گوناگون

آیا به مردم می‌گویند؟

در گزارشی که آقای رئیس‌جمهور به آن اشاره کرده است، قاعدتا باید جزئیات را به اندازه‌ای روشن کند که از این واقعه مهم رمزگشایی کرده و بتواند قصور یا تقصیرهایی را که در ماجرای خرید دو ‌میلیارد دلار اوراق قرضه رخ داده است، به شکلی حقیقت‌جویانه، بی‌طرفانه و به‌دور از رقابت‌های سیاسی میان دولت و مخالفانش روشن کند.

آیا آقای روحانی به وعده جدید خود عمل خواهد کرد؟ بنا بر اخبار منتشرشده، آقای رئیس‌جمهور گفته‌اند «گزارش بلوکه‌شدن اموال ایران را برای مردم منتشر می‌کنیم». ماجرا مربوط است به مصادره دو ‌میلیارد دلار دارایی ایران در آمریکا به رأی دیوان‌عالی ایالات ‌متحده. تاکنون معمولا دولت‌ها برای انتشار بسیاری از اخبار و گزارش‌ها که دانستن آنها در زمره حقوق اساسی ملت بوده است، خساست فراوان داشته و همان سنت دیرینه بر دولت حاکم بوده است که دوست دارند اصل را بر انتشارنیافتن درست و دقیق اخبار و اطلاعات قرار دهند؛ می‌گویند و می‌گذرند. آنچه هم که گفته می‌شود، عمدتا در جریان رقابت با رقیب سیاسی به کار می‌آید. آقای روحانی البته نگفته است که این گزارش کی و چگونه منتشر می‌شود. قاعدتا این کار باید به‌زودی و قبل از اینکه ماجرا مانند بسیاری موارد دیگر به بوته فراموشی سپرده شود، صورت گیرد. از سیاق عبارت چنین می‌توان فهمید که این گزارش باید مکتوب باشد و به شکل بیانیه رسما به اطلاع عموم برسد. در دولت کنونی تاکنون رسم بر این بوده است که معاون رئیس‌جمهور، آقای جهانگیری یا بعضی وزرا در یک مصاحبه یا یک سخنرانی، اشاره‌ای به یک موضوع درباره یک سوءاستفاده مالی ‌کرده و ‌گذشته‌اند و موضوع، حداقل در حد افکار عمومی، به بایگانی سپرده شده است. در گزارشی که آقای رئیس‌جمهور به آن اشاره کرده است، قاعدتا باید جزئیات را به اندازه‌ای روشن کند که از این واقعه مهم رمزگشایی کرده و بتواند قصور یا تقصیرهایی را که در ماجرای خرید دو ‌میلیارد دلار اوراق قرضه رخ داده است، به شکلی حقیقت‌جویانه، بی‌طرفانه و به‌دور از رقابت‌های سیاسی میان دولت و مخالفانش روشن کند. اگر قرار بر کشف حقیقت باشد، نه منازعه سیاسی، از جمله پرسش‌های جدی که در این گزارش باید به دقت و با ذکر تاریخ‌ها روشن شود، حداقل چند چیز است:

ایده خرید اوراق قرضه به ارزش دو‌ میلیارد دلار در ایالات متحده آمریکا چه زمانی و از سوی چه نهادها یا چه کسانی مطرح شده است؟ بررسی‌های کارشناسی این ایده، از نظر اقتصادی و سیاسی چه مقدار بوده و نظرات کارشناسان ذی‌ربط برای این معامله چه بوده است؟ پیش از انجام معامله و پس از آن آیا از سوی انواع سازمان‌ها و مقامات ذی‌ربط هشدارها و اخطارهای احتیاطی داده شده بود؟ مراجع رسمی که برای انجام این معامله مداخله کرده و تصمیم گرفته‌اند چه کسانی بوده و در چه تاریخ‌هایی این تصمیمات گرفته شده‌اند؟ پس از انجام معامله، چه نظارتی بر کار بوده و مراجع رسمی آن، کدام سازمان‌ها بوده‌اند؟ پس از طرح ادعای بازماندگان انفجار بیروت علیه ایران…

…در محاکم آمریکایی که سال‌ها در جریان بود، اقدامات دفاعی ایران در محاکم آمریکایی چه بوده و از سوی چه سازمان‌هایی مدیریت می‌شده؟
مشاوران حقوقی و وکلای ایران در این پرونده چه اقداماتی انجام داده بوده‌اند؟ در جریان محاکمه، آیا این پیش‌بینی وجود داشته که در صورت محکومیت ایران، احتمال اجرای رأی از طریق توقیف دارایی‌های ایران در آمریکا، ازجمله دو ‌میلیارد دلار اوراق قرضه، وجود دارد یا نه؟ و اگر چنین است، درباره آنچه تصمیمی گرفته شده است؟ آقای رئیس‌جمهور این را نیز گفته‌اند که پرونده را به قوه قضائیه ارسال خواهند کرد. این به آن معناست که در جریان این ماجرا یا جرم و جرائمی رخ داده است یا اینکه فرد یا افرادی از کارکنان و مأموران دولت از نظر حقوقی مرتکب «تقصیر» شده‌اند و بر اثر آن خسارتی به دولت و ملت ایران وارد شده و غیر از مسئولیت کیفری، از باب مسئولیت مدنی نیز ضامن‌اند. در غیر این دو حالت، جایی برای ارسال پرونده به قوه قضائیه نیست. این گزارش هرچند در این قسمت شاید نتواند نامی از اشخاص ببرد، اما باید نشان دهد در جریان این ماجرا، از نظر نویسندگان گزارش چه جرائم یا تقصیرهایی رخ داده است. در سال‌های اخیر، اخبار فراوانی درباره انواع سوءاستفاده‌ها یا سوءمدیریت‌های مالی در دولت احمدی‌نژاد منتشر شده است. احیا و احقاق حقوق ملت نیازمند آن است که این گزارش‌ها مشمول نسیان یا اغماض نشوند و اگر هم کاری درباره آنها شده است، افکار عمومی بی‌خبر نماند. آیا این بار آقای رئیس‌جمهور به وعده خود عمل خواهد کرد و چنین گزارشی منتشر خواهد شد؟ آیا می‌توان امیدوار بود تنظیم و انتشار چنین گزارشی به شکلی بی‌طرفانه، فتح بابی باشد برای گردش آزاد اطلاعات در دولت در مسیر حراست از منافع ملت؟ اگر قرار به انتشار چنین گزارشی باشد، مسلما نباید به طول بینجامد. باید منتظر بود.

 

شرق

کامبیز نوروزی-حقوق‌دان
Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا