اجتماعی

امیدی به‌نجات دریاچه ارومیه نیست

رئیس دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران گفت: با وضع فعلی دریاچه ارومیه امیدی به‌احیای این دریاچه نیست و حتی احتمال دارد که تا ۳‌سال آینده به‌کلی خشک شود.کیومرث یزدان‌پناه افزود: درواقع اقداماتی که برای احیای این دریاچه باید انجام گیرد، شدنی نیست. به‌عنوان مثال احیای این دریاچه مستلزم تخریب ۲، ۳ سد بر رودهای بزرگ این منطقه است که حتی اگر این شجاعت را داشته باشیم که چنین اقدامی کنیم به‌دلیل غلظت بالای نمک ۵سال طول می‌کشد تا دریاچه، ‌نمک موجود را تعدیل کند…

او ادامه داد: به‌دلیل کاربری‌های کشاورزی، صنعتی و مسکونی در مسیر این رودخانه‌ها، دولت باید هزاران‌میلیارد تومان هزینه کند تا بتواند مسیر‌ آوردهای دریاچه را باز کند که همین مساله دلیل این ناامیدی را نشان می‌دهد.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: البته دولت نسبت به‌احیای این دریاچه اهتمام دارد و برای آن بودجه نیز پیش‌بینی کرده اما باوجود این همه مانع اقدامات چندان موثر نخواهد بود.

یزدان‌پناه تاکید کرد: حتی اگر اقدامات احیایی به‌درستی انجام شود حداقل ۱۰‌سال زمان می‌برد که دریاچه ارومیه به حالت‌های حداقلی اولیه خود بازگردد.

او درباره وزش توفان‌های نمکی در این منطقه اظهار کرد: در هیچ‌کجای دنیا توفان‌های نمکی نداریم چرا که نمک به‌دلیل سنگین بودن اصلا از زمین بلند نمی‌شود اما در‌کل خشک شدن دریاچه تبعات بسیار مخرب خود را در پی‌خواهد داشت.

این استاد دانشگاه گفت: اکنون به‌دلیل خشک‌شدن تالاب‌های استان اصفهان و ایجاد صنایع غیرمرتبط با اکوسیستم منطقه و خشکی زاینده‌رود مردم اصفهان بیش از ‌سایر مناطق کشور سرطان‌خون می‌گیرند که نشان می‌دهد نابودی اکوسیستم‌ها تا‌ چه اندازه می‌تواند مخرب باشد.

شهروند
***
دریاچه ارومیه، و ضرورتِ احیایِ آن
بنابر گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌ها، برنامه احیای دریاچه ارومیه از دستور کار مرجع‌های مرتبط با آن کنار نهاده شده است، و این امر اعتراض فعالان محیط زیست را برانگیخته است. وزارت نیرو از اجرای طرح‌های جدید آب‌رسانی به این دریاچه انصراف داد!
بر پایه آخرین آمارهای سازمان حفاظت از محیط زیست، وضعیت دریاچه ارومیه بسیار وخیم و بحرانی است، و نزدیک به ۷۰ درصد این دریاچه خشک شده است.
خبرگزاری ایسنا، ۳ آذرماه، از قول مسئولان انجمن ملی نجات دریاچه ارومیه، نوشته بود: ”این دریاچه تبدیل به شورآب شده است به‌طوری که در هر لیتر آب باقی‌مانده این دریاچه ۴۰۰ گرم نمک وجود دارد؛ بر اساس محاسبات انجمن ملی نجات دریاچه ارومیه ما با نزدیک به ۹ میلیارد تن نمک در زیر دریاچه ارومیه روبرو هستیم که در صورت خشکی کامل دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سلامت را به‌وجود خواهد آورد … متأسفانه برنامه‌ها آن گونه که باید اجرا می‌شد، نیست و دوایر دولتی اقدام مناسب انجام نداده‌اند. ما پیشنهاد داده بودیم تا یک سازمان به‌مدت ۵ سال برای پیگیری برنامه‌های احیای دریاچه ارومیه به‌وجود آمده با اختیار تام و همکاری مسئولان و مردم در جهت احیای این دریاچه اقدام شود اما فعلاً موافقتی با این پیشنهاد نشده است.“
در خصوص چگونگی احیای دریاچه ارومیه، اغلب متخصصان و کارشناسان میهن‌دوست کشور اتفاق‌نظر دارند. مانع عمده در عملی شدن طرح‌های کارشناسی، سنگ‌اندازی حکومت و منافع مالی سرشار سپاه پاسداران است. در این زمینه و برای احیا و زنده ساختن دوباره دریاچه ارومیه، تأمین آب آن از راه باز کردن دریچه سدهایی است که سپاه پاسداران به شیوه‌یی غیر استاندارد در ورودی‌های این دریاچه طی چند سال اخیر احداث کرده است. اکنون بر طبق آمار وزارت نیرو، ۳۶ سد بر روی رودهای منتهی به دریاچه ارومیه ساخته شده است. اسماعیل کَهرُم، کارشناس معتبر محیط زیست کشور، با همراهی گروه دیگری از کارشناسان میهن‌دوست، اعلام کرده است: ”باید فکری به حال دریاچه ارومیه بکنیم، فکری هم [که] می‌توان کرد این است که دولت به وزارت نیرو دستور دهد تا ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب را از پشت سدهای ۳۶ گانه روانه دریاچه کند … این دریاچه در سال هفت میلیارد مترمکعب آب دریافت می‌کرد، از این آب ۵/ ۵ میلیارد را رودخانه‌ها، نیم میلیارد را چشمه‌ها و آب‌های سطحی و ۱ میلیارد راهم باران و برف و نزولات تأمین می‌کردند. شاید میزان نزولات کاهش یافته باشد، اما به خشکسالی نرسیدیم. حتی اگر خشکسالی هم باشد اگر سدهای وزارت نیرو اجازه دهد و آب دریاچه بریزد، با ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب دریاچه احیا خواهد شد. خشکسالی که به پشت سدهای پرآب نرسیده است … حال سؤال اینست که اگر وزارت نیرو ۳میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب پشت سدهایش ندارد پس برای چه آن‌ها را احداث کرده است و اگر مشکل بی‌آبی داشت چرا درصدد احداث چهار سد دیگر هم بود … دریاچه ارومیه را می‌شود احیا کرد، باید احیا کرد، فقط نیاز به همت دارد و عمل. آب‌ها را به دریاچه برسانند تا جان بگیرد.“
سدهای احداث‌شده بر روی رودخانه‌های منتهی به دریاچه ارومیه از سوی سپاه پاسداران، سبب اصلی نابودی دریاچه ارومیه است. قرارگاه خاتم‌الانبیاءِ سپاه، با تخریب سدها مخالف است؛ یکی از دلیل‌های اصلی مخالفت وزارت نیرو با باز کردن آب پشت سدها به‌منظور نجات دریاچه ارومیه، سپاه پاسداران است.
نباید وضعیت دریاچه ارومیه را نادیده گرفت. نجات دریاچه ارومیه خدمتی به اقتصاد ملی، محیط زیست کشور، و زندگی بیش از ۱۴ میلیون ایرانی است که از خشکی و نابودی این نگین زیبای ایران زیان می‌بینند، و سلامتی‌شان نیز تهدید می‌شود. دریاچه ارومیه را فراموش نکنیم!

به نقل از نامه مردم، شماره ۹۱۳، ۹ بهمن ماه ۱۳۹۱

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا