یادمان و رویدادها

بانوئی از تبارِ دادخواهان افغانستان

پیکر بی جان رفیق دکترآناهیتا راتب‌زاد، مبارز پرشور جنبش زنان ،شخصیت نستوه و پرآوازه در سیاست و فعالیت‌های اجتماعی زنان در افغانستان، امروز در مراسمی در منطقه شهدای صالحین کابل به خاک سپرده شد. زنده یاد دکتر آناهیتا راتب‌زاد عضو هیئت سیاسی کمیته مرکزی حزب دموکراتیک خلق افغانستان ، یکشنبه هفتم سپتامبر در سن ۸۳ سالگی در آلمان درگذشت. او اولین زن سیاستمدار کشور خویش بود که ۴۹ سال پیش (درسال ۱۳۴۴ )به عنوان نامزد حزب دموکراتیک خلق افغانستان در دوره دوازدهم به شورای ملی افغانستان راه یافت…

به مناسبت درگذشت دکتر آناهیتا راتب زاد مبارز پرشور جنبش زنان افغانستان – آناهیتا در تحلیل از شرایط اجتماعی و تاریخی کشور به این باور بود که زن در تحت شرایط معین اجتماعی، اقتصادی و تاریخی به بند کشیده شده و این بند، زن را در مجموع در جایگاه‌ای جنس دوم و تحت ستم دوگانه قرار داده است. هرگونه تغییر و دگرگونی در این امر پیش از همه تغییر و دگرگونی در مناسبات اجتماعی و اقتصادی جامعه افغانستان را می‌طلبد.

با درد و دریغ که در این روزها بانوی، از تبار دادخواهان، از تبار ترقی‌خواهان، از تبار آزادی‌خواهان و از تبار میهن‌دوستان از میان ما رخت بربست و به جاویدانگی پیوست.

زنده یاد اناهیتا راتبزاد با جسارت زندگی‌اش را به نحو دیگری رقم زد. وی راه شریفانه و دشوار، اما پرافتخار و انسانی مبارزه برای پایان دادن به رنج‌های بی‌گران مردم افغانستان را برگزید. گزینش این راه، امر دشوار و خارآیین بود. او همه این دشواری‌ها، نیش زبان‌ها و تهمت‌ها را در جامعه‌ای عقب‌مانده و سنتی افغانستان به جان خرید و از این راه برنگشت.

به داوری من، زنده یاد اناهیتا راتبزاد، بانوی جسور، سخنور برجسته و سازماندهنده‌ای توانای جنبش دموکراتیک زنان کشور بود و سهم وی در امر روشنگری و شکل گیری جنبش دموکراتیک زنان برجسته است.

من در اینجا به دو اندیشه‌ای اثرگذاراش اشاره‌ای کوتاه دارم:

نخست، وی به مسئله‌ای زنان و رستن آنان از بند مناسبات جامعه مردسالار و سنتی افغانستان برخورد علمی و تاریخی داشت. او در تحلیل از شرایط اجتماعی و تاریخی کشور به این باور بود که زن در تحت شرایط معین اجتماعی، اقتصادی و تاریخی به بند کشیده شده، آزادی و جایگاه‌ای شایسته و برابر خویش را در جامعه از دست داده است. این بند، زن را در مجموع در جایگاه‌ای جنس دوم و تحت ستم دوگانه قرار داده است. هرگونه تغییر و دگرگونی در این امر پیش از همه تغییر و دگرگونی در مناسبات اجتماعی و اقتصادی جامعه افغانستان را می‌طلبد.

دوم، وی در برابر تفکر مردسالارانه که زنان را موجود ضعیف می‌دانستند نه تنها ایستاد، بل از نیروی زن برای تغییر در سرنوشت خودش و جامعه حرف به میان آورد. پیش از پایه‌گذاری سازمان دموکراتیک زنان، موسسات دولتی، شخصیت‌ها و نهادهای تحول‌پسند و طرفدار آزادی‌های زنان حضور داشتند. اما تفاوت بزرگی که میان طرز تفکر آنان و اناهیتا راتبزاد و سازمان دموکراتیک زنان وجود داشت این بود که اینها از تغییرات و دگرگونی‌ها با شرکت مستقیم خود زنان سخن زدند و شرکت زنان را در این مبارزه شرط اساسی برای نجات خود زنان و فراهم سازی شرایط برابری حقوق آنان دانستند.

سازمان دموکراتیک زنان که با شرکت فعال شماری از زنان آگاه زیر رهبری اناهیتا راتبزاد در ١٩۶۶م ، نزدیک به نیم قرن پیش بنیاد گذاشته شد، زنان کشور را فراخواند تا صرف‌نظر از تفاوت‌های قومی، قبیلوی، مذهبی و زبانی با هم در راه تحقـق حقوق و آزادی‌های دموکراتیک زنان و کودکان متشکل گردند. چنین سازمان رزمنده و سراسری برای بار نخست در تاریخ کشور با نیروی خود زنان ایجاد و رهبری شد و شعارهای مزد مساوی در برابر کار مساوی، حق آموزش، حق شرکت در سیاست و اداره دولت و حق فرصت‌های برابر برای زنان را پیش کشید و در راه پیاده کردن آنها مبارزه کرد. این سازمان ده‌ها گردهمایی و راهپیمایی را براه انداخت و هم‌سو با تمام نیروهای روشنفکر، ملی و دموکراتیک در راه خوشبختی انسان زحمتکش کشور مبارزه کرد و نام و موجودیت خویش را در دل تاریخ کشور ثبت کرد. سهم پیشگامی سازمان دموکراتیک زنان در روشنگری و سازماندهی جنبش زنان در دهه‌ای قانون اساسی و دهه‌ای هشتاد میلادی با تدوین قوانین نوین برای حراست از حقوق زنان، توسعه‌ای نهادها و شبکه‌های خدمات اجتماعی، صحی، آموزشی و فرهنگی برای زنان و کودکان انکار ناپذیر است. اناهیتا راتبزاد و سازمان دموکراتیک زنان افغانستان یک نسلی از زنان و دختران آگاه، سرسپرده و با تقوا را تربیت و آموزش دادند که آگاهانه در راه رهایی زنان کشور از بند و ستم قرون در کشور پا به میدان گذاشتند، نجیبانه و پر شور راه و روش روشنگری زنان را پی‌افگندند، در برابر سرکوب و فشار حکومت‌های وقت بر باورهای انسانی خویش پا فشردند.

اناهیتا راتبزاد، سخنور پرشور و جسور بود. به یاد آورید کارزارهای انتخاباتی‌اش را د ر کوی و برزن شهر کابل که هزاران فرد از شهروندان کابل را در پشتیبانی خود کشانید و پس از راه یابی در پارلمان کشور در دوره‌ای دوازدهم از عقب تربیون پارلمان افغانستان چگونه جسورانه و استواراز حق مردم و زنان دفاع میکرد. وی در دهه‌ای هشتاد در ده‌ها نشست و گردهمایی‌های ملی، منطقه‌یی و بین‌المللی شرکت جست و از تلاش‌ها و آرزوهای صلح‌خواهانه‌ای مردم افغانستان، سخن گفت. من سخنرانی وی را در کنگره‌ای جهانی زنان در پراگ سال ١۹٨١م به خاطر می‌اورم. ا و چنان پرشور و با استدلال از موضع بر حق مردم افغانستان در برابر دسیسه‌های بین‌المللی سخن گفت و به همه پرسش‌ها پاسخ داد که تحسین همه را بر انگیخت.

با درد و دریغ که اناهیتا راتبزاد، دیگر در میان ما نیست. اما یـادش در ضمیر ما زنده و جاویدان خواهدبود. نام و خاطره های شورانگیز وی، نقش و تأثیر پیکار وی در جنبش دادخواهانه‌ای مردم ما بویژه جنبش زنان ماندگار است.

تاریخ از داکتر راتبزاد به‌عنوان مبارز پرشور، سخنور جسور و تاثیرگذار، یکی از پیشگامان جنبش دادخواهانه‌ای مردم و بویژه زنان و یکی از رهبران حزب دموکراتیک خلق افغانستان یاد خواهد کرد و کارنامه‌ای وی برای نسل‌های جوان که پای در میدان دشوار مبارزه می‌گذارند، الهام‌بخش و ارجمند خواهد بود.

روان اش شاد باد!

یاداش گرامی باد!

جمیله پلوشه
برگرفته از تارنمای مشعل ( افغانستان)
***

پیکر زنده یاد داکتر اناهیتا راتب زاد با ارج و قدر بی پایان طی مراسم باشکوهی در کابل به خاک سپرده شد

unnamed (2)

download

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا