زنان

فریاد زنان شنیده می‌شود؟

بنابر ماهیتِ به‌شدت زن‌ستیزِ رژیم ولایت‌فقیه و نیز اثرهای مخرب ناشی از سیاست‌ِ اجرای برنامه‌های اقتصادی دیکته‌شده از سوی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی به‌وسیله دولت‌های مختلف جمهوری اسلامی، زندگیِ زنان کشور و به‌ویژه زنان کارگر، در طول سه دهه اخیر، با چالش‌های جدی و پیامدهای ناگوار روبه‌رو بوده‌ است.«علی ربیعی»، وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی به این مشکل در جامعه اعتراف کرده، خودش کلی است. در دولت نهم و دهم حتی یک مسئول دون‌پایه هم حاضر نشد به این آسیب در جامعه اعتراف کند و تنها فعالان حقوق زنان بودند که داد سخن سر می‌دادند و مسئولان را نسبت به آسیب‌های این اتفاق در جامعه، هشدار می‌دادند. اما به نظر می‌رسد زمان این داد زدن‌ها سر رسیده ، چیزی که فاطمه راکعی، فعال حقوق زنان هم در گفت‌وگو با «قانون» به آن اذعان می‌کند…

در ایستگاه اتوبوس ایستاده و اخم‌هایش در هم است. تا کنارش می‌نشینید یکدفعه شروع می‌کند به حرف زدن. بدون اینکه اجازه بگیرد یا علایم اشتیاق در صورت شما دیده باشد. اصلا از اول هم معلوم بود که دلش پر است و با اولین نفری که بهش نزدیک می‌شود باب حرف زدن را باز می‌کند. لابه‌لای حرف‌هایش می‌فهمید که اسمش تاراست و ۲۸ سال دارد. لیسانس مهندسی کامپیوتر از دانشگاه امیرکبیر دارد. از آن بچه درس‌خوان‌هاست. ۵ سال است در شرکتی کامپیوتری کار می‌کند و تازه دوسال است که حقوقش ۲۰۰ هزار تومان بیشتر شده. اما مشکل اینها نیست. بیشتر که ادامه می‌دهد معلوم می‌شود از چه می‌سوزد. پسری جوان به تازگی به شرکتشان آمده و تارا فهمیده که او در همان اول با حقوقی بیشتر از حقوق فعلی خودش، قراردادش را بسته. دلش می‌سوزد. می‌خواهد ول کند و درسش را ادامه دهد. یک دفعه قطره اشکی جلوی ادامه درددل هایش را می‌گیرد. اتوبوس می‌آید و او سوار می‌شود و شما به گم شدن اتوبوس در خیابان نگاه می کنید. امتداد نگاه‌تان گره می‌خورد با آگهی‌ای که روی شیشه ایستگاه اتوبوس چسبیده: «استخدام کارگر در چاپخانه، ترجیحا خانم»…
اصلا داستان غریبی نیست، آنقدر تکرار شده انگار به صورت قانون نانوشته‌ای درآمده که دستمزد زنان باید کمتر دستمزد مردان باشد. اصلا همین تکرار مکررات باعث شده یک فاجعه برای مردمان جامعه تبدیل به یک اتفاق روتین شود و دیگر کسی از آن تعجب نکند. اینکه زن‌ها سوژه‌های بهتری برای استخدام در شرکت‌ها هستند چون به حقوق کمتر راضی‌اند. چون مثل مردها نمی‌توانند حقشان را بگیرند و خیلی «چون‌های» دیگر. یک زمانی برای شنیدن این حرف‌ها قلب‌ها به درد می‌آمد و تک و توک از گوشه‌و‌کنار صدای اعتراضی بلند می‌شد، اما این روزها همه به شنیدن این حرف‌ها عادت کرده‌اند. به گفته مسئولان کشوری، نیمی از جمعیت کشور را زنان تشکیل می‌دهند اما چرا هیچ‌وقت به این مشکل‌شان رسیدگی نشده است؟ چرا از زبان هیچ‌کدام از مسئولان حرف امیدوارکننده‌ای درباره رسیدگی به این مشکل شنیده نشده؟ مگر کیفیت کار زن‌ها و مردها در یک شغل مشخص با هم متفاوت است؟ چرا زن‌ها باید مورد اجحاف جنسی قرار گیرند؟ چرا کسی کمکشان نمی‌کند؟ وقتی زنان در این امر، مسئولان‌شان را پشت‌سر نمی‌بینند، دست از داد و بیداد بیجا می‌کشند و دیگر حرفی نمی‌زنند. همین است که این اتفاق در جامعه ما به یک امر بدیهی بدل شده است. حالا اما به نظر می‌رسد ورق برگشته. وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی در میان خبرنگاران از حق زنان دفاع می‌کند و می‌گوید چون مشاغل در بخش خدماتی به سمت زنانه شدن پیش رفته‌اند باید حقوق‌شان را در نظر گرفت. گرچه حمایت از بدیهی‌ترین حقوق زن‌ها در دولت حاضر، اتفاق محیرالعقولی نیست و حتی ما از زبان رئیس‌جمهور هم بارها حرف‌هایی شنیده‌ایم اما اینکه وزیر دولت وعده‌ای بدهد، یعنی اتفاق بزرگی در راه است. علی ربیعی در حاشیه امضای یادداشت تفاهمنامه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری با بیان اینکه در دولت یازدهم در گسترش هم‌افزایی میان دستگاه‌ها تاکید داریم، گفت: «امروز مبانی انقلابی ما این پتانسیل را دارد تا بتوان با کمک آن مشکلات زنان را کم کرد. حضور زنان ایرانی در جنگ تحمیلی چشمگیر بود و در هیچ کجای دنیا زنان چنین حضوری در جنگ نداشتند. توانمندسازی زنان در فرآیند توسعه کشور در برنامه ششم توسعه مدنظر است و مباحثی را درخصوص آن دنبال می‌کنیم. یکی از بندهای این تفاهمنامه به افزایش تعاونی‌های زنان در شهرهای کوچک و روستایی تاکید دارد. در این راستا از منابع بانک توسعه تعاون استفاده می‌کنیم.» تک تک این کلمات امیدوارکننده است؛ «فاطمه راکعی» فعال حقوق زنان هم همین نظر را دارد. او به «قانون» می‌گوید: «این صحبت‌ها را به فال نیک می‌گیرم چون تا قبل از این صحبت‌ها، هیچ کدام از مسئولان دولت‌های دهم و نهم آن‌هم در حد وزیر مملکت، چنین حرف‌هایی نزده‌اند. همین‌که وزیر دولت یازدهم چنین حرفی می‌زند یعنی مشکلات زنان در حال دیده شدن هستند.» او ادامه می‌دهد: «با شناختی که از خانم ملاوردی، معاون امور بانوان ریاست‌جمهوری دارم و با توجه به اینکه خود ایشان هم حقوقدان هستند و هم حامی حقوق زنان، به نظرم به خوبی می‌توانند به این امور رسیدگی کنند. این صحبت‌ها می‌تواند نقطه عطفی در تغییر و تحولات در حقوق زنان باشد.»
سال‌ها فریاد به جایی نرسید
«سال‌ها فعالان حقوق زنان از حقوق‌شان دفاع کردند و از دستمزد نابرابر در مشاغل گله کردند. در بسیاری از جاها، فرقی هم نمی‌کند که چه شغلی باشد و چه نوع کاری باشد، ولی پرداخت‌ها برای زنان کمتر بوده. فعالان حقوق زنان کارهای زیادی کردند اما هیچ‌گاه هیچ مقام دولتی‌ای درباره این قضیه اظهارنظری نکرد. همین باعث شد حق زنان کارگر بسیار پایمال شود.» راکعی می‌گوید، وقتی وزیر در میان خبرنگاران این حرف را زده پس یعنی قرار است اتفاقی بیفتد: «امیدوارم این حرف فقط در حد حرف نماند و به عمل تبدیل شود. به نظرم دولت تدبیر و امید سعی دارد مباحث تبعیض‌آمیز و غیرانسانی درباره زنان حذف شود و در این‌باره تمام تلاشش را هم انجام می‌دهد.» این فعال حقوق زنان معتقد است در دولت‌های دهم و نهم با کسانی روبه‌رو بودیم که اساسا به مشکلات زنان اعتقادی نداشتند.
نگاه‌های تبعیض‌آمیز به زنان زیاد بود
«در دولت‌های نهم و دهم با کسانی روبه‌رو بودیم که نظرشان این بود که توجهی به حقوق زنان نداشته باشند. قوانینی وضع می‌کردند که هرچه بیشتر زنان را محدود کنند. قوانینی که فقط چند بخش کوچکش تفکیک جنسیتی ادارات و تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها بود.» راکعی یکی از مشکلات زنان در دولت‌های قبل را توجه نکردن مسئولان به زنان می‌داند. طبق صحبت‌های او می‌رسیم به تصمیماتی که در اواخر دولت قبل گرفته شد. اینکه بعضی رشته‌های دانشگاهی جنسیتی شد، بعضی ادارات تفکیک جنسیتی شدند و حتی دورکاری زنان مطرح شده بود. گرچه در بسیاری موارد این قوانین را به نفع زنان می‌دانستند و معتقد بودند این کارها برای حفظ شانیت زنان است، اما این قوانین به تعبیر بسیاری از زنان، تبعیض فاحش جنسیتی بود. راکعی ادامه می‌دهد: «نگاه به مسئله زنان در دولت‌های گذشته بسیار بد بود. مقررات گذرنامه که درباره زنان وضع شد بسیار فاجعه‌آمیز بود. مسئولان تصمیم گرفته بودند همه قوانین واپس‌گرایانه را برای زنان وضع کنند. انگار طبق قانون نانوشته‌ای می‌خواستند همه زنان را خانه‌نشین کنند. به نظرم می‌رسد در این دولت این‌طور نباشد. امیدوارم صحبت‌های آقای ربیعی فقط در حد حرف باقی نماند و بابی باز شود برای اینکه حقوق زنان بیشتر از پیش رعایت شود.»
قانون- محبوبه شعاع

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا