. من معتقدم که با هوشمندی و حساسیت همۀ ما می‌توانیم از جست‌وجوی یک راه‌حل پشتیبانی کنیم، به جای اینکه بیشتر هیزم در آتش جنگ بیاندازیم.

دد گوتنپلان: شما قبلاً در مورد ساختمان سوسیالیسم صحبت کردید. من می‌خواهم روی این سئوال کمی پافشاری کنم که در آینده شما چه تعادلی بین بخش خصوصی و دولت می‌بینید. در طی دورۀ ویژه، یارانه‌های اتحاد شوروی به طور عمده قطع شد و این برای مردم کوبا بسیار دشوار بود، به ویژه به دلیل محاصره. با این حال مشکل ساختمان سوسیالیسم نه در کوبا حل شده است و نه در چین. در چین آن‌ها مجبور بودند برای بالا بردن استاندارد زندگی روزمره، بخش خصوصی را گسترش دهند. تعادلی که در آینده بین بخش خصوصی و دولتی به دنبال آن هستید، چیست؟

رئیس‌جمهور: این واقعیت که یک بخش خصوصی وجود داشته باشد، سوسیالیسم را نفی می‌کند. حتی کلاسیک‌های مارکسیست- یا عمل خود لنین در انقلاب شوروی- بر این باور بودند که دوره‌های گذار وجود دارد که در آن‌ها بخش خصوصی در ساختار سوسیالیستی حضور خواهد داشت. به رسمیت شناختن بخش خصوصی به هیچ‌وجه به معنای دست کشیدن از سوسیالیسم نیست. چرا؟ زیرا بیشترین مقدار و حجم ابزار اساسی تولید هنوز در دست دولت است.

این ابزارهای تولید را می‌توان به صورت ترکیبی از راه‌های دولتی و غیردولتی مدیریت کرد. به عنوان مثال، بیش از ۸۰درصد از زمین‌ها متعلق به دولت است. با این حال، ۸۰درصد از زمین‌های ما سال‌هاست که توسط تعاونی‌های کشاورزان خصوصی اداره می‌شود. این بدان معنا نیست که ما ساختن سوسیالیسم را متوقف کرده‌ایم.

هنگامی که صحبت از اقتصاد به میان می‌آید، ما از جنبه‌های خاصی از عملکرد اقتصادی فعلی ناراضی هستیم. اما واقعیت اقتصاد کوبا چه بوده است؟ یک اقتصاد جنگی که مجبور شده است با محاصرۀ قدرتمندترین کشور جهان روبه‌رو شود. باید ببینیم بدون محاصره به چه چیزی می‌رسیدیم. البته، ما هم کوشش می‌کنیم راه‌هایی برای بهبود خودمان پیدا کنیم. وقتی می‌گویم از عملکرد اقتصاد کوبا ناراضی هستم، به این واقعیت اشاره می‌کنم که ما هنوز نمی‌توانیم کالاها و خدماتی را تولید نماییم که بتوانند به مردم ما رفاه کامل بدهند. اما همین اقتصاد جنگی است که خدمات بهداشتی و آموزشی رایگان و با یارانۀ دولتی و همچنین دسترسی رایگان به فرهنگ و ورزش را تضمین کرده است. متخصصان کوبایی، حتی آن‌هایی که مهاجرت می‌کنند، در بازارهای کار کشورهای سرمایه‌داری توانایی رقابت دارند.

کوبا دارای یک سیستم مراقبت اجتماعی باورنکردنی است که هیچ‌کس را پشت سر یا بدون محافظت نمی‌گذارد. می‌توان پرسید: اگر مردم آن‌ها را به صورت رایگان دریافت می‌کنند، آیا هزینه‌ای برای دولت ندارد؟ و چه کسی این هزینه‌های دولتی را پوشش می‌دهد؟ این هزینه‌ها توسط اقتصادی پوشش داده می‌شود که از یک سو به شدت تحت تأثیر محاصره قرار گرفته است، اما از سوی دیگر به دستاوردهای اجتماعی مهمی دست یافته است که کشورهای سرمایه‌داری و توسعه‌یافته‌تر هرگز به آن دست نیافته‌اند. به‌رغم تشدید محاصره، شاخص‌های بهداشت و آموزش کوبا را می‌توان با شاخص‌های هر کشور دیگر توسعه‌یافته در جهان مقایسه کرد.

مقصد بعدی ما کجاست؟ ما باید کمتر به شرایط بین‌المللی وابسته باشیم. به همین دلیل است که ما با تلاش و استعداد خود روی مقاومت خلاق مردم کوبا حساب می‌کنیم. ما در حال کار بر روی یک مدل توسعۀ اقتصادی و اجتماعی هستیم که شامل یک طرح تثبیت کلان اقتصادی باشد تا بتواند با تورم و انحراف‌هایی که در بازار ارز و قیمت‌ها داریم، مقابله کند.

ما به علم و نوآوری به عنوان ارکان مدیریت دولتی متعهد هستیم. ببینید در طول همه‌گیری چه کردیم. ما تصمیم گرفتیم که برای اثبات حاکمیت به واکسن‌های کوبایی نیاز داریم، بنابراین یک سیستم حکمرانی مبتنی بر علم و نوآوری طراحی کردیم. این ایده در طول کووید-۱۹ مورد آزمایش قرار گرفت و اکنون آن را به سایر حوزه‌های اقتصادی نیز تعمیم داده‌ایم.

یکی از آن حوزه‌ها، حاکمیت غذایی است. ما بر علم و نوآوری تمرکز می‌کنیم تا تولید غذا را افزایش دهیم تا کوبا مجبور به واردات یا وابسته به منابع خارجی برای غذا نباشد. همچنین ما در حال تغییر ماتریس انرژی کشور هستیم تا وابستگی کمتری به سوخت‌های فسیلی و استفادۀ بیشتر از انرژی‌های تجدیدپذیر داشته باشیم. هدف ما این است که تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۲۴درصد از انرژی از طریق منابع تجدیدپذیر تولید گردد.

در بحبوحۀ شرایط سخت، ما در حال توسعۀ برنامه‌های اجتماعی با هدف کمک به مردم و خانواده‌ها برای خروج از موقعیت‌های آسیب‌پذیر هستیم. ما همچنین در حال شروع یک فرآیند تحول دیجیتال هستیم. همۀ این اقدام‌ها در کنار هم، حال و آیندۀ بسیار باثبات‌تری ایجاد خواهند کرد.

کاترینا واندن هوول: در مورد تحول دیجیتال، به نظر شما کوبا از نظر دسترسی به اینترنت در کجا قرار دارد؟ من فهمیدم که توافقی با شرکت‌های آمریکایی و اروپایی وجود داشت که شکست خورد و حرکت به سمت تحول دیجیتال را متوقف کرد. مردم چگونه رسانه‌های خود را دریافت می‌کنند؟ آیا شما هر روز صبح یک جلسۀ اطلاع‌گیری دارید؟ من کنجکاوم بدانم چه رسانه‌هایی را نگاه می‌کنید؟

رئیس‌جمهور: من در توییتر بسیار فعال هستم. فکر می‌کنم بیشتر از هر کسی در کوبا دنبال‌کننده دارم، اگرچه مطمئن نیستم.

کاترینا واندن هوول: چند دنبال‌کننده؟

رئیس‌جمهور: به من می‌گویند که حدود ۷۶۰۰۰۰ دنبال‌کننده در توییتر دارم. ما پروژه‌ای را برای دیجیتالی شدن جامعه با تمرکز بر دو حوزۀ اساسی آغاز کرده‌ایم. اولین مورد، توسعۀ پلاتفرهای دیجیتالی مانند تجارت الکترونیکی و دولت الکترونیکی است تا ارتباط متقابل بیشتری بین جمعیت، نهادهای دولتی و خدمات، با مشارکت دموکراتیک بیشتر مردم وجود داشته باشد. ما همچنین در حال کار بر روی چارچوب قانونی تجارت الکترونیک هستیم. محاصره بر این امر تأثیر می‌گذارد، زیرا برای حرکت به سمت جامعۀ دیجیتال، به منابع مالی و فناوری نیاز است. بنابراین، ما باید پایه‌های زیرساخت دیجیتال خود را به طور مستقل ایجاد کنیم. با کمک چین توانستیم به سمت دیجیتالی شدن تلویزیون حرکت کنیم. در رابطه با اینترنت، در سال‌های اخیر پیشرفت‌های مهمی صورت گرفته است.

تیم‌‌هایی از جوانان کوبایی در رویدادهای بین‌المللی برنامه‌نویسی کامپیوتر شرکت کرده‌اند و نتایج برجسته‌ای به دست آورده‌اند. ما باید به پیشرفت در این مسیر استفاده از کامپیوتر ادامه دهیم، به این دلیل: در کوبا جمعیت فعال اقتصادی بسیار کوچکی وجود دارد و این گروه باید از جمعیت غیرفعال اقتصادی که شمار بیشتری هستند، حمایت کند، زیرا جمعیت ما در حال پیر شدن است، اگرچه همزمان امید به زندگی بیشتر به دلیل برنامه‌های اجتماعی ما افزایش یافته است.

به این معنا که اگرچه کشوری توسعه‌نیافته هستیم، اما یک پویایی جمعیتی مختص کشورهای توسعه‌یافته داریم. با وجود افراد کمتری که به طور مستقیم در تولید و خدمات فعال هستند، باید به نتایج کارآمدتری دست یابیم و راه برای انجام این کار از طریق رایانه‌سازی، تحول دیجیتال و اتوماسیون است. ما چندین برنامۀ مردمی برای دستیابی به این اهداف، گسترش داده‌ایم. به عنوان مثال، برنامۀ باشگاه رایانۀ جوان وجود دارد: این‌ها نهادهایی هستند که در آن‌ها کودکان از سنین بسیار پایین با رایانه و سایر فناوری‌های ارتباطی آشنا می‌شوند. حتی دوره‌هایی برای افراد مسن وجود دارد تا از کل فرآیند تحول دیجیتالی مستثنی نشوند.

البته کوبایی‌ها در شبکه‌های اجتماعی فعال هستند. من معتقدم شبکه‌های اجتماعی می‌توانند ابزاری باشند که از طریق آن‌ها می‌توان دانش را مدیریت کرد که برای بشریت بسیار مهم است. ما در آرزوی ایجاد کشوری هستیم که در آن مردم نه بر اساس دارایی‌های مادی، بلکه به واسطۀ معنویت و آنچه می‌توانند به جامعه و فرهنگ کمک نمایند متمایز شوند. آنچه در رابطه با شبکه‌های اجتماعی محکوم می‌کنم، مظاهر ابتذال، پیش‌پاافتادگی و نوع آزار و اذیت آنلاین است که به ویژه به جوانان آسیب زیادی می‌رساند.

من اعتقاد دارم که جهان نیز به یک رویکرد جامع‌تر و متحدتر برای حکمرانی اینترنت نیاز دارد. مسائل امنیت سایبری در حال حاضر یک موضوع اصلی در جهان است و کوبا در حال توسعۀ پلاتفرم‌های امنیت سایبری خود است. ناگفته نماند که چالش‌های هوش مصنوعی نه تنها ماهیت تکنولوژیکی دارند، بلکه پیامدهای اجتماعی و اخلاقی مهمی نیز به همراه دارند. ما باید به نوعی از حکمرانی جهانی اینترنت دست یابیم. ما باید دنیایی بسازیم که رهایی‌بخش و فراگیر باشد، که در آن فضای فیزیکی و مجازی فاصلۀ کمتری داشته باشند و اینترنت بتواند به مردم کمک کند تا برای مشکلاتشان پاسخ بیابند.

دد گوتنپلان: در مورد موضوع فرهنگ، همه می‌دانند که کوبا یک قدرت فرهنگی در موسیقی، ادبیات و رقص است. با توجه به اینکه فرهنگ دیجیتال به مرزها احترام نمی‌گذارد، آیا تفاوت یا تغییری در نگرش دولت خود نسبت به کوبایی‌هایی می‌بینید که ممکن است دیگر در کوبا زندگی نکنند اما همچنان از کوبایی بودن خود احساس غرور می‌کنند؟

رئیس‌جمهور: این دومین بار است که در ایالات متحد هستم: یک بار پنج سال پیش و اکنون این بار. در هر دو مورد برای شرکت در نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد آمده‌ام. در طول این بازدیدها ما همیشه فضایی برای ملاقات با نمایندگان فرهنگ آمریکایی پیدا کرده‌ایم. به عنوان مثال، دیروز بعد از ظهر، در همین مکان، یکی از این نشست‌ها را با هنرمندان و دانشگاهیان آمریکایی و هنرمندان کوبایی مقیم کوبا و ایالات متحد داشتیم.

من هم مانند شما هارمونی را تجربه کرده‌ام که به وجود می‌آید وقتی نوازندگان کوبایی و آمریکایی می‌توانند صحنه را به اشتراک بگذارند. ما این را در جشنواره‌های جاز هاوانا تجربه کرده‌ایم، که همیشه با ارکستری که موسیقی‌دانان کوبایی و آمریکایی را ترکیب می‌کند، پایان می‌یابد. کوبایی‌ها به نیروهای اصلی جاز آمریکایی و فضیلت آن کمک می‌کنند.

این‌ها لحظه‌هایی است که فرد به سطح جدیدی از رفاه معنوی می‌رسد. امروزه فرهنگ یکی از حوزه‌هایی است که می‌توان با آن بین کوبا و ایالات متحد، نه دیوار بلکه پل ساخت. از طریق تبادل فرهنگی، مرزها شکسته می‌شود و خلق‌های ما گرد هم می‌آیند. خلق‌های ما می‌توانند ارزش‌های تاریخ و فرهنگ خود را به اشتراک بگذارند.

چند سال پیش، در دوران اوباما، مرکز کندی نمایشگاهی از فرهنگ کوبا در واشنگتن دی سی برگزار کرد. این یک اتفاق بزرگ بود. در اینجا هنرمندان ما احساس راحتی می‌کردند. ما می‌خواستیم هنرمندان آمریکایی را از طریق پروژۀ مرکز کندی به کوبا بیاوریم، اما به دلیل محدودیت‌های ترامپ همه چیز شکست خورد. هنوز بسیاری از تماس‌ها حفظ می‌شوند. به عنوان مثال، دیروز با چند نوازندۀ مهم کوبایی آشنا شدیم که سال‌هاست در ایالات متحد زندگی می‌کنند. آن‌ها رابطه با کشور خود را رها نکرده‌اند و ما احساس می‌کنیم که موفقیت آن‌ها موفقیت فرهنگ کوبا نیز هست.

کاترینا واندن هوول: آیا یک گفت‌گوی مداوم با دولت بایدن وجود دارد؟ و در صورتی که بایدن ازنو انتخاب شود، از نظر روابط بین ایالات متحد و کوبا چه انتظاری دارید؟

رئیس‌جمهور: باید از بایدن بپرسید. در حال حاضر روابط دیپلماتیک وجود دارد. ما در مورد برخی مسائل گفت‌وگوهایی داریم، اما تمایلی از سوی دولت بایدن برای ایجاد رابطه‌ای متفاوت با کوبا ندیده‌ایم.

و ما همچنان بر بینش خود پافشاری می‌کنیم. ما از ساختن سوسیالیسم دست برنخواهیم داشت. اما ما خواهان یک رابطۀ متمدنانه و عادی بین کوبا و ایالات متحد هستیم. با این حال، برای ایجاد این رابطه، باید بنشینیم و صحبت کنیم. ما باید همۀ موضوع‌هایی را که در مورد آن‌ها نظرات متفاوتی داریم و موضوع‌هایی را که در مورد آن‌ها مخالف و موافق هستیم، ارزیابی کنیم و کوشش کنیم جلو برویم. من بر این عقیده‌ام که این منجر به روابط بهتر و امکانات و پتانسیل بیشتر برای خلق‌های ما خواهد شد. اما در حال حاضر ما هیچ نشانه‌ای نمی‌بینیم که این، نگرش دولت ایالات متحد باشد.

کاترینا واندن هوول: آخرین پرسش: باربی (Barbie) یا اوپنهایمر (Oppenheimer) را دیده‌اید؟

رئیس‌جمهور: من اوپنهایمر را ندیده‌ام، اما به من توصیه شد که آن را تماشا کنم و به زودی این کار را خواهم کرد. من علاقه‌مند به دیدن اوپنهایمر هستم. من کمتر علاقه‌ای به دیدن باربی دارم. من فکر می‌کنم باربی بسیار بسیار سبک است.

مترجم: ایرج زارع

منبع: هفته‌نامۀ ال سیگلو، وابسته به حزب کمونیست شیلی

مطلب اختصاصی برای صدای مردم 

استفاده از مطلب با ذکرمنبع بلامانع است

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
دکمه بازگشت به بالا