فرهنگی

شکستن «طلسم نمایش سازهای موسیقی» در تلویزیون جمهوری اسلامی

روزنامه شرق از «نمایش ساز» در تلویزیون جمهوری اسلامی خبر داده و نوشته است: «چراغ سبز تلویزیون، مخاطبان را غافلگیر کرد.»…

به نوشته این روزنامه، «طلسم نمایش ساز» در شبکه های تلویزیونی صدا و سیمای جمهوری اسلامی «سرانجام در ساعت ۸:۴۴ صبح روز شنبه ۲۸ دی در برنامه “صبح‌بخیر ایران” شبکه اول شکسته شد و در این برنامه زنده یک گروه موسیقی با سازهای سنتی ایرانی قطعه‌ای را در مدح پیامبر اسلام نواختند.»

این روزنامه تاکید کرده است که هنوز مشخص نیست که این اتفاق «چراغ سبز جدید رسانه‌ملی به هنرمندان است یا اتفاقی که تنها یک‌بار افتاده و دیگر تکرار نخواهد شد.»

روزنامه شرق همچنین نوشته است: «در ساعات پایانی روز ۲۸ دی ماه نیز شبکه آموزش در برنامه رادیو هفت، با دعوت از گروه موسیقی پالت، اتفاق جالبی افتاد و این گروه، با نشان‌دادن سازهای نامریی، یکی از قطعه‌های مشهور خود را اجرا کردند که البته با توجه به فراگیرتربودن شبکه یک سیما و گستره کشوری آن، به اندازه نشان‌دادن ساز در برنامه صبح‌بخیر ایران، کمتر بازتاب یافت.»

سامان علیپور سرپرست گروه موسیقی آوای پارسیان درباره چگونگی نمایش سازهای این گروه از تلوویزیون رسمی جمهوری اسلامی به روزنامه شرق گفته است: «برنامه صبح‌بخیر ایران از گروه ما دعوت کرد برای اجرای این برنامه برویم. ما هم به‌سبک همه گروه‌های موسیقی به دلیل اینکه قرار بود اجرای زنده داشته باشیم با سازهای کامل به صداوسیما رفتیم. فکر نمی‌کردیم که قرار است ساز را نشان بدهند. اما زمانی که قرار شد برای اجرا آماده شویم از ما خواستند تا در صحنه اصلی قرار بگیریم.»

روزنامه شرق نوشته است: «باید منتظر بود و دید آیا نشان‌دادن “ساز” در یک برنامه زنده تلویزیونی و گستره کشوری، اتفاقی بوده یا ریشه در رویکرد جدیدی دارد.»

همزمان شهرام ناظری خواننده سرشناس موسیقی سنتی ایران طی یادداشتی با تیتر «این قرن نویی است» در روزنامه شرق نو شته است: «نشان‌دادن “ساز” در صداوسیما، موضوع تازه‌ای نیست. این مساله در سه‌دهه گذشته دغدغه هنرمندان بسیاری بوده است.»

شهرام ناظری با تاکید بر اینکه «نمایش ساز می‌تواند اقدامی سمبلیک قلمداد شود»، ضمن انتقاد از برخورد مدیران صدا و سیما با هنرمندان، نوشته است: «رفتار مسوولان این رسانه با هنرمندان، طی سال‌های گذشته گویای این پیام بوده که هنر و موسیقی را به شکلی که شایسته آن است، مدنظر قرار نمی‌دهند. حال، در شرایطی که موضوع نشان‌دادن ساز مطرح می‌شود، باید دید آیا می‌توانند همچنان در برابر این مساله بی‌تفاوت باشند؟»

این خواننده موسیقی سنتی همچنین نوشته است: «طبیعی است صداوسیما به‌عنوان یک رسانه عمومی نمی‌تواند از دیگر رسانه‌ها عقب بیفتد. به‌خصوص با روی‌کارآمدن دولت جدید و نسیمی که از سمت فرهنگ‌وهنر وزیدن گرفته، این رسانه نیز باید نگاه درست‌تری به شرایط کشور و خواست مردم و اهالی هنر داشته باشد.»

شهرام ناظری در یادداشت روزنامه شرق تاکید کرده است که «ما در دوران جدیدی به‌سر می‌بریم که فرهنگ‌وهنر، پیغام صلح‌ودوستی و امید را به‌همراه دارد، از این‌رو نمی‌توان عضوی از این کاروان بود اما با آن همراه نشد. صداوسیما باید با این کاروان همراه شود؛ ازآن‌رو که همراه‌شدن، گریز‌ناپذیر است.»
***

«ساز»؛ روی آنتن «شبکه یک»
اجرای گروه «آوای پارسیان» در برنامه «صبح‌بخیر ایران»

طلسم نمایش «ساز» در «رسانه‌ملی» سرانجام در ساعت ۸:۴۴ صبح روز شنبه ۲۸دی در برنامه «صبح‌بخیر ایران» شبکه اول شکسته شد و در این برنامه زنده یک گروه موسیقی با سازهای سنتی ایرانی قطعه‌ای را در مدح حضرت‌رسول(ص) نواختند؛ اتفاقی که مشخص نیست «چراغ سبز» جدید «رسانه‌ملی» به هنرمندان است یا اتفاقی که تنها یک‌بار افتاده و دیگر تکرار نخواهد شد. البته درست در ساعات پایانی روز ۲۸دی شبکه «آموزش» در برنامه «رادیو هفت» با دعوت از گروه موسیقی«پالت»، اتفاق جالبی افتاد. این گروه، با نشان‌دادن سازهای نامریی، یکی از قطعه‌های مشهور خود را اجرا کردند که البته با توجه به فراگیرتربودن شبکه «یک» سیما و گستره کشوری آن، به اندازه نشان‌دادن «ساز» در برنامه «صبح‌بخیر ایران»، کمتر بازتاب یافت. این در حالی است که درست چندروز پیش در حین اجرای برنامه اختتامیه جشنواره «جام‌جم» از شبکه سوم سیما قرار بود قطعه‌ای به‌صورت زنده توسط سالار عقیلی نواخته شود که این قطعه تنها با «ساز» پیانو که در تصویر دیده نمی‌شد، اجرا شد. در زمانی که از عقیلی دعوت شد تا روی صحنه برود ارتباط پخش شبکه سوم «سیما» با سالن همایش‌ها قطع شد و زمانی وصل شد که عقیلی قطعه «ایران» خود را خواند. اما در برنامه «صبح‌بخیر ایران» سرانجام «ساز» از شبکه سراسری به نمایش درآمد و یک گروه کامل موسیقی، قطعه‌ای را اجرا کردند. این قطعه، توسط گروه «آوای پارسیان» به سرپرستی سامان علیپور اجرا شد. علیپور در گفت‌وگو با «شرق» با معرفی این قطعه که به مناسبت ایام میلاد رسول‌اکرم(ص) آماده شده بود؛ گفت: «برنامه «صبح‌بخیر ایران» از گروه ما دعوت کرد برای اجرای این برنامه برویم. ما هم به‌سبک همه گروه‌های موسیقی به دلیل اینکه قرار بود اجرای زنده داشته باشیم با سازهای کامل به «صداوسیما» رفتیم. فکر نمی‌کردیم که قرار است «ساز» را نشان بدهند. اما زمانی که قرار شد برای اجرا آماده شویم از ما خواستند تا در صحنه اصلی قرار بگیریم.» علیپور هم مانند بسیاری از موسیقیدان‌ها و مردم این رخداد را «بسیار خوب»، دانست و ابراز امیدواری کرد که این اقدام «صداوسیما» تداوم پیدا کند. نمایش «ساز» از «رسانه‌ملی» هرچند در سکوت مسوولان صداوسیما رخ داد، اما اتفاقی بود که از سوی مردم و در فضای مجازی با واکنش بسیار مثبتی روبه‌رو شد. بسیاری از کسانی که آن را دیده یا تصاویری که در برخی از سایت‌های موسیقی منتشر شده بود را دیده بودند نسبت به این اقدام واکنش مثبت نشان دادند.
‌این دو اتفاق در حالی رخ داده است که پیش از این تلویزیون به شیوه‌های مختلف، اجرای خوانندگان را بدون نمایش گروه نوازندگان و «ساز»ها پخش می‌کرد و به‌جای آنها، تصویر گل و تصاویر تزیینی پخش می‌کرد. این رویکرد، همواره مورد اعتراض اهالی موسیقی بود. به‌خصوص در هفته‌های اخیر هم هنرمندانی همچون همایون شجریان، حسین علیزاده و علیرضا قربانی در گفت‌وگوهایی در این‌باره، گلایه‌هایی کرده بودند. همایون شجریان مدیر انتشارات «دل‌آواز» چندی پیش در هیات‌مدیره «خانه موسیقی» به پخش‌نشدن تصویر ساز در تلویزیون اشاره کرد و گفت: «رسانه‌ملی که می‌تواند نقش بسیاری داشته باشد ساز را نشان نمی‌دهد اما اگر نشان بدهد، موسیقی در این سرزمین دگرگون می‌شود. در برنامه «دستان» هم که به موسیقی می‌پردازد یک گلدان، جلو نوازنده می‌گذارند.»
علیرضا قربانی نیز در یکی از نشست‌های خبری با انتقاد از موضع صداوسیما در مقابل سازهای موسیقی گفت: «رادیووتلویزیون در زمینه موسیقی و نشان‌ندادن ساز‌ها عملکرد خوبی ندارد و ضررش را خواهد دید چرا که در کشور صدهاهزارنفر به‌صورت حرفه‌ای یا غیرحرفه‌ای ساز می‌نوازند و ممکن است این موضوع به‌گونه‌ای دیگر بروز کند. ای‌کاش صداوسیما منطقی‌تر فکر می‌کرد تا کار به اینجا کشیده نمی‌شد.» قربانی در تازه‌ترین گفت‌وگوی خود با خبرگزاری مهر نیز نسبت به خودداری صداوسیما از نشان‌دادن ساز گله کرده بود. اما شاید یکی از مهم‌ترین انتقادات به عملکرد صداوسیما توسط حسین علیزاده، آهنگساز شناخته‌شده کشور بود که بارها از عملکرد صداوسیما در قبال موسیقی شکایت کرده بود. او در نشست خبری‌ای که هفته گذشته برگزار کرد؛ گفت: «ارگان‌های دولتی مشکلات را حل نمی‌کنند در حالی که خیلی از مسایل موسیقی راحت حل می‌شوند، حل‌کردن مسایل موسیقی خیلی راحت‌تر از حل‌کردن مسایل هسته‌ای است.» او همچنین پیشتر در گفت‌وگوی دیگری گفته بود: «در این سال‌ها صداوسیما شکل سخیفی از موسیقی را ارایه داد. برای همین است که نسلی که هم‌اکنون در آستانه ۳۰سالگی به‌سر می‌برد، هیچ خاطره موسیقایی ندارد، چون اهالی موسیقی در تمام این سه دهه در حال تلاش برای اثبات خود بودند.»
حال باید منتظر بود و دید آیا نشان‌دادن «ساز» در یک برنامه زنده تلویزیونی و گستره کشوری، اتفاقی بوده یا ریشه در رویکرد جدیدی دارد که در سخنان عزت‌الله ضرغامی، رییس سازمان صداوسیما، اشاراتی به آن شده بود. ضرغامی در مراسم اختتامیه جشنواره «جام‌جم» با تایید بخش‌هایی از صحبت‌های حسن روحانی در جمع هنرمندان پیرامون بازترشدن وضعیت هنری کشور ابراز امیدواری کرد. ضرغامی در اختتامیه جشنواره جام‌جم در تایید شعار روحانی گفته بود: «همه تولیدات هنری باید در بستری از امید تولید و به مردم عرضه شود. وقتی امید هست همه چیز هست.» وی همچنین دیدگاه روحانی مبنی بر عدم واردکردن اجبار و زور به هنرمند را تایید کرده و در تایید مدیران هنری تاکید کرده بود: «همه ما،حلقه‌های یک زنجیریم.»
شرق

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا