چرخانمقالات

بسیج برزگری در مقابل دستور کار تجاری اروپا ایستاده است

مذاکرات توافق‌نامهٔ اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور در کانون توجه

نویسنده: تام کوچارز

برگردان: ایرج زارع

دهقانان برای تولید مواد غذایی که بیشتر به محیط زیست و آسایش حیوانات احترام می‌گذارد و به قیمت‌های منصفانه و پایدار نیاز دارند. برای گذار موفقیت‌آمیز به سیستم‌های زراعت زیست‌محیطی و دستیابی به حاکمیت غذایی، ما باید از قوانین تجارت نولیبرال اطاعت نکرده و سیاست کشاورزی مشترک را اصلاح کنیم.

مذاکرات توافق‌نامهٔ اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور در کانون توجه

پنجشنبهٔ گذشته، در حالی که رهبران اتحادیهٔ اروپا برای بحث در مورد بستهٔ جنگ‌طلبانهٔ کمک نظامی به اوکراین گرد هم آمدند، کشاورزان برای جلب توجه به بحران کشاورزی به بروکسل هجوم دند.

تنها چند دقیقه پس از آغاز به کار شورای اروپا، مجارستان موافقت خود را با توافق ارائهٔ ۵۰ میلیارد یورو به اوکراین اعلام نمود. این اجماع سریع پس از آن حاصل شد که گروه کوچکی از رهبران اتحادیهٔ اروپا ویکتور اوربان، نخست‌وزیر راست افراطی را متقاعد کردند که وتوی خود را پس بگیرد. اتحادیهٔ اروپا از جنگ در اوکراین برای افزایش هزینه‌های نظامی استفاده کرده است- صنعت تسلیحات جنگی به اوج خود رسیده است- و از طریق صندوق صلح اروپا (EPF) به کی‌یف کمک می‌کند. جوزف بورل، رئیس دیپلماسی، افزایش ۵ میلیارد یورویی را پیشنهاد می‌کند.

در هفته‌های اخیر، هزاران کشاورز به سیاست‌های ارضی شکست‌خورده‌ای که اتحادیهٔ اروپا دهه‌ها است که تحمیل کرده است، اعتراض کردند. در فرانسه بخش کشاورزی ظرفیت بسیج را دارد. صدها تراکتور چندین نقطهٔ ورودی به پاریس را مسدود کردند و رفت‌‌وآمد حداقل در ۳۰ بخش و ۱۶ بزرگراه قطع شد. افزون بر این، اعتراض‌های آنان از حمایت گسترده‌ای در میان مردم برخوردار است.

اکنون بسیاری به بروکسل آمده‌اند تا درآمد ناکافی حاصل از غذای تولیدشده را تقبیح کنند. هماهنگی اروپایی «راه دهقانی» از جمله «خواستار توقف فوری توافق‌های تجارت آزاد است». آنان استدلال می‌کنند که « به طور عمده سیاست‌های نولیبرالی اتحادیهٔ اروپا مسئول درد و رنج کشاورزان است». عامل‌های دیگری که آنان علیه آن‌ها اعتراض می‌کنند عبارتند از قدرت و سفته‌بازی صنعت کشاورزی و توزیع در مقیاس بزرگ و همچنین قوانین سازمان تجارت جهانی که منجر به رقابت ناعادلانه و شرایط کاری نامناسب می‌شود.

بسیاری از سازمان‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و جهانی، مانند «ائتلاف عدالت تجارت اروپایی» (ETJC) که در آن [سازمان] «اقدام زیست‌محیطی» شرکت می‌کند در رابطه با ناامیدی کشاورزان اروپایی از رقابت با محصولات وارداتی هم‌نظر هستند،  رقابتی که افزون بر پایین آوردن قیمت‌ها به پایین‌تر از هزینهٔ تولید در اروپا بر زندگی دهقانان در کشورهای تولیدکننده، کشورهایی که در آن‌ها شرکت‌های بزرگ کشاورزی از کار بردگان و کودکان استفاده می‌کنند یا آفت‌کش‌ها را روی اجتماعات مجاور می‌پاشند، تأثیر بسیار منفی می‌گذارد.

در حالی که امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه از کمیسیون اروپا خواست مذاکرات اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور را متوقف کند، دهقانان خواستار پایان دادن به توافق [با مرکوسور] و توقف سایر قراردادهای در حال اجرا هستند.

لیا سالیوان (Leah Sullivan)، هماهنگ‌کنندهٔ «ائتلاف عدالت تجارت اروپایی» تأکید می‌کند: «بحران اقلیمی، ناامنی شغلی و نابرابری‌هایی را که با آن روبه‌رو هستیم، نمی‌توان با توافق‌های تجاری منسوخ‌تر و ناعادلانه‌تر که پشت درهای بسته مذاکره می‌شوند، حل کرد. ما به چرخش ۱۸۰ درجه‌ای در سیاست تجاری و قرار دادن سیاره و مردم در مرکز نیاز داریم. تنها درخواست معقول این است که کشورهای بیشتری به فرانسه بپیوندند و خواستار توقف این توافق فاجعه‌بار شوند».

جنبش فرانسه پیشتاز است

فعالان کنفدراسیون پیسان (Paysanne)، صبح شنبهٔ گذشته، با لباس زیر و نیمه‌برهنه یک سوپرمارکت را اشغال کردند تا حاشیه‌های سوء‌استفاده‌کننده‌ای را که به زیان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان تمام می‌شود، محکوم نمایند. آنان با فریاد: «دارند ما را غارت می‌کنند، ما برهنه هستیم!»، خواهان درآمد شایسته شدند.

هم در فرانسه و هم در بلژیک کشاورزان مراکز توزیع سوپرمارکت‌های تخفیفی مانند Colruyt، در هاله (Halle)، نزدیک بروکسل، یا سوپرمارکت زنجیره‌ای آلمانی ارزان‌قیمت Aldi در جنوب فرانسه را مسدود کردند. به عنوان مثال، شیر را در نظر بگیرید: در ۲۰ سال، دامداران فرانسوی برای هر لیتر ۴درصد کمتر دریافت کردند. این در حالی است که توزیع بزرگ و صنایع غذایی سود خود را به ترتیب ۱۸۸ و ۶۴درصد افزایش دادند.

اعتراض‌های کشاورزان فرانسوی علیه توافق‌های تجاری مورد مذاکرهٔ اتحادیهٔ اروپا هم است. به همین دلیل، پارلمان و دولت فرانسه مدت‌هاست با توافقی که اتحادیهٔ اروپا از سال ۱۹۹۹ با بلوک مرکوسور (آرژانتین، برزیل، پاراگوئه و به تازگی بولیوی) در حال مذاکره است، مخالفت می‌کنند.

توافق‌نامهٔ اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور، در صورت اجرا، منجر به رقابت ناعادلانه‌تر بین کشاورزان اروپایی و آمریکای جنوبی می‌شود، و در عین حال هم کشت‌های تک‌محصولی- مانند سویا و ذرت- و هم دامداری صنعتی را تشدید می‌کند و هم مدل‌های استخراجی در آمریکای جنوبی و هم جنگل‌زدایی را تقویت خواهد کرد و موجب استفاده از آفت‌کش‌ها و نقض حقوق بشر می‌شود. این مشکلات به طور طبیعی در توافق وجود دارند و با روش‌های سبزشویی که از سوی کمیسیون اروپا پیشنهاد می‌شوند، قابل حل نیستند.

کنفدراسیون پیسان از سایر اتحادیه‌ها خواست تا پیامی مشترک برای تضمین آیندهٔ مزارع، توقف توافق‌های تجاری و ممنوعیت خرید محصولات کشاورزی زیر قیمت تمام‌شدهٔ آن‌ها ارسال کنند. Amets Ladislao González (Etxalde) و Unzalu Salterain Basagutxibeaskoa (EHNE Bizkaia) نیز در انجمنی در آژانس باسک نائیز (Naiz) می‌گویند: «توافق‌های تجارت آزاد دلیل فقدان درآمد شایسته برای تولیدکنندگان مواد غذایی‌اند».

سریال اتحادیهٔ اروپا-مرکوسور

برای فرو نشاندن خشم دهقانان، قویهٔ اجرایی فرانسه با عجله بسته‌هایی از اقدام‌های فوری را اعلام کرد. گابریل آتال، نخست‌وزیر جدید فرانسه، طی سخنرانی خود در مجلس ملی در ۲۶ ژانویه، همچنین به کشاورزان وعده داد که هیچ توافق تجاری بین اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور وجود نخواهد داشت. ماکرون رئیس‌جمهور فرانسه در سوئد گفت که با اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا تماس گرفته و درخواست کرده است که به مذاکرات [اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور] پایان دهد و شکایت‌های کشاورزان در شورای اروپا مورد بررسی قرار گیرد.

اما فهرست آرزوهای ماکرون که شامل محدود کردن واردات ماکیان و غلات از اوکراین است، همچنین حاوی پیشنهادهای منفی مانند معافیت از قوانین اتحادیهٔ اروپا است که بر اساس آن‌ها، برای حفاظت از تنوع زیستی باید بخشی از زمین‌های قابل کشت کنار گذاشته شود.

روز دوشنبه ۲۹ ژانویه، یک مشاور ماکرون تا آنجا پیش رفت که اعلام کرد بروکسل مذاکرات دربارهٔ توافق طولانی‌مدت این بلوک با بلوک کشورهای آمریکای جنوبی مرکوسور را «پایان» داده است. این مقام الیزه طی یک کنفرانس اطلاعاتی تلفنی به مطبوعات گفت: «ما می‌دانیم که کمیسیون اروپا به مذاکره‌کنندگان خود دستورهایی داده است تا به نشست‌های مذاکره‌ای که در برزیل در جریان بود، به ویژه به سفری که معاون رئیس کمیسیون برنامه‌ریزی کرده بود، پایان دهند».

با این حال، کمیسیون اروپا سخنان ماکرون را تکذیب کرد و اظهار داشت که کارشناسان اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور همچنان در حال مذاکره هستند، از جمله آخرین نشست‌های آنان در ۲۵ و ۲۶ ژانویه برگزار شد، اگرچه اذعان کرد که برخی از موضوع‌های مهم «باز» باقی مانده‌اند.

در ۳۰ ژانویه، اریک مامر ( Eric Mamer) گفت: «مذاکرات ادامه دارد و اتحادیهٔ اروپا به دنبال هدف خود برای دستیابی به توافق است» اما «در حال حاضر، ارزیابی کمیسیون این است که شرایط برای پایان مذاکرات با مرکوسور برآورده نشده است». سخنگوی کمیسیون اروپا در کنفرانس مطبوعاتی روزانهٔ این نهاد افزود، مایکل هاگر (Michael Hager)، رئیس دفتر کمیسر تجارت اتحادیهٔ اروپا، والدیس دامبروسکیس (Valdis Dombrovskis) در مناسبتی در بروکسل نیز این موضوع را تأیید کرد.

ماکرون قبلاً در ژوئن ۲۰۲۰ مانور مشابهی انجام داده بود. او در برابر «کنوانسیون شهروندان در مورد آب‌وهوا» اعلام کرد که مذاکرات اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور را «متوقف کرده است». سپس معلوم شد که این‌طور نیست.     مذاکرات ادامه یافت و «هیئت انجمن بررسی حقوقی» متن را تکمیل و مرحلهٔ ترجمه را آغاز کرد.

به گفتهٔ دو دیپلمات از بلوک آمریکای جنوبی، در هر صورت «خرابکاری» برای بروکسل ناخوشایند است، زیرا مذاکره‌کنندگان اصلی اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور به تازگی به یک توافق موقت در مورد مقررات تدارکات عمومی پیمان تجاری دست یافته بودند. دیپلمات‌ها دربارهٔ مذاکرات پشت درهای بسته به روزنامهٔ «پولیتیکو» گفتند که بخش بهداشت مرکوسور باید از مقررات مربوط به قرارداد مستثنی باشد، به این معنا که این بخش مجبور نیست با شرکت‌های اتحادیهٔ اروپا رقابت نماید.

تهدیدهای بیشتر برای توافق اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور

همچنین وزیر کشاورزی والون (valón)، ویلی بورسوس (Willy Borsus) اعلام کرد که «رد بخش کشاورزی توافق‌نامهٔ اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور بخشی از پاسخ به اعتراض کشاورزان است».

برونو لومر، وزیر اقتصاد و دارایی فرانسه، فشار کشورش بر کمیسیون اروپا برای قطع مذاکرات را دوچندان کرد. او در یک مصاحبهٔ تلویزیونی با CNEWS گفت: «باور کنید، وقتی فرانسه چیزی در اروپا می‌خواهد، نفوذ کافی برای تحمیل آن دارد».

بعداً روپرت شلگلمیلش (Rupert Schlegelmilch)، مذاکره‌کنندهٔ ارشد بروکسل با پیامی در ایکس، به توئیتی از رالف فوکس (Ralf Fücks)، سیاستمدار حزب سبز آلمان پاسخ داد و در آن استدلال می‌کرد که «با هر توافق تجارت آزاد که مسدود شود، اتحادیهٔ اروپا به سمت بی‌اعتباری پیش می‌رود و فضاهای جدیدی را برای سیاست نفوذ چین باز می‌کند». شلگلمیلش حکم کرد: «درست است. به همین دلیل مذاکرات ادامه دارند».

هیلدگارد مولر (Hildegard Müller)، مدیر اتحادیهٔ صنعت خودرو آلمان (VDA) نیز ابراز تأسف می‌کرد و پیشنهاد می‌کند توافق‌نامهٔ تجاری اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور به دو بخش مختلف برای غلبه بر مقاومت فرانسه و ارتقای سایر بازارهای صادراتی تقسیم شود، «هر توافقی که منعقد نشود، دیگران را تقویت و ما را ضعیف می‌کند».

مذاکره‌کنندگان ارشد اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور قرار است در ۱۵ فوریه بار دیگر با یکدیگر دیدار کنند.

توافق با شیلی و نیوزلند

اتحادیه‌های کشاورزی فرانسه نیز توافق‌نامه‌های تجاری اخیر اتحادیهٔ اروپا با نیوزلند را که در نوامبر ۲۰۲۳ تصویب شد، با شیلی که در ۱۳ دسامبر امضا شد و در انتظار تصویب از سوی پارلمان اروپا در ۲۶ فوریه است، محکوم کردند. هر دو واردات کالاهای کشاورزی را در نظر دارند که می‌توانند بدون اتلاف انرژی و انتشار گازهای کلخانه‌ای برای انتقال آن‌ها به اروپا، به طور کامل در داخل تولید شوند.

توافق اتحادیهٔ اروپا و نیوزلند که از سوی دولت اسپانیا هم حمایت می‌شود، به عنوان مثال، واردات نامحدود سیب‌زمینی، پیاز، شراب، ماهی، غذاهای دریایی و عسل و همچنین سهمیه‌بندی برای گوشت گوسفند (۳۸۰۰۰ تن) و گوشت گاو (۱۰۰۰۰ تن)، کره (۱۵۰۰۰ تن)، پنیر (۲۵۰۰۰ تن) و شیر خشک (۱۵۰۰۰ تن) را اجازه می‌دهد.

ما سال‌هاست که توضیح می‌دهیم توافق‌های تجاری اتحادیهٔ اروپا نابهنگام هستند و دنیای کشاورزی را قربانی صادرات بیشتر خودرو، ماشین‌آلات، مواد دارویی و محصول‌های شیمیایی از صنعت اروپا می‌کند. موافقت‌نامه‌های تجاری، حفاظت اجتماعی و زیست‌محیطی را از بین می‌برند، کشاورزان را در سراسر جهان به زوال اقتصادی سوق می‌دهند، و به جنگل‌زدایی، از بین رفتن تنوع زیستی و دگرگونی‌های اقلیمی کمک می‌کنند. همهٔ آن‌ها به نفع شرکت‌های چندملیتی مانند بایر-مونسانتو (Bayer-Monsanto)، BASF ،Bunge ،Cargill ،Dow ،DuPont یا ChemChina-Syngenta هستند.

بنابراین، «توقف» مذاکرات اتحادیهٔ اروپا و مرکوسور در شرایط کنونی که در صنعت کشاورزی، رقابت شدید وجود دارد، کافی نخواهد بود. توافق‌نامه‌های در حال اجرا باید بازنگری شوند، مانند توافق‌نامهٔ اتحادیهٔ اروپا و کانادا (CETA)، که واردات گستردهٔ عدس‌های تصفیه‌شده با آفت‌کش‌های خطرناک را ترویج می‌کند؛ توافق‌نامه‌های اتحادیهٔ اروپا-ژاپن و اتحادیهٔ اروپا-ویتنام و همچنین جلوگیری از تصویب توافق‌نامه با نیوزلند، شیلی و کنیا.

گروه‌های محیط زیست دشمن بودن خود را انکار می‌کنند

اگرچه اقدام‌های زیست‌محیطی برای کاهش استفاده از آفت‌کش‌ها و مهار بحران آب‌وهوایی بخشی از فهرست شکایت‌های کشاورزان است، بیش از ۵۰ گروه زیست‌محیطی و اجتماعی در فرانسه بیانیه‌ای مشترک صادر کرده‌اند و گفته‌اند که «از برچسب‌زنی به آنان به عنوان دشمن خودداری شود».

سازمان‌های غیردولتی زیست‌محیطی، حمایت از حیوانات و عدالت تجارتی نیز گفتمان‌های پوپولیستی کنونی را که به دنبال مقصر دانستن قوانین زیست‌محیطی و مترقی برای ناآرامی‌های کشاورزان هستند، محکوم می‌کنند.

بیانیهٔ امضاشده از سوی گروه‌هایی مانند Amigos de la Tierra, Attac, Greenpeace, Extinction Rebellion, Les Soulèvements de la Terre o Union syndicale Solidaires می‌گوید:

«از ابتدای جنبش زیست‌محیطی ما همواره با عزم راسخ پیرامون موضوع الگوی کشاورزی و شرایط کار و زندگی کشاورزان بسیج شده‌ایم. زیرا می‌دانیم که کشاورزی تأثیر زیادی بر محیط زیست دارد: کیفیت زمین، هوا، آبی که می‌نوشیم و البته آب‌وهوا بستگی به این دارند که چه چیزی کشت می‌کنیم و پرورش می‌دهیم و چگونه آن را انجام می‌دهیم».

در متن همچنین آمده است: «استانداردهای زیست‌محیطی نباید بی‌رویه مورد حمله قرار گیرند، بلکه باید به گونه‌ای تأمین مالی شوند که درآمد را حفظ کرده و کاربرد آن‌ها را با شیوه‌های کشاورزی سازگار کند».

این بیانیه می‌افزاید که گروه‌های زیست‌محیطی مدت‌هاست سیاست‌هایی را برای کمک به کشاورزان پیشنهاد و حمایت می‌کنند. «ما همیشه متحد کشاورزان بوده‌ایم. و برخلاف تبلیعات حکومتی و سخنان خودکامه که بین ما نفرت ایجاد می‌کنند تا از زندگی ما سود ببرند، ما همچنان متحد کشاورزان خواهیم بود، زیرا مسئله بر سر بقا است».

این بیانیه که از سوی جنبش‌های اجتماعی متعددی در فرانسه امضا شده است، می‌گوید: «ما اجازه نمی‌دهیم صاحبان صنایعی که هزاران هکتار زمین دارند، یا دولت یا حتی سردبیران سی‌نیوز (Cnews) که در دفاتر گرم‌شان در پاریس نشسته‌اند، ما را عامل بحرانی بدانند که دنیای کشاورزی مدت‌های طولانی است که از آن رنج می‌برد».

در اسپانیا، انجمن‌های دهقانی همچنین خواستار توقف مذاکرات توافق‌نامه‌های تجاری اتحادیهٔ اروپا شده‌اند، مانند مذاکراتی که با بلوک مرکوسور، مکزیک، هند و استرالیا که در جریان است، و همچنین خواستار عدم تصویب توافق‌نامه با نیوزلند، شیلی و کنیا شده‌اند.

این امر می‌تواند به قرار دادن سیاست‌های تجاری در مرکز بحث‌های عمومی دربارهٔ بحران در جهان دهقانی کمک نماید. دهقانان برای تولید مواد غذایی که بیشتر به محیط زیست و آسایش حیوانات احترام می‌گذارد و به قیمت‌های منصفانه و پایدار نیاز دارند. برای گذار موفقیت‌آمیز به سیستم‌های زراعت زیست‌محیطی و دستیابی به حاکمیت غذایی، ما باید از قوانین تجارت نولیبرال اطاعت نکرده و سیاست کشاورزی مشترک را اصلاح کنیم.

نویسنده: تام کوچارز (Tom Kucharz)

برگردان: ایرج زارع

منبع: El salto diario

مطلب اختصاصی برای صدای مردم 

استفاده از مطلب با ذکرمنبع بلامانع است

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

 

Print Friendly, PDF & Email
دکمه بازگشت به بالا