اجتماعی

بحرانی‌ترین وضع خشکسالی جهان در ایران

بحران آب در میهن مان ایران هنوز برای بسیاری از اقشار جامعه به یک باور تبدیل نشده است؛ چرا که به باور انبوهی از مردم، این سرزمین همیشه با مشکل کم‌آبی دست‌وپنجه نرم کرده و حالا هم وضع بحرانی نیست! همین نگاه تا چندی پیش در بدنه مدیریتی کشور هم دیده می‌شد و کسی باور نداشت که مشکل داریم. بحث گسترده کردن جمعیت تازه و بیشتر ایرانی در عرصه‌های خاکی ایران هم یکی از همین استدلال‌ها بود که در دوره‌های اخیر مطرح می‌شد. اما حالا با تغییر رویکردهای مدیریتی کشور برخی مسائل اندک‌اندک روشن شده و برخی مسئولان متوجه وخامت اوضاع شده و کارهایی را برای مدیریت این بخش شروع کرده‌اند…

عیسی کلانتری که به تازگی سمت مشاوره از معاون اول دریافت کرده است، غروب شنبه به بنیاد ملی امید ایرانیان رفته بود تا در جمع خبرنگاران، کار‌شناسان و پژوهشگران از همین واقعیت‌ها و وضع آبی کشور گزارشی دقیق دهد.وی در امور آب به این  مطالب مهم درباره وضعیت فعلی و آینده آب اعتراف کرد و گفت :«در سال‌های گذشته وزارت نیرو جرأت اعتراف به واقعیت را نداشت؛ اما حالا بحران خشکسالی به اندازه‌ای رسیده که مسئولان متوجه قهقرای کشور شده‌اند، زیرا درحال حاضر ۷۰‌درصد جمعیت کشور با سرانه زیر ۹۰۰ مترمکعب آب در‌ سال زندگی می‌کنند و این از نظر استانداردهای جهانی یعنی رخداد فاجعه بزرگ».

مهمترین بخش های عیسی کلانتری در این سخنرانی به نقل از روزنامه شرق و سایت “بنیاد ملی امید ایرانیان” به این شرح است.
– اگر کاهش استحصال آب شکل نگیرد،باید ۷۰ درصد مردم کشور را ترک کنند. چندسال قبل سازمان ملل پیش بینی کرد که جزایری در دنیا مثل مالدیو در جنوب غرب آسیا، با جعیت ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار نفری تا سال۲۰۲۵ به زیر آب خواهند رفت. من آن زمان عضو کمیسه توسعه پایدار سازمان ملل بودم و برای اسکان این تعداد نفر جمعیت به مکان های مختلفی سفر کردیم. منتها بسیج دنیا برای اسکان این جمعیت چند هزار نفری با وجود نداشتن مشکلات سیاسی ، هنوز به جایی نرسیده است. آن وقت ما در ایران با ۴۰ تا ۵۰ میلیون جمعیت چه می خواهیم بکنیم؟

– امور سیاسی، اقتصاد و محیط‌ زیست کشور را به خاک سیاه نشانده است. امور سیاسی سبب شده است مسئولان به‌دنبال خودکفایی در نیازهای اساسی کشاورزی باشند، امری که از نظر وزیر اسبق کشاورزی با پتانسیل کشور ایران همخوانی ندارد. کشاورزی درحال‌حاضر بیش از ٩٠درصد آب کشور را مصرف می‌کند در حالی که در حدود شش درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص می‌دهد. بااین‌حال این بخش چنان باری را بر گُرده منابع آبی کشور گذاشته است که محیط‌زیست و آینده تمدن کشور را مورد تهدید قرار داده است.-

ا وضعیت فعلی مصرف آب، تا چندسال آینده بسیاری از نقاط کشور غیرقابل سکونت خواهد شد.

-در جهان به صورت متوسط ۸۴ درصد انرژی از منابع گیاهی و ۱۶ درصد از منابع حیوانی تامین می شود. در ایران ۹۰ درصد انرژی از منابع گیاهی و ۱۰ درصد از منابع حیوانی تامین می شود. طبق بررسی های اتاق بازرگانی در سال ۹۳،در طی سال های ۸۷ تا۹۱ سه دهک جامعه ایران کمتر از حد نیاز انرژی مصرف می کنند و سه دهک آخر،۳۰ درصد بیشتر از حد نیاز مصرف انرژی دارند. امروز صحبت از خودکفایی نادرست است. کشور کشاورزی نیستم. یعنی برای توسعه اقتصادی نباید روی کشاورزی برنامه ریزی کنیم.۹۲ درصد آب شیرین را بخش کشاورزی مصرف کرده است اما ۱۱ درصد در تولید ناخالص داخلی سهم داشته است.  به عبارتی ۸ درصد آب شیرین برای ۸۹ درصد مصرف شده است. تحقق افق۱۴۰۴ با وضعیت فعلی بسیار دشوار است.

واقعیت ماجرا در بحث آب این است که ما منابع بسیار محدودی در اختیار داریم و همین منابع محدود را هم با ندانم‌کاری اتلاف کرده‌ایم. برای مثال در سد گتوند من به آقای احمدی‌نژاد نامه نوشتم که در محاسبه مکان این سد اشتباه شده است و شما سد را این‌گونه نسازید. اکنون که سد ساخته شده، به‌علت اینکه بر یک لایه سنگ نمک قرار گرفته حجم زیادی از آب این سد تبدیل به آب شور شده است. طرحی برای این سد آماده شده که با قراردادن لوله‌هایی در کف آن، آب شور سد به خلیج‌فارس هدایت شود. دانشجویان دانشگاه شریف محاسبه کرده‌اند که با لوله یک متر و ١٠ سانتی‌متری دبی خروجی آب تنها ٢٠لیتر خواهد بود در حالی که هزینه این طرح به طول ٢۵٠ کیلومتر، دوهزارو٢٠٠ میلیارد تومان خواهد بود. متأسفانه اطلاعات کتمان‌شده از دید عموم در این حیطه بسیار زیاد است.

– هنوز در کشور اراده‌ای برای احیای منابع آبی وجود ندارد. برای احیای دریاچه لازم است ١,٣ میلیارد مترمکعب از حقابه‌های کشاورزی خریداری بشود. دولت قبول کرده در کشاورزی منطقه سرمایه‌گذاری کند و با استفاده از تکنولوژی‌های نوین بهره‌وری کشاورزی منطقه را افزایش دهد تا کشاورزان متضرر نشوند. با این کار قرار بود ۴٠ درصد از میزان برداشت آب کشاورزی کم شود.
– در قانون بودجه امسال هم ٣۵٠ میلیارد تومان بودجه برای این کار در نظر گرفته شده است اما می‌بینیم از آنجایی که اراده لازم وجود ندارد، از نظر علمی دو سال ٩٢ و ٩٣برای حفظ وضعیت دریاچه ارومیه بسیار حیاتی بودند. اگر در این دوسال دریاچه کامل خشک شود، احیای آن ممکن نیست. اگر ریزگردهایی که در منطقه هست به قطر چهار میلیمتر، روی نمک بستر رودخانه بنشینند، نمک زیر را از آب جدا خواهند کرد و با افزودن آب تنها یک باتلاق شکل می‌گیرد و نه یک دریاچه. به همین‌دلیل سال گذشته قرار شد پول حقابه ۵٠هزار هکتار زمین در حوزه زرینه‌رود پرداخت شود تا بتوان دریاچه را حفظ کرد.

فشرده ای گزارش -روزنامه شرق و سایت بنیاد ملی امید ایرانیان

***

بحرانِ آب، چالشی فرارویِ میهن و مردم ما: جمهوری اسلامی، برای حلِ بحران آب برنامه‌یی ملی ندارد!

سرمایهٔ بزرگ تجاری و متحدِ آن، یعنی سرمایه‌داری فاسدِ بوروکراتیک، منافعش را در وارداتِ آب می‌بیند، و با نفوذی که در قدرت دارند، مدافع برنامهٔ ضدملیِ وارداتِ آب‌اند. رژیم ولایت‌فقیه با طرح وارداتِ آب، باز هم در تقابل با منافع ملی و آینده و سرنوشت کشور قرار دارد.


بحرانِ آب به یکی از جدی‌ترین چالش‌های کنونی میهن ما بدل ‌شده ‌است. مسئولان “وزارت نیرو“، اواخر شهریورماه، از ژرفش بحران آب و لزوم اتخاذ تدابیر مؤثر سخن به‌میان آوردند. وزیر نیرو با اعلام اینکه بسیاری از کلان شهرهای کشور با بحران آب مواجه‌اند، تأمین مالی طرح‌های مختلف برای حلِ معضل آب را خواستار شد. دراین زمینه، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا، خاطرنشان ساخت که، در هیئت دولت تصویب گردیده است که بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در آب ترغیب شود و منابع مالی برای پروژه‌های آبِ شرب و کشاورزی از سوی بخش خصوصی تأمین گردد. خبرگزاری مهر، ۲۱ شهریور ماه، ازقول معاون وزیر نیرو، نوشت: “همه ما باید تلاش کنیم تا از فرصت بسیار مناسبی که برای بخش خصوصی ایجاد خواهد شد در جهت سرمایه‌گذاری در بخش آب بهره‌مند شویم و با این اقدام پروژه‌های آبی کشور جان دوباره‌ای خواهدگرفت. … تا قیمت آب ‌بهای کشاورزی و شرب اصلاح نشود، قدم‌های مؤثر و خوبی از طرف بخش خصوصی برداشته نخواهد شد.” درهمین حال، رئیس سابق اتاق بازرگانی، با استقبال از طرح دولت برای فعالیت بخش خصوصی در بخش آب، اعلام‌ داشت: “واردات آب را جدی بگیرید.” در حقیقت، مطابق طرح دولت، قرار است با حمایت دولت و تسهیلات بانکیِ کم‌بهره، [بخش خصوصی] آب را به داخل وارد کند. دراین زمینه، خبرگزاری مهر، ۱۶ شهریورماه، یادآوری کرد: “وزیر نیرو گفت، واردات آب از سایر کشورها درحال مطالعه بوده و یکی از گزینه‌های جدی برای تامین آب… است.”
رژیم ولایت‌فقیه، به‌طورعمده، به وارداتِ آب از کشور ترکیه و در مرتبهٔ بعدی از تاجیکستان تمایل دارد که طرح آن نیز از مدتی قبل با مشارکت شرکت‌های انگلیسی و آلمانی تدوین گردیده است. در واقع، رژیم- برخلافِ منافع ملی و امنیت ملی ایران- به‌جای تدوین طرحی ملی برای تأمینِ پایدار و مطمئنِ آب با شیرین کردن آب‌های دریا و انتقال آن به کشور و نیز نوسازی شبکهٔ آب‌رسانی، درصدد واردات آب از ترکیه، آن‌هم با مشارکت شرکت‌های بزرگ اروپایی است. طرحِ فروش ارزانِ گاز و در مقابل آن وارداتِ آب، مدتی قبل از سوی مجلس شورای اسلامی تهیه شده‌ بود و اینک گام‌به‌گام اجرایی می‌‌شود. واگذار کردن تأمینِ حیاتی‌ترین ماده برای زندگی و تلاش مردم، یعنی آب، به واردات، طرحی کاملاً ضدملی و به‌زیان نسل‌های امروز و فردای ایران است. با توجه به فعل‌وانفعال‌های سیاسی- اقتصادی و رقابت‌های منطقه‌ای، چگونه می‌توان تأمینِ آبِ کشور را به واردات از خارج، چه از ترکیه و چه از دیگر کشورها، موکول کرد؟ فروشِ گاز ارزان و در مقابلِ آن دریافتِ آب، به‌‌هیچ‌روی به‌سود منافع ملی و امنیتِ ملی میهن ما نیست!
کلیه کارشناسان داخلی و خارجی، براساس پژوهش‌ها و برآوردهای خود اعلام می‌کنند که، ایران به‌دلیل دسترسی به آب‌های آزاد و نیز اقیانوس هند- از طریق بندر چابهار- و همچنین به‌دلیل موقعیتِ جغرافیایی فلات ایران، با نصب و راه‌اندازیِ مرکزهای شیرین‌سازی آب و انتقال آبِ شیرین از طریق احداث شبکه‌یی از کانال‌ها و نیز به‌وسیلهٔ سیستم آب‌رسانی، بر بحران آب می‌تواند غلبه کند و آب را برای شرب و نیز فعالیت‌های کشاورزی و صنعتی به شکلی مطمئن تامین کند. چنین طرحی، به‌لحاظِ اقتصادی به‌صرفه و در راستای شکوفاییِ اقتصادی ملی و تقویت بخش‌های کشاورزی و صنعتی است، و از نقطه‌نظر سیاسی نیز به‌سود منافع و امنیت ملی ایران است.
وارداتِ آب، صرفاً منافع لایه‌یی انگلی که ماهیتی به‌شدت ضدملی و ضدمردمی دارد، تامین می‌کند. سرمایهٔ بزرگ تجاری و متحدِ آن، یعنی سرمایه‌داری فاسدِ بوروکراتیک، منافعش را در وارداتِ آب می‌بیند، و با نفوذی که در قدرت دارند، مدافع برنامهٔ ضدملیِ وارداتِ آب‌اند. رژیم ولایت‌فقیه با طرح وارداتِ آب، باز هم در تقابل با منافع ملی و آینده و سرنوشت کشور قرار دارد.

http://www.tudehpartyiran.org

به نقل از نامه مردم – شماره ۹۵۷ – ۱۴ مهر ماه ۱۳۹۳

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا