زنان

قبل از افزایش مرخصی زایمان باید تمهیدات آن فراهم شود

دکتر زهرا شجاعی استاد دانشگاه در مصاحبه ای اظهار داشته است برای اینکه هم حق اشتغال زنان محفوظ بماند و هم بهره گیری از این پتانسیل نیروی انسانی صورت گیرد و ضمنا وظیفه حاکمیت در قبال خانواده ها انجام شود، بایستی تسهیلاتی برای زنان درنظر گرفته شود که یکی از آنها مرخصی زایمان است. اما این تسهیلات باید به گونه ای باشد که در درازمدت کارفرمایان نسبت به استخدام زنان با تردید مواجه نشوند…

برای اینکه هم حق اشتغال زنان محفوظ باشد، هم بهره گیری از این پتانسیل نیروی انسانی صورت گیرد و هم وظیفه حاکمیت در قبال خانواده ها انجام شود تسهیلاتی برای زنان درنظر گرفته شود که یکی از آنها مرخصی زایمان است. اما این تسهیلات باید به گونه ای باشد که در درازمدت کارفرمایان نسبت به استخدام این جنس با تردید مواجه نشوند.

دکتر زهرا شجاعی را به حق می توان مادر حقوق زنان ایران نامید. مشاور رئیس جمهور در حوزه ی زنان در هشت سال دوره ی اصلاحات و رئیس مرکز زنان و خانواده در همان دوره و چندین پست مدیریتی مرتبط با حوزه ی زنان ، قسمتی از سوابق اجرایی ایشان است.

دکتر زهرا شجاعی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم سیاسی و دکترای مدیریت استراتژیک است. وی مدرس دانشگاه های تهران و الزهرا بوده و نویسنده کتابهایی از قبیل قدس ایران ، برای زنان فردا و مقالات تخصصی در خصوص مسایل مربوط به زنان می باشد.

طی چند ماه گذشته بحث های زیادی در خصوص افزایش مرخصی زایمان زنان شاغل مطرح شد و طبعات مثبت و منفی این طرح مورد نقد فعالین این حوزه قرار گرفت. هر چند این طرح هنوز به طور کامل در سازمان ها و نهادهای مختلف اجرایی نشده است ولیکن بحث ها در خصوص فواید و مضرات اجرای این طرح برای جامعه ی زنان ادامه دارد. خرداد مصاحبه ای اختصاصی با خانم دکتر شجاعی در این مورد انجام داده است که در زیر می خوانید:

• خانم دکتر شجاعی ، ضمن تشکر از وقتی که در اختیارمان قرار دادید، نظر جنابعالی در خصوص افزایش مرخصی زایمان از ۶ ماه به ۹ ماه بانوان شاغل چیست؟

قبل از اینکه به پاسخ این سوال بپردازیم باید به ضرورت اشتغال زنان در جامعه صحبت کنیم و بعد ببینیم مرخصی لازم است یا خیر و این مرخصی چقدر باشد، کم باشد یا زیاد باشد. برخی از دوستان بدون اینکه مقدمات را لحاظ کنند، ناگهان از وسط بحث که همان مرخصی زایمان است وارد می شوند و خب طبیعی است که نتیجه منطقی حاصل نمی شود. اگر نگاه به زنان از زاویه بهره مندی از سرمایه زنان در راستای توسعه کشور باشد و اگر قائل به این موضوع باشیم که بدون بهره گیری از تمام ظرفیتهای منابع انسانی کشور نمی توان به توسعه کامل دست پیدا کرد و این ظرفیت را هم زنان و هم مردان بدانیم،باید بپذیریم که اشتغال زنان از منظر حاکمیت بسیار ضروری است . از زاویه دید زنان هم که اشتغال یک حق بدیهی است و طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشتغال برای کلیه افراد جزء حقوق ایشان محسوب می شود، پس باید به این حق پرداخته شود. اما اینکه آیا شرایط زنان و مردان کاملاً مشابه است، باید گفت که به دلیل شرایط فیزیکی ای که خداوند متعال در خلقت زنان قرار داده، وظیفه فرزندآوری به ایشان سپرده شده است. لذا اینجا به بحثی می رسیم که از آن به عنوان نگرشهای جنسیتی یا GENDER ATTITUTE یاد میشود . این تئوری بحث می کند که با لحاظ کردن شرایط هر دو جنس باید با ایشان به گونه ای رفتار شود که هیچ ظلمی به هیچ کدام روا نشود و تبعیضی ایجاد نگردد. لذا موهبت مادری که در زنان به ودیعه گذاشته شده است باید در سیاستهای اشتغال زنان هم برای آن تسهیلاتی لحاظ شود . زیرا معتقدیم نقش محوری زنان در خانواده بسیار مهم است و باز هم معتقدیم که زنان توانایی این را دارند که هم به فعالیتهای اجتماعی به نحو احسن رسیدگی کنند و هم نقش خانوادگی خود را به خوبی ایفا نمایند. بنابراین برای اینکه هم حق اشتغال زنان محفوظ باشد، هم بهره گیری از این پتانسیل نیروی انسانی صورت گیرد و هم وظیفه حاکمیت در قبال خانواده ها انجام شود تمهیداتی بایستی اندیشیده شود و تسهیلاتی برای زنان درنظر گرفته شود که یکی از آنها مرخصی زایمان است. اما این تسهیلات باید به گونه ای باشد که در درازمدت کارفرمایان نسبت به استخدام این جنس با تردید مواجه نشوند. به این معنا که اگر کارفرمایی در محیط تحت امر خودش ۴ نیروی جوان در آستانه بارداری داشته باشد عملاً ۳٫۵ سال به جای ۴ نفر نیروی کار ۳ نفر خواهد داشت لذا تمایل به جذب نیروی خانم بسیار کم خواهد شد یعنی یک چهارم کمتر . البته با توجه به اینکه در حال حاضر با توجه به نگرانی در خصوص پیر شدن جمعیت و و رشد بسیار اندک آن وجود دارد و سیاستهای افزایش جمعیت دنبال می شود و مرخصی زایمان طولانی تر هم درهمین راستا به تصویب رسیده است، اگر زیرساختهای آن ابتدا مهیا نشود نتایج زیانباری را برای جذب زنان و اشتغال ایشان در پی خواهد داشت.

• در کشورهای صنعتی، توسعه یافته و بعضاً طرفدار حقوق زنان، مرخصی زایمان طولانی است و در برخی موارد به دو سال هم می رسد، آیا در این کشورها حقوق زنان در نظر گرفته نمی شود و آیا به وضعیت اشتعال ایشان اندیشدیده نمی شود؟

مسلماً چرا. اولاً که در این کشورها موضوع اشتغال زنان سالهاست که حل شده است و از ایشان به عنوان نیروی کار ارزان و در سمتهای یدی بهره کشی نمی شود. آمار اشتغال زنان در این کشورها بسیار بالاست و در این خصوص آنها مشکلی ندارند. ثانیاً چنین طرحهایی به بودجه بسیار کلان نیاز دارد که در این کشورها قبل از اجرای این مصوبات بودجه آن دیده شده است و مثل کشور ما نیست که نه تنها بودجه آن دیده نشده است بلکه قانون کارفرمایان را مجاز دانسته که اگر بخواهند می توانند ۹ ماه مرخصی زایمان بدهند و آنها را مکلف ننموده است. این که کارفرمایان “میتوانند “خیلی با اینکه “باید” تفاوت دارد و این خود باعث تبعیض بین زنان در محیطهای کاری مختلف می شود . ثالثاً در بسیاری از این کشورها سهمیه بندی اشتغال برای زنان لحاظ شده است ، یعنی کارفرمایان ملزمند در تمام شرایط و در تمامی پستها نسبت مساوی بین زنان و مردان را حفظ کنند لذا این قوانین بهانه ای برای عدم به کارگیری زنان به دست ایشان نمی دهد.

• اگر شما خودتان در حال حاضر یک خانم شاغل در آستانه بارداری یا باردار بودید، باز هم همین نظریات را داشتید و آیا باز هم در مصاحبه تان بر این موضوع که ” مرخصی زایمان از ۶ ماه به ۹ ماه در کل و در دراز مدت به ضرر زنان است” تاکید می کردید؟

• قطعاً بله. البته نمی شود که توقع داشت همه اینگونه بیاندیشند چون افراد بیشتر به مصالح فردی خودشان فکر می کنند و آن هم منافع کوتاه مدت و آنی و بسیار کم هستند افرادی که اینقدر دقیق و دارای تفکر توسعه یافته باشند که منافع فردی خود را بر منافع اجتماعی ارجح ندانند. البته اثر روانی ای هم که این طرح در جامعه ایجاد کرده، قابل تامل است و برخی از خانم ها به شدت اجرای آن را پیگیری می کنند. این نکته هم کلاً قابل تامل است که در کلیه ی شرایط کارفرمایان هم به ویژه بخش دولتی که برای پذیرش و استخدام خانمها موانع ذهنی فرهنگی، اجتماعی زیادی دارند، ترجیح می دهند که با همجنسان خودشان کار کنند اما بخش خصوصی چون به منافع مالی و اقتصادی می اندیشند از خانمها که نیروی کاری با بهره وری بالاتر و امین تری هستند و چون دست این بخش برای پرداخت حقوق و دستمزد هم بازتر است و می توانند با پرداخت دستمزد کمتر زنان را به کار گیرند، استفاده می کنند.

• پس چرا خانم ها اینقدر به شدت اجرای آن را پیگیری می کنند؟ آیا مضرات آن را نمی دانند؟

• در سوال قبل هم تاکید کردم افراد بیشتر به مصالح فردی خودشان فکر می کنند و افرادی که اینقدر دارای تفکر توسعه یافته و نگاه بلند اجتماعی باشند که منافع فردی خود را بر منافع اجتماعی ارجح ندانند و به این موضع اعتراض کنند، بسیار اندک هستند و شاید هم مخاطرات آن را باور ندارند و نمی دانند که بسیار زود این مسائل دامن گیر خودشان خواهد شد ولی در کل ارزیابی نهایی طرح برعهده ی سیاست گذاران و برنامه ریزان کلان کشور است و معلوم نیست طرحی که نه بار مالی آن لحاظ شده است و نه الزام اجرا دارد چرا اینگونه تصویب شده است.

مجدداً از اینکه وقتتان را در اختیارمان قرار دادید سپاسگزاری می کنم
خرداد نیوز-دکتر زهرا شجاعی

***
لازم الاجرا بودن افزایش مرخصی زایمان زنان در ‌سال۹۳
مولاوردیمعاون رییس‌جمهور در امور زنان و خانواده گفت: «یکی از اقدامات ما این است که به برنامه‌ها و بودجه‌های دستگاه‌ها سمت و سوی جنسیتی دهیم. افزایش مرخصی زایمان نیز جزو تکالیف دستگاه‌ها در ‌سال ۹۳ است و باید در برنامه‌های آنها لحاظ شود.».

مولاوردی:
افزایش مرخصی زایمان زنان در ‌سال۹۳ لازم‌الاجراست

فارس ـ معاون رییس‌جمهور در امور زنان و خانواده گفت: یکی از اقدامات ما این است که به برنامه‌ها و بودجه‌های دستگاه‌ها سمت و سوی جنسیتی دهیم. افزایش مرخصی زایمان نیز جزو تکالیف دستگاه‌ها در ‌سال ۹۳ است و باید در برنامه‌های آنها لحاظ شود.
شهیندخت مولاوردی خاطرنشان کرد: اگر بگوییم از حدود ۱۹۵‌هزار‌میلیارد بودجه، ۱۰‌میلیارد سهم زنان است و بقیه سهم مردان، نگاه درستی نیست و در‌سال ۹۲ نیز دستگاه‌ها در صورت تامین اعتبار باید افزایش مرخصی زایمان را اجرا کنند و آن را لازم‌الاجرا بدانند.
وی افزود: افزایش مرخصی زایمان قانون است و بنابراین فقط متعلق به‌سال ۹۲ نیست. این قانون تا زمانی ‌که لغو نشده و کان‌لم‌یکن تلقی نشده لازم‌الاجراست.

شرق

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا