مقالات

آغاز اجرای توافق نامه ژنو و واکنش ها:با لغو تحریم، ایران را بهشت شرکت‌های‌نفتی امریکایی می کند

شورای اروپا اعلام کرد که بخشی از تحریم های اتحادیه اروپا علیه ایران را مطابق موافقتنامه ژنو برای شش ماه معلق کرده است. این تصمیم در شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شده و این موارد را شامل می شود:…

اتحادیه اروپا بخشی از تحریم‌ها علیه ایران را تعلیق کرد

تعلیق ممنوعیت ارائه خدمات بیمه و حمل و نقل نفت خام ایران به مقصد مشتریان فعلی این کشور
تعلیق ممنوعیت واردات، خرید و حمل و نقل محصولات پتروشیمی ایران و خدمات مربوط به آن
تعلیق ممنوعیت ارائه خدمات کشتی رانی برای نفت خام و محصولات پتروشیمی ایران
لغو ممنوعیت معامله طلا و فلزات گرانبها با دولت ایران، نهادهای عمومی و بانک مرکزی این کشور
افزایش ده برابری سقف مبادلات مالی با ایران برای تسهیل بازرگانی با این کشور
***
لغو تحریم، ایران را بهشت شرکت‌های‌نفتی امریکایی می کند

روزنامه امریکایی “وال استریت ژورنال” در مصاحبه با “مهدی حسینی” مدیر عامل شرکت پیشین ملی صنایع پتروشیمی با او در مورد بازگشت شرکت های نفتی خارجی به ایران گفتگو کرده است. این مقام ایرانی اظهار داشته که دولت ایران خواستار کسب نظر شرکت های نفتی خارجی در مورد چگونگی تنظیم ساختارهای تازه برای بستن قراردادهای.
وزنامه امریکایی “وال استریت ژورنال” در مصاحبه با “مهدی حسینی” مدیر عامل شرکت پیشین ملی صنایع پتروشیمی با او در مورد بازگشت شرکت های نفتی خارجی به ایران گفتگو کرده است. این مقام ایرانی اظهار داشته که دولت ایران خواستار کسب نظر شرکت های نفتی خارجی در مورد چگونگی تنظیم ساختارهای تازه برای بستن قراردادهای نفتی و بازگشت سرمایه به ایران شده است.

به گزارش “تدبیر”، روزنامه “وال استریت ژورنال” با اشاره به امکان تازه فراهم شده برای افزایش جلب سرمایه های خارجی به سوی ایران می نویسد “ایران اکنون پس از گذراندن مسیری طولانی قادر خواهد بود تا سرمایه های خارجی بیشتری را جذب کند. شرکت های نفتی اروپایی از زمان تصویب تحریم های اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۰ میلادی قادر به افزایش فعالیت های نفتی با تهران نبوده است با این حال در حال حاضر از روز دوشنبه و اجرای مفاد توافق هسته ای اخیر میان ایران و کشورهای عضو گروه ۱+۵ امکان لغو بخش عمده ای از تحریم های وضع شده علیه ایران فراهم شده است که خود می تواند امید به افزایش سرمایه گذاری خارجی در ایران را افزایش دهد.”

روزنامه “وال استریت ژورنال” در ادامه گزارش خود با “مهدی حسینی” مدیرعامل پیشین شرکت ملی صنایع پتروشیمی مصاحبه کرده است. این مقام ایرانی با اشاره به رایزنی های صورت گرفته میان دولت ایران و شرکت های نفتی اروپایی برای بازگشت آن ها به بازار نفت ایران می گوید “تهران با شرکت های نفتی بین المللی مذاکره کرده و خواستار اطلاع یافتن از نظرات آنان در مورد چگونگی انعقاد قراردادهای جدید و جلب سرمایه های بیشتر خارجی بوده است تا اطمینان حاصل شود که شرکت های نفتی غربی به ایران باز می گردند.”

روزنامه “وال استریت ژورنال” در ادامه نوشته که رایزنی های بیشتر مقامات نفتی ایران با نمایندگان شرکت های نفتی اروپایی ماه آینده در تهران انجام خواهد شد. مدیر عامل پیشین شرکت ملی صنایع پتروشیمی در ادامه می افزاید “ما در تلاش هستیم تا راه حلی را پیدا کنیم که به نفع دو طرف باشد.”

این روزنامه امریکایی با اشاره به محدودیت هایی که پیش تر بر افزایش حضور شرکت های نفتی اروپایی در ایران وجود داشت می نویسد “در گذشته، بسیاری از شرکت های نفتی خارجی با برآورد هزینه های سرمایه گذاری در ایران از عقد قراردادهای جدید با این کشور منصرف می شدند با این حال اکنون با تثبیت شرایط امکان بهبود وضعیت سرمایه گذاری خارجی در صنعت نفت ایران فراهم شده است.”

روزنامه “وال استریت ژورنال” در ادامه با اشاره به بخش های دیگری از مصاحبه “مهدی حسینی” می نویسد “این مقام ایرانی تاکید کرد که دولت ایران درصدد یافتن راه حلی برای تسهیل شرایط سرمایه گذاری در این کشور است. این مقام ایرانی در ادامه افزود اگر مفاد توافق حاصل شده به درستی اجرا شوند و تحریم ها لغو شوند ایران به بهشتی برای شرکت های امریکایی تبدیل خواهد شد. “مهدی حسینی” تاکید کرد که هزینه تولید نفت در ایران بشکه ای ۵ تا ۶ دلار است که بسیار کمتر از نفت تولید شده در کشورهای دیگر است.”

***

مدیرکل امور پادمان های سازمان انرژی اتمی:غنی سازی ۲۰ درصد تعلیق و فرایند اکسید کردن و رقیق سازی آغاز شد
مدیرکل امور پادمان های سازمان انرژی اعلام کرد: غنی سازی ۲۰ درصد در سایت های نطنز و فردو تعلیق و فرایند اکسید کردن و رقیق سازی ذخیره ۱۹۶ کیلوگرمی اورانیوم ۲۰ درصد نیز آغاز شد.

آغاز اجرای توافق نامه ژنو و واکنش ها

به گزارش حوزه سیاست خارجی گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، مدیرکل امور پادمان های سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه ایران در اولین گام اجرای برنامه اقدام مشترک به تعهدات خود عمل کرد، گفت: غنی سازی ۲۰ درصد در سایت های نطنز و فردو تعلیق و فرایند اکسید کردن و رقیق سازی ذخیره ۱۹۶ کیلوگرمی اورانیوم ۲۰ درصد نیز آغاز شد.
«محمد امیری» امروز دوشنبه (۳۰دی) افزود: در راستای اجرای برنامه اقدام مشترک ژنو، جمهوری اسلامی ایران با حضور بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی، تولید غنی سازی ۲۰ درصد را در سایت های نطنز و فردو تعلیق کرد.
این عضو تیم مذاکره کننده هسته ای ایران تصریح کرد: اتصالات بین زنجیره های دو قلو در نطنز و فردو برای تولید ۲۰ درصد (خط تولید اورانیوم ۲۰ درصد) بسته شد.
وی اضافه کرد: در واقع، در بازدید امروز بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به سرپرستی «ماسیمو آپارو » رییس بخش B پادمانی آژانس تولید اورانیوم ۲۰ درصد به وسیله جداسازی سیلندرهای خوراک های زنجیره و قطع خطوط ارتباطی دراین تاسیسات متوقف شد.
امیری درباره وضعیت سانتریفیوژهایی که اورانیوم ۲۰ درصد انجام می دادند، اظهار داشت: از این پس دستگاه های سانتریفیوژی که برای تولید غنی سازی ۲۰ درصد استفاده می‌شدند، برای غنی سازی ۵ درصد استفاده می شوند.
مدیر کل امور پادمان های سازمان انرژی اتمی ایران درباره فرایندهای اکسید کردن و رقیق سازی نیز گفت: فرایند اکسید کردن نیمی از ذخیره ۱۹۶ کیلوگرمی اورانیوم ۲۰ درصد که از امروز آغاز شده است، در طول ۶ ماه و هر ماه ۱۵ کیلو گرم خواهد بود.
وی افزود: همچنین نیم دیگر ذخیره اورانیوم ۲۰ درصد که قرار است بر اساس برنامه اقدام مشترک ژنو رقیق سازی شود، در طول سه ماه و هر سه هفته یک سیلندر خواهد بود.
مدیرکل امور پادمان های سازمان انرژی اتمی با تاکید بر اینکه اقدامات ایران و ۱+۵ همزمان می باشد، تصریح کرد: درصورتی که ایران با اجرا نشدن تعهدات طرف مقابل روبرو شود برنامه صلح آمیز هسته ای خود را به سرعت به حالت اولیه بر می گرداند.
امیری اظهار داشت: اجرای موفق تعهدات دو طرف، مقدمه ای برای توافق نهایی و جامع است.
***
اجرای توافق ژنو از امروز

دنیای اقتصاد- «برنامه اقدام مشترک» در راستای توافق اولیه ایران با کشورهای عضو ۱+۵ در حالی از امروز اجرایی می‌شود که بر اساس متن این برنامه، طرفین باید حداکثر ظرف مدت یک سال، طرح جامعی را برای به سرانجام رسیدن این بخش از توافقات به اجرا بگذارند. بر مبنای توافقات دو طرف در این بخش، تهران موقتا بخشی از برنامه‌های هسته‌ای خود را متوقف می‌کند و در ازای آن برخی از تحریم‌های بین‌المللی در بخش‌های پتروشیمی، نفت و خودرو به حال تعلیق در می‌آید. مایکل مان، سخنگوی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز دیروز اعلام کرد که این اتحادیه امروز پس از دریافت گزارش آژانس تحریم‌های ایران را لغو خواهد کرد.
ظریف: توافق نهایی دشوار نیست
اجرای توافق ژنو از امروز
گروه دیپلماسی- بازرسان سازمان بین‌المللی انرژی اتمی در شرایطی روز شنبه وارد تهران شدند که قرار است از امروز دوشنبه «برنامه اقدام مشترک» در زمینه توافق‌نامه اولیه ژنو میان ایران و کشورهای گروه ۱+۵ آغاز شود. در این رابطه محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز دو روز پیش از آغاز رسمی توافق‌نامه اتمی ژنو، در یک نشست خبری گفت: «اگر طرف مقابل آماده رسیدن به تفاهم نهایی باشد این کار، کار بسیار دشواری نیست، گرچه مذاکرات دشواری را در پیش خواهیم داشت.»
ظریف که در نشست خبری مشترکی همراه همتای سنگالی خود حضور داشت، ادامه داد: «براساس متن برنامه اقدام مشترک، طرفین حداکثر باید ظرف مدت یکسال طرح جامعی را به اجرا بگذارند و معتقدیم این طرح جامع باید بسیار سریع‌تر مورد مذاکره قرار گرفته و اجرایی شود.» ایران و کشورهای طرف گفت‌وگو در گروه ۵+۱ در آذرماه بر سر توافقی اولیه داوطلبانه متعهد شده‌اند تا تهران موقتا بخشی از برنامه‌های اتمی خود را متوقف کند، در ازای آن برخی تحریم‌های بین‌المللی نیز کاهش یابند. این موضوع «گامی اولیه» برای رسیدن به توافقی کامل و همه‌جانبه در یکسال آینده عنوان شده‌ است. همچنین وزیر خارجه ایران در آخرین گزارش فیس‌بوکی خود در این رابطه نوشت: «روز دوشنبه اجرای برنامه اقدام ژنو آغاز خواهد شد و من امیدوارم که اجرای مرحله اول نتایج مثبتی برای کشور و صلح و ثبات در منطقه و جهان داشته باشد و زمینه را برای مذاکره اساسی برای راه‌حل نهایی آماده کند.»
کمالوندی: تعلیق غنی‌سازی ۲۰درصد از دوشنبه آغاز می‎شود
از دیگر سو بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی در گفت‌وگو با «ایسنا» از گفت‌وگوهای میان مسوولان فنی و کارشناسی این سازمان و هیات بازرسان آژانس درباره آماده‌سازی نظارت بر اجرای توافق ژنو خبر داد. او با اعلام حضور تیمی حدودا ۱۰ نفره از بازرسان آژانس در ایران، گفت: «این بازرسان روز ۳۰ دی‌ماه در گروه‌های دو یا سه‌نفره در مراکز تعیین‌شده از جمله تاسیسات غنی‌سازی نطنز و فردو قرار می‌گیرند و اقدامات لازم را برای اجرای توافق ژنو صورت می‌دهند.» به گفته کمالوندی، مهم‌ترین اقدام هسته‌ای ایران در روز نخست تعلیق غنی‌سازی ۲۰ درصد است؛ همچنین در روز نخست فرآیند رقیق‌سازی نیمی از ذخایر اورانیوم ۲۰ درصد ایران آغاز می‌شود. او گفت: «ماشین‌های سانتریفیوژ که تاکنون غنی‌سازی ۲۰ درصد انجام می‌دادند، پس از تعلیق این روند بلافاصله برای تولید اورانیوم تا غنای پنج درصد آماده می‌شوند.» سخنگوی سازمان انرژی اتمی در رابطه با رآکتور اراک نیز تاکید کرد بازرسان آژانس پیش از این هم هر سه ماه یکبار از رآکتور اراک بازدید می‌کردند، اما بر اساس توافق قرار است هر یک ماه از این تاسیسات بازدید کنند که این بازدید می‌تواند در طول یک ماه آینده انجام شود. همچنین مدیرکل آژانس روز جمعه (۲۷ دی) گزارشی چهار صفحه‌ای درباره توافق ایران و ۱+۵ که مسوولیت راستی‌آزمایی اقدامات هسته‌ای را به عهده آژانس نهاده است همراه با جزئیات این اقدامات منتشر و در اختیار اعضای شورای حکام برای بررسی قرار داد. بر اساس گزارش منتشر شده از سوی آژانس، اقدامات هسته‌ای ایران که قرار است در ۶ ‌ماه صورت گیرد «اقدامات داوطلبانه» خواهد بود. همچنین بر اساس این گزارش تولید اورانیوم ۵ درصدی ایران از تاریخ ۳۰ دی ادامه می‌یابد اما اورانیوم تولید شده در مدت ۶ ماه به اکسید تبدیل می‌شود. آژانس نیز اعلام کرده‌است که ایران فعالیت‌های تحقیق و توسعه پادمانی خود را ادامه خواهد داد از جمله فعالیت‌های تحقیق و توسعه فعلی‌اش در زمینه غنی‌سازی.
تعهدات متقابل بر اساس توافق ژنو که روز سوم آذر (۲۴ نوامبر) بین ایران و ۶کشور آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه، فرانسه و آلمان امضا شده، قرار است از اول بهمن ۱۳۹۲ به مدت ۶ ماه فعالیت‌های غنی‌سازی ایران محدود شود. در متن جدیدی که کاخ سفید منتشر کرده، ایران متعهد شده از روز اول بهمن ماه ۱۳۹۲ همه فعالیت‌های خود در ارتباط با غنی‌سازی ۲۰ درصدی را متوقف کند و عملیات رقیق‌سازی نیمی از ذخیره اورانیوم ۲۰ درصدی را آغاز کند تا جایی که این مواد دیگر قابلیت غنی‌سازی مجدد نداشته باشند. همچنین ایران متعهد می‌شود ساخت سانتریفیوژهای جدید را متوقف کند و تلاشی برای جایگزین کردن سانتریفیوژهای جدید با آنها که از کار افتاده‌اند، نکند. به این ترتیب در پایان ۶ ماه زمان اجرایی توافق ژنو، ایران ذخیره جدیدی از سانتریفیوژهای جدید نخواهد داشت. از دیگر سو به ازای توقف غنی‌سازی ۲۰ درصدی، قرار است چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار از اموال بلوکه شده ایران در هشت قسط آزاد شود و همین‌طور تحریم صادرات محصولات پتروشیمی و واردات محصولات مربوط به صنعت خودرو ایران و بعضی تحریم‌های دیگر متوقف شود.
نماینده پارلمان آلمان: تحریم ایران به اقتصاد کشورهای تحریم‌کننده آسیب زد
همزمان یک نماینده پارلمان و معاون فراکسیون حزب دموکرات مسیحی آلمان گفت که تحریم‌های غرب علیه ایران بر اقتصاد کشورهای تحریم‌کننده تاثیر گذاشته‌است. به گزارش «ایسنا»، آندریاس شوکنهوف، معاون فراکسیون حزب دموکرات مسیحی آلمان در بوندستاگ (مجلس فدرال) روز یکشنبه گفت که این تحریم‌ها نه‌تنها برای ایران مشکل ساز شد، بلکه تاثیر منفی بر کشورهای تحریم‌کننده گذاشت. به گزارش شبکه خبری پرس‌تی‌وی، او افزود که در جریان گفت‌وگوهای هسته‌ای بین تهران و ۶ قدرت جهانی، این کشورها سعی کردند هم موضوع هسته‌ای ایران را حل کنند و هم فرصت سیاسی جدیدی برای کاهش و سپس لغو تحریم‌ها ایجاد کنند.
صدر: به سمت تعلیق درازمدت تحریم‌ها می‌رویم
در همین رابطه، سید محمد صدر که پیشینه فعالیت در حوزه‌های متعددی را در وزارت امور خارجه در کارنامه خود دارد، در گفت‌وگو با «ایسنا» گفت: «با مذاکراتی که ایران در ژنو دنبال می‌کند به سمتی می‌رویم که نه تنها تحریم‌ها در درازمدت تعلیق می‌شود بلکه انزوای سیاسی ایران نیز پایان می‌یابد.» او که در دولت شهید رجایی وارد این وزارتخانه شد، زمانی مدیر کل امور اروپا و آمریکا بود و در زمان ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی نیز معاونت عربی و آفریقایی را برعهده داشته‌است، با مثبت ارزیابی کردن توافق‌نامه هسته‌ای ژنو تاکید کرد نقاط ضعفی که در هشت سال گذشته وجود داشت منجر به تحمیل تحریم‌های بسیار ناعادلانه‌ای در زمینه تحریم‌های بین‌المللی و دوجانبه از طرف کشورهای مختلف از جمله آمریکا و اتحادیه اروپا، چین، کانادا، کره‌جنوبی، هند و… به ایران شده بود و در نتیجه آن مشکلات بسیار زیاد اقتصادی به ایران تحمیل شد. از جمله اینکه حدود ۱۰۰ میلیارد دلار از درآمد نفتی ایران در خارج از کشور بلوکه شده است که دولت ایران نمی‌تواند از آن استفاده کند.
با مذاکرات ژنو انزوای سیاسی ایران نیز پایان می‌یابد
مشاور وزیر امور خارجه همچنین معتقد است امروز ایران به معنای واقعی به دنبال گسترش روابط با همسایگانش است. با اینکه او از برخی عملکردهای همسایگان ایران گله‌هایی دارد؛ اما امیدوار است همسایگان نیز این تغییر رفتار در سیاست خارجی را بدانند و در پایان چهار ساله دولت جدید روابط ایران با همه کشورها فصل جدیدی داشته باشد. او توضیح داد: «بخشی از مشکلات ناشی از تحریم‌ها مربوط به مسائل اقتصادی است، اما بُعد دیگر تحریم‌ها انزوایی است که تحریم به مرور زمان ایجاد می‌کند. این انزوا است که روز به روز موقعیت بین‌المللی ایران را ضعیف‌تر می‌کند؛ بنابراین مذاکرات اگر ادامه پیدا کند و در همین مسیر پیش برود دو مشکل اساسی ایران را البته در یک مقطع زمانی نه چندان کوتاه حل خواهد کرد.» مشاور وزیر امور خارجه همچنین درباره اخبار منتشر شده در رابطه با وجود هیاتی برای نظارت بر تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران و مذاکرات با ۱+۵، گفت: «من از آنچه با عنوان وجود تیم نظارتی جدید مطرح شده مطلع نیستم، اما به‌طور کلی به لحاظ قانونی ناظر اصلی بر این موضوع شورای‌عالی امنیت ملی است که متشکل از رئیس‌جمهور، رئیس قوه‌قضائیه و رئیس مجلس و نیروهای نظامی و اطلاعاتی است که در راس آن نیز رهبری قرار دارند. آیا ما در کشور ناظری بالاتر از این داریم؟ ناظری که رئیسان سه قوه در آن حضور دارند.»

روزنامه دنیای اقتصاد
***
به کجا می‌رویم ؟! (یادداشت روز)
کیهان

۱ – رئیس جمهور کشورمان در جمع مردم خوزستان می‌گوید «می‌دانید توافقنامه ژنو یعنی چه؟ یعنی تسلیم قدرت‌های بزرگ جهان در مقابل ملت ایران» و چند ساعت بعد، «جی کارنی» در پاسخ به خبرنگاران که نظر دولت آمریکا را درباره دیدگاه آقای روحانی پرسیده بودند می‌گوید «سخنان رئیس‌جمهور ایران مصرف داخلی دارد» و تاکید می‌کند «این مسئله نه برای ما تعجب‌برانگیز است و نه باید باعث تعجب شما بشود. آنچه مقامات ایرانی می‌گویند اهمیتی ندارد، بلکه آنچه انجام می‌دهند مهم است»!

۱ – رئیس جمهور کشورمان در جمع مردم خوزستان می‌گوید «می‌دانید توافقنامه ژنو یعنی چه؟ یعنی تسلیم قدرت‌های بزرگ جهان در مقابل ملت ایران» و چند ساعت بعد، «جی کارنی» در پاسخ به خبرنگاران که نظر دولت آمریکا را درباره دیدگاه آقای روحانی پرسیده بودند می‌گوید «سخنان رئیس‌جمهور ایران مصرف داخلی دارد» و تاکید می‌کند «این مسئله نه برای ما تعجب‌برانگیز است و نه باید باعث تعجب شما بشود. آنچه مقامات ایرانی می‌گویند اهمیتی ندارد، بلکه آنچه انجام می‌دهند مهم است»!

بعد از امضای توافقنامه ژنو- سوم ‌آذرماه جاری/ ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳- مقامات آمریکایی، از جمله باراک اوباما، جان کری و «وندی شرمن» در مصاحبه‌های پی‌درپی تصریح می‌کنند که در توافقنامه حق غنی‌سازی برای ایران به رسمیت شناخته نشده است- منظورشان غنی‌سازی صنعتی است که مطالبه اصلی کشورمان است و نه تحقیقاتی- و در مقابل آقای دکتر ظریف وزیر محترم امور خارجه کشورمان اعلام می‌کند که اظهارنظر مقامات آمریکایی عاری از واقعیت است و مصرف داخلی دارد و تاکید می‌کند که دولتمردان آمریکایی برای قانع کردن کنگره، لابی‌صهیونیستی و تندروهای آمریکا، به اینگونه اظهارات خلاف واقع درباره توافقنامه ژنو متوسل می‌شوند و با لفاظی تلاش می‌کنند نگرانی‌های داخلی خود را حل کنند.»

پس از توافق اخیر ایران و گروه کشورهای ۵+۱ درباره تفسیر ابعاد و جزئیات اجرایی توافقنامه ژنو- برنامه اقدام مشترک JPA‌- آقای دکتر عراقچی مذاکره‌کننده محترم و ارشد تیم هسته‌ای کشورمان، این توافقنامه را غیرقابل انتشار دانست و گفت «پس از توافق ژنو، مذاکراتی درباره چگونگی اجرای آن انجام دادیم که نتیجه آن برداشت‌های مشترک به صورت شفاهی بود و در قالب ‌NON PAPER و به عنوان سند غیررسمی مکتوب شد». آقای عراقچی در ادامه می‌گوید «انتشار این سند، به معنای رسمیت دادن به آن است» و توضیح نمی‌دهد که اگر این سند «غیررسمی»! است چرا قرار است اجرای توافقنامه ژنو دقیقاً براساس آن صورت پذیرد؟!

و اما، بر خلاف نظر آقای عراقچی که متن توافق جدید را «غیر‌قابل‌انتشار» و حتی به زیان هر دو طرف مذاکرات دانسته بودند، کاخ سفید علاوه بر آن که متن کامل توافق یادشده را به کنگره تسلیم کرد، خلاصه‌ای ۴ صفحه‌ای که اصلی‌ترین محورهای مورد توافق ایران و ۱ + ۵ در آن آمده‌بود را نیز منتشر کرده و در اختیار خبرگزاری‌ها قرار داد.

در پی این اقدام دولت آمریکا، سرکار خانم افخم سخنگوی وزارت امورخارجه کشورمان این بیانیه را «یکسویه» نامیده و گفت: «بیانیه کاخ‌سفید، برداشت یکسویه و یک جانبه‌ای از توافقات غیررسمی اخیر بین کارشناسان ایران و ۵+۱ می‌باشد و به هیچوجه ملاک ارزیابی یا قضاوت در مورد نحوه اجرای توافق ژنو نیست» و…

۲- با توجه به نمونه‌های یادشده، آیا این پرسش بدیهی و منطقی در ذهن مردم کشورمان پدید نمی‌آید که واقعیت ماجرا چیست؟ و چرا بسیاری از آنچه که برای مردم ایران- و در مواردی حتی برای نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی- ناگفتنی است، از نگاه حریف محرمانه نیست؟! مسئولان محترم هسته‌ای کشورمان تقریبا در تمامی موارد یاد شده، قبل از انتشار متن توافقات از سوی حریف، انتشار آن را «محرمانه»! تلقی کرده و یا به مصلحت ندانسته بودند! و بعد از آن که طرف مقابل تفسیر خود از اسناد مورد اشاره -FACT SHEET- را با صدور بیانیه و به گونه‌ای آشکار اعلام کرده است، مذاکره‌کنندگان کشورمان، این بیانیه‌ها را «یکسویه»، «غیرقابل اعتماد» و «دارای مصرف داخلی» معرفی کرده‌اند که باید گفت؛

الف: اگر متن‌های یاد شده غیر قابل انتشار بوده است چرا طرف مقابل بلافاصله دست به انتشار آن زده و می‌زند؟!

ب: چنانچه حریف در جریان مذاکرات متعهد می‌شود که متن مذاکرات و یا محتوا و جزئیات توافق‌ها محرمانه بماند ولی به تعهد خود عمل نکرده و دست به افشا و انتشار آن می‌زند، چرا با مشاهده اولین تخلف و عهدشکنی حریف، باز هم و برای چندمین بار، تعهدات طرف مقابل را می‌پذیریم و نهایتاً خود را در موضع انفعال قرار می‌دهیم؟!

ج: در عصر ارتباطات و در فرهنگ و قواعد شناخته شده آن، کسی که در اعلام نظر خود پیشدستی می‌کند، برگ برنده بیشتر و مؤثرتری در اختیار خواهد داشت و با این پیشدستی، طرف مقابل را به موضع انفعال می‌اندازد. چرا که از این طریق، افکار عمومی را به نفع خود شکل می‌دهد و طرف دیگر را به جای پرسشگری که موضع برتر در اینگونه چالش‌هاست، به نقطه پاسخگویی، یعنی چند پله پایین‌تر می‌کشاند. متأسفانه و علی‌رغم احترامی که برای تیم محترم مذاکره کننده کشورمان قایل هستیم، باید گفت، در موارد یاد شده، از حریف رو دست خورده و عرصه افکار عمومی را برای شانتاژ و یکه‌تازی دشمن باز گذاشته‌اند!

د: طی چند ماه گذشته و تقریباً در تمامی موارد، بعد از آن که حریف دست به انتشار متن‌های – به اصطلاح- محرمانه زده است، تیم محترم هسته‌ای کشورمان، متن‌های منتشر شده را «یکسویه»، «غیر قابل اعتماد» و «دارای مصرف داخلی» دانسته‌اند ولی این انتظار منطقی و طبیعی را در افکار عمومی بی‌پاسخ گذاشته‌اند که در مقابل ادعای «یکسویه» حریف، واقعیت دو سویه چیست؟ و در حالی که می‌دانند و به تجربه دریافته‌اند، طرف مقابل اهل ادعاهای یکسویه است چرا در اعلام واقعیت دو سویه پیشدستی نمی‌کنند تا به جای خود، حریف را در موضع انفعال قرار دهند؟!

بدیهی است که مردم به تیم هسته‌ای مذاکره‌کننده کشورمان اعتماد و اطمینان دارند و دیدگاه و نظر آنان را به همان اندازه قابل قبول می‌دانند که ادعای حریف را فریبکارانه و به دور از صداقت تلقی می‌کنند.

۳- «مذاکره» در عرف شناخته شده سیاسی، عرصه معامله است و معامله، میدان «بده و بستان» است. وقتی کار به مذاکره می‌کشد، هر یک از دو سوی مذاکره، در مقابل امتیازی که می‌دهند، امتیاز می‌گیرند و پایان مذاکره هنگامی است که طرفین، از مجموعه «داده‌ها» و «گرفته‌ها» به نقطه «توافق» می‌رسند.

بنابراین، برای ارزیابی دقیق یک توافقنامه باید مجموعه آنچه «داده‌ایم» را با مجموعه آنچه «گرفته‌ایم» مقایسه کنیم و تنها در این صورت است که می‌توان توافق به دست آمده را «مثبت» یا «منفی» ارزیابی کرد.

مسئولان محترم کشورمان در ارزیابی خود از توافقنامه ژنو و یا متن اخیر موسوم به برنامه اقدام مشترک – JPA – از «داده‌ها» کمتر سخن می‌گویند و بیشتر به «گرفته‌ها» اشاره می‌کنند تا آنجا که رئیس‌جمهور محترم در اظهاراتی که- با عرض پوزش- اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد، اعلام می‌کند «توافق ژنو، یعنی تسلیم قدرت‌های بزرگ جهان در مقابل ملت ایران»! اما، وقتی به متن توافقنامه مراجعه می‌شود، آنچه «داده‌ایم» در مقابل آنچه «گرفته‌ایم» نه فقط قابل مقایسه نیست، بلکه بسیار کم‌اهمیت‌تر و ناچیزتر از آن است که با واژه «برد- برد» کمترین تناسبی داشته باشد، چه رسد به این که، توافقنامه یاد شده را «تسلیم قدرت‌های بزرگ جهان در مقابل ملت ایران» بدانیم. قدرت‌های بزرگ جهان صدالبته که بارها طی سی و چند سال گذشته، به اجبار- و نه به اختیار- در مقابل ملت ایران سر تسلیم فرود آورده‌اند اما در تمامی این موارد، ایستادگی و استقامت ملت ایران کارساز بوده است که فهرست آن نیز به درازا می‌کشد و شرح مبسوط و جداگانه‌ای می‌طلبد.

آیا توافقنامه ژنو که اجرای آن از امروز آغاز می‌شود، در این فهرست جای دارد؟! متأسفانه شواهد موجود حکایت دیگری دارند و این بیم جدی هست که حریف در مقابل برخی از کوتاه آمدن‌های ما، گام‌های بیشتری به جلو بردارد. به عنوان مثال، اوباما در توضیح توافقنامه ژنو تصریح کرده بود که در گام اول ۶ ماهه، مبلغ ۷ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه شده ایران آزاد خواهد شد ولی در متن اعلام شده اخیر، این مبلغ به ۴/۲میلیارد دلار، آن هم در هشت قسط تنزل یافته است! و یا برنامه تحقیق و توسعه- R&D- ایران در توافق اولیه به رسمیت شناخته شده بود، اما در توافق جدید، حریف حتی نصب یک سانتریفیوژ در بخش روزمینی نطنز که مخصوص تحقیق و توسعه است را نپذیرفت! و موارد دیگری که سرنوشت راکتور آب سنگین اراک، افزایش فراقانونی مداخلات آژانس، پذیرش تلویحی بازرسی‌ها در سطحی بسیار فراتر از پروتکل الحاقی و… از جمله آنهاست و نیاز به تجدیدنظر و پیشگیری ضروری و به‌موقع مسئولان محترم دارد.

حسین شریعتمداری

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا