گوناگون

در بازار کار جایی برای جوانان نیست

«در بازار کار جایی برای جوانان نیست». این را آمار و ارقام می‌گوید و دولتی‌ها نیز آن را توجیه می‌کنند. پای صحبت کارشناسان که بنشینیم از نوسانات اقتصادی چند سال اخیر و اتفاقاتی که بر تولید گذشت حرف می‌زنند…

توزیع نامناسب درآمد و امکانات هم که جای ثابت دارد در کارشناسی‌ها و صد البته جذب نشدن نیروی کار در مراکز تولیدی و صنعتی آن هم نه به‌واسطه نبود فرصت شغلی بلکه به بهانه تازه‌کاربودن و نیاز کارفرما به نیروی متخصص، حال اینکه نیروی متخصص چگونه تربیت می‌شود نیز بماند. حجم بالای نیروی کار و سیاست دولت گذشته در توسعه مراکز آموزشی و نگه داشتن نیروی کار در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی در راستای جلوگیری از افزایش تقاضا برای شغل هم عاملی است بر از بین رفتن تناسب بین نیروی کار و اشتغال ایجاد شده. همه اینها در کنار ضعف قانون و نبود مقررات بازدارنده برای کارفرما موجب شده است تا میانگین سنی نیروی کار در اقتصاد ایران بالاتر از استاندارد جهانی باشد؛ اتفاقی که بیزینس مانیتور نیز آن را رصد کرده و گزارش می‌دهد درمورد این پدیده نامیمون. بیزینس مانیتور ایران را دارای پتانسیل بالای نیروی کار و وضعیت سیستم آموزشی خوب دانست و نوشت؛ کارکنان سالخورده به‌دلیل تجربه بالایی که دارند، شغل خود را حفظ می‌کنند و جوانان تحصیلکرده از نرخ بالای بیکاری رنج می‌برند. موسسه تحقیقاتی بیزینس مانیتور در گزارشی از وضعیت بازار کار ایران نوشت؛ موانع جدی بر سر راه آزاد شدن پتانسیل بازار کار ایران وجود دارد که ضعف اقتصاد ایران به دلیل تحریم‌ها از آن جمله است. ایران از نظر ریسک‌های بازار کار  نمره ۳/۴۷ از ۱۰۰  را دارد که این کشور را در بین ۱۸ کشور منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در رتبه نهم قرار داده است. این گزارش افزود: از نظر میزان پتانسیل نیروی کار، ایران کشوری با جمعیت جوان فراوان است. هرچند این مساله اغلب در کشورهای توسعه یافته یک مزیت محسوب می‌شود، اما جمعیت جوان جویای کار در ایران موجب وارد آوردن فشاری بی‌سابقه بر بازارهای کار شده است، زیرا فرصت‌های شغلی بسیار کمی وجود دارد که توسط نیروی کار سالخورده ترک شده باشد و جوانان بتوانند جای آنها را پر کنند. این نیروی کار جوان همچنین اغلب دارای سطح تحصیلات بالاتری نسبت به نیروی سالخورده است. اما کارکنان سالخورده به‌دلیل تجربه بالایی که دارند، شغل خود را حفظ می‌کنند و جوانان تحصیلکرده از نرخ بالای بیکاری رنج می‌برند. ریسک موجود برای کارفرمایان در ایران پایین است، زیرا تعداد بالایی از جوانان تحصیلکرده بیکار در این کشور وجود دارد. ریسک عمده این است که آنها فاقد تجربه و  مهارت‌های شغلی می‌باشند و این مساله موجب عدم تمایل کارفرمایان به استخدام آنها می‌شود. از نظر در دسترس بودن نیروی کار نمره ایران ۴۸ از ۱۰۰ است که این کشور را از بین ۱۸ کشور منطقه در مکان هشتم قرار داده است. به‌طور کلی سیستم آموزشی در ایران، به لحاظ منطقه‌ای خوب است. به‌خصوص سیستم دانشگاهی تعداد بالایی از جوانان تحصیلکرده در رشته‌های مفیدی همچون مهندسی، ساخت و ساز و علوم مختلف را بیرون می‌دهد. اما اخیرا انتقاداتی از سیستم دانشگاهی ایران مطرح شده و استدلال شده است که دانشگاه‌ها در این کشور بیش از آنکه به کیفیت بها دهند، بر کمیت متمرکز شده‌اند.  به علاوه، وضعیت اقتصادی ایران نشان می‌دهد که این کشور از مهاجرت فارغ‌التحصیلان ماهر به کشورهای خارجی رنج می‌برد. اما انتقاد دیگری که مطرح شده، تمرکز بیش از حد بر محفوظات علمی و بها ندادن به خلاقیت و آموزش مهارت‌های قابل انتقال مفید است. به‌خصوص، تمرکز آکادمیک شدید تحصیلات متوسطه در ایران بر ورود به دانشگاه، موجب کمبود مهارت‌های قابل استفاده برای آنهایی شده است که نتوانسته‌اند وارد دانشگاه شوند. با این حال، ایران از نظر شاخص ریسک بازار کار بیزنس‌مانیتور، در بخش آموزش، نمره ۵/۷۰ از ۱۰۰ را داراست که این کشور را در رتبه دوم قرار داده است. بیزینس‌مانیتور در ادامه گزارش خود نوشت؛ ریسک هزینه‌های نیروی کار در ایران بالاست که عمدتا به دلیل محدودیت‌های قانونی بالا در زمینه طرز رفتار و استخدام شهروندان ایرانی است. به‌خصوص، حداقل دستمزد، تعطیلات زیاد برخوردار از حقوق در طی سال، هفته کاری مرسوم در کشور و بسته‌های تفکیکی همگی  محدودیت‌هایی هستند که از جانب دولت در زمینه چگونگی رفتار کارفرمایان با کارمندان تعیین شده است. به‌علاوه، مالیات نیروی کار ایرانی به نحو معقولی بالاست و دارا بودن پاسپورت ایرانی به معنای آن است که کارفرمایان به احتمال فراوان، برای سفر به خارج از ایران باید ویزا دریافت کنند. تشکیل اتحادیه‌های صنفی در ایران بسیار کم است و این اتحادیه‌ها به‌شدت از سوی دولت کنترل می‌شوند. با این حال، کارفرمایانی که به دنبال ورود به بازار ایران هستند، ریسک به کارگیری نیروی کار ایرانی را بالا خواهند یافت، زیرا مقررات موجود، محدودیت‌های زیادی را در مورد طرز رفتار با کارکنان بر آنها تحمیل می‌کند. درنتیجه، ایران در زمینه ریسک‌های هزینه‌های نیروی کار، نمره ۵/۲۳ از ۱۰۰ را می‌گیرد که این کشور را در رتبه هجدهم در میان ۱۸ کشور منطقه قرار می‌دهد.

آرمان

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا