گوناگون

بدهی آبی چیست؟ بدهکارترین استان‌های کشور کدامند؟

بدهی آبی کل ایران تا سال گذشته، ۱۴۸ هزار و ۲۵۱ میلیون مترمکعب است. این میزان بدهی نزدیک به پنج برابر حجم آب دریاچه ارومیه در حالت پر است. اما بدهکارترین استان‌های کشور از نظر آب کدامند؟…

به گزارش تجارت‌نیوز، گروه آب مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران در گزارشی به وضعیت بدهی آبی کشور پرداخت. اما بدهی آبی چیست و چه اهمیتی دارد؟

شواهد میدانی و آمارهای رسمی نشان می‌دهد که فرونشست زمین در مناطق مختلف کشور در حال پیشروی است. حالا دیگر نه‌تنها در دشت‌های بدون سکنه که در آزادراه‌ها و مناطق مسکونی خبر از فرونشست می‌رسد. پدیده‌ای که به گفته کارشناسان در کشور به وضعیت بحرانی رسیده است و اگر وضعیت با همین روند ادامه پیدا کند، کشور متحمل خسارت‌های بزرگی می‌شود.

فرونشست زمین نشان از برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی می‌دهد. اینجاست که می‌توان به بحث بدهی آبی پرداخت.

بدهی آبی چیست؟

مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران بدهی آبی را اینطور توضیح می‌دهد که برای درک بهتر مفهوم آن، تصور کنید حساب بانکی به شما ارث رسیده است. مبلغ مشخصی نیز هر ساله به این حساب واریز می‌شود. موجودی این حساب متعلق به شما و نسل‌های آینده است.

در صورتی‌که میزان برداشت سالانه شما از این حساب، بیش از میزان واریزشده سالانه باشد، به مرور موجودی این حساب به پایان خواهد رسید. آب‌های زیرزمینی نیز دقیقا مانند این حساب بانکی هستند.

آب ذخیره‌شده در آبخوان‌های کشور، موجودی حساب بانکیِ آبی است که برای ما به ارث رسیده است. ذخیره تجدیدپذیر نیز میزان آبی است که طبیعت هر ساله در حساب ما واریز می‌کند. در صورتی‌که برداشت ما از ذخایر آب زیرزمینی بیش از میزان تجدیدپذیر باشد، به‌زودی این آب به پایان خواهد رسید. این اتفاقی است که در بسیاری از استان‌های کشور رخ داده است.

بدهی آبی کشور، ۵ برابر آب دریاچه ارومیه در حالت پر!

آنطور که مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران گزارش داده، بدهی آبی کل ایران تا سال گذشته، ۱۴۸ هزار و ۲۵۱ میلیون مترمکعب است. این میزان بدهی نزدیک به پنج برابر حجم آب دریاچه ارومیه است. البته در حالتی که دریاچه پر باشد!

به عبارت دیگر، پنج دریاچه ارومیه به منابع آب زیرزمینی سرزمین ایران و نسل‌های آینده بدهکار هستیم.

بدهکارترین استان‌های ایران از نظر آب

اما کدام استان‌ها بدهی آبی بیشتری دارند؟ نرخ فرونشست زمین خود می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت بدهی آبی در مناطق مختلف باشد. با این حال آنطور که مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران گزارش داده، مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران گزارش داده، استان‌های خراسان رضوی، کرمان، اصفهان، فارس، یزد، قزوین، مرکزی، سمنان، سیستان و بلوچستان ، خراسان جنوبی و تهران به ترتیب در لیست ابربدهکاران آبی ایران هستند.

بدهی آبی استان خراسان رضوی تا پایان سال ۱۴۰۱ حدود ۳۳ هزار میلیون مترمکعب بود، یعنی بیش از ۲۵ برابر ظرفیت ذخیره سد دوستی.

استان کرمان نیز تا پایان سال گذشته، ۲۷ هزار و ۲۲۵ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت؛ به عبارتی بیش از ۶۵ برابر ظرفیت ذخیره سد جیرفت.

بدهی آبی استان اصفهان تا پایان سال ۱۴۰۱ نیز ۱۲ هزار و ۹۶۱ میلیون مترمکعب بود. یعنی معادل هشت برابر ظرفیت ذخیره سد زاینده‌رود بدهی آبی داشت.

استان فارس نیز تا سال گذشته، ۱۰ هزار و ۲۹۵ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت. این میزان بدهی بیش از ۱۰ برابر ظرفیت ذخیره سد درودزن می‌شود. همچنین استان یزد نیز تا سال گذشته، ۹ هزار و ۱۷۹ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت. یعنی هفت برابر ظرفیت ذخیره سد زاینده‌رود بدهی آبی داشت.

قزوین تا اراک در لیست ابربدهکاران آبی 

در ادامه گزارش مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران آمده که بدهی آبی استان قزوین نیز ۷ هزار ۸۷۸ میلیون مترمکعب تا سال گذشته بود. این میزان بدهی ۱۸ برابر ظرفیت ذخیره سد طالقان است. استان همدان نیز تا سال گذشته پنج هزار و ۲۰۷ میلیون مترمکعب یعنی بیش از ۱۴۴ برابر ظرفیت ذخیره سد اکباتان بدهی آبی داشت.

استان مرکزی نیز تا سال ۱۴۰۱، چهار و ۹۳۰ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت. این میزان بدهی بیش از ۱۷ برابر ظرفیت ذخیره سده ساوه است. بدهی آبی استان سمنان نیز تا سال گذشته، چهار هزار و ۷۰۳ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت که معادل بیش از ۲۲۳ برابر ظرفیت ذخیره سد دامغان می‌شود.

سیستان و بلوچستان نیز تا سال گذشته، چهار هزار و ۵۹۹ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت. این میزان بدهی بیش از ۲۶ برابر ظرفیت ذخیره سد پیشین است. استان خراسان جنوبی نیز سه هزار و ۹۹۴ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت که بیش از ۱۶۶ برابر ظرفیت ذخیره سد اسدیه می‌شود.

استان تهران نیز تا سال گذشته، سه هزار و ۹۰۴ میلیون مترمکعب بدهی آبی داشت. این میزان بدهی بیش از ۱۹ برابر ظرفیت ذخیره سد کرج می‌شود.

بدهکاری آبی، عامل فرونشست زمین

مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران نوشت که بدهکاری به آب زیرزمینی، عامل اصلی فرونشست زمین است. با تخلیه شدن آب زیرزمینی از لابه‌لای دانه‌های خاک، خاک شروع به تحکیم شدن می‌کند. در نتیجه سطح زمین شروع به فرونشست می‌کند.

بنا بر گزارش این مرکز، تمام استان‌های کشور درگیر فرونشست زمین هستند. برای حفظ و پایداری سرزمین باید بدهی خود را جبران کنیم.

پیشروی فرونشست در ایران

روز دوشنبه نیز مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی نیز به «تجارت‌نیوز» گفت: «توسعه در سرزمین‌های خشک داخل فلات ایران غیرمنطقی است. بیش از ۵۰ درصد جمعیت باید به سمت سواحل بروند.»

او همچنین گفت که بخش مهمی از مساحت درگیر با فرونشست، مناطق مسکونی ایران هستند. اگر با همین روند پیش‌برویم، شاهد فرونشست گسترده‌تری در کشور خواهیم بود.

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
دکمه بازگشت به بالا