یادمان و رویدادها

غلامرضا جنت‌دوست کارگر نقاش و مبارزِ شجاعِ جنبش کارگری

جنبش سندیکایی و چهره‌های آن

مبارزات جنبش کارگری در میهن ما پیشینه بیش از یک صد سال دارد. طی این دوران جنبش کارگری و سندیکایی مراحل مختلفی را از سر گذرانده و درگیر مبارزاتی حیاتی علیه استثمار، استبداد و امپریالیسم بوده‌است…

janat-doust

جنبش سندیکایی کارگران ایران طی این مبارزات با فداکاری انسان‌های شریف پرچم رزم و مقاومت را برافراشته نگه‌داشته‌ است.

دراین شماره از رشته مطالب نام‌های نازدودنی به معرفی یکی از کارگران گمنام جنبش، کارگر نقاش، رفیق شهید توده‌ایی غلامرضا جنت‌دوست می‌پردازیم.

 

 

غلامرضا جنت‌دوست کارگر نقاش و مبارزِ شجاعِ جنبش کارگری

 

محل و زمان دقیق تولد کارگر شهید توده‌ای غلامرضا جنت‌دوست روشن نیست و در دسترس قرارندارد. مجموعه اسناد، نوشته‌ها و سال‌شمارهای کارگری که تاکنون منتشر شده، نشانی از سالهای ابتدایی زندگی و محل تولد او ندارد. به مانند بسیاری از مبارزان دلیر و گمنام جنبش کارگری از زندگینامه دقیق او محروم هستیم. سرکوب خشن و استیلای حکومت‌های مستبد مانع از ضبط و نگه‌داری شرح زندگی و مبارزات مبارزان جنبش کارگری و انقلابیون شرافتمند میهن ما بوده و هست.

غلامرضا جنت‌دوست از نوجوانی به کار مشغول شد. او کارگر نقاش بود و با این شغل و حرفه در میانه دهه بیست خورشیدی در کارگاه‌ها و مراکز تولیدی آن زمان کار می‌کرد. درهمین سال‌ها به عضویت سازمان جوانان حزب توده ایران درآمد، و از آنجا که کارگر بود با رهنمودهای حزبی در سندیکاها به فعالیت می‌پرداخت. یکی از مراکز صنعتی که رفیق غلامرضا جنت‌دوست در دهه بیست خورشیدی به عنوان کارگر در آن مشغول به‌کار شد، کارخانه شهباز هواپیمایی بود. نخستین آشنایی با الفبای مبارزه را از کارگران حزبی و فعالان سندیکایی این واحد صنعتی آموخت و توسط کارگران مجرب توده‌ای به عضویت سازمان جوانان حزب توده پذیرفته‌ شد.

نخستین حضور او به عنوان یک جوان کارگر و فعال سندیکا، در کلوپ (باشگاه) شورای متحده مرکزی کارگران و زحمتکشان در اواخر سال ۱۳۲۴ یا اوایل سال ۱۳۲۵ همراه با اعضای اتحادیه کارگران کارخانه شهباز هواپیمایی بود. دراین تاریخ‌ها کارگران کارخانه شهباز هواپیمایی با تشکیل رسمی سندیکا و با حضور در باشگاه شورای متحده مرکزی رسماً به عضویت این مرکز معتبر سندیکایی کشور درآمدند. این آغازی بود بر فعالیت‌های این کارگر جوان نقاش که اکنون فعال سندیکا نیز محسوب می‌شد. پس از چندی در اثر فعالیت پیگیرانه و رشد آگاهی سیاسی و نیز تسلط به موازین کار سندیکایی با پیشنهاد کارگران باسابقه و پیش کسوت به عضویت هیات مدیریه اتحادیه کارگری درآمد.

دراین سال‌ها غلامرضا جنت‌دوست از فعالان جوان شورای متحده مرکزی بود و در سازمان جوانان توده ایران نیز در بخش کارگری از فعال‌ترین اعضا شمرده می‌شد.

در اوایل سال ۱۳۳۰ با رهنمود حزب توده ایران و فعالیت گسترده سندیکاهای کارگری مخالفت به حق با یکی از مواد لایحه جدید انتخابات جنبه عمومی پیدا کرده‌ بود. به همین دلیل در ۳۱ اردیبهشت ماه سال ۱۳۳۰ گردهمایی عظیم و باشکوهی با رهنمود حزب توده ایران و مشارکت سندیکاهای کارگری برپا شد که طی آن کارگران ایران و جنبش سندیکایی مخالفت خود با موادی از لایحه جدید انتخابات که مطابق با آن بی‌سوادان از شرکت در انتخابات محروم می‌شدند را اعلام کردند. این لایحه سبب می‌شد بخش بزرگی از کارگران، دهقانان و توده‌های زحمتکش به دلیل نداشتن سواد خواندن و نوشتن از شرکت و حضور در انتخابات منع شوند. غلامرضا جنت‌دوست که اینک در سنگر حزب طبقه کارگر – حزب توده ایران به دانش سیاسی و دید طبقاتی مسلح شده ‌بود، یکی از مسئولان و سازمان‌گران جوان این گردهمایی عظیم بود.

همچنین دراین سال‌ها با رهنمود حزب و مشارکت فعال سندیکاها، کارگران سراسر کشور از طرح خرید برگ قرضه ملی حمایت می‌کردند. رفیق توده‌ای غلامرضا جنت‌دوست به همراه دیگر فعالان سندیکایی در تشویق کارگران به خرید برگ قرضه ملی دولت دکتر مصدق بسیار فعال بود. از جمله در تابستان سال ۱۳۳۱ در اثر کوشش او و یارانش کارگران منطقه قم – بخش صنعت نفت بیش از ۲۰۰ برگ قرضه ملی را خریداری کردند که درآن زمان سر و صدای بسیاری به‌پا کرد و محافل ارتجاعی نظیر دربار، روحانیون و امپریالیسم انگلیس و آمریکا را به هراس انداخت.

یکی از دیگر مسئولیت‌های این کارگر قهرمان توده‌ای، مشارکت در تشکیل و سپس عضویت در ترکیب کمیته کمک به کارگران اعتصابی سمنان در شهریور ماه ۱۳۳۱ بود. بنا به پیشنهاد کارگران کارخانه چیت ری، هیات نمایندگان ۴۳ سندیکای کارگری در شهریور ماه ۱۳۳۱ (با ابتکار و رهنمود حزب توده ایران) کمیته‌ای برای کمک به کارگران اعتصابی سمنان را تشکیل دادند. حمایت مادی، معنوی و همیاری به کارگران اعتصابی و خانواده آنها در سرلوحه وظایف این کمیته‌ قرار داشت. غلامرضا جنت‌دوست از موسسان و اعضای فعال این کمیته بود.

در ۲۴ آبان ماه ۱۳۳۱ نمایندگان کنفدراسیون آزاد اتحادیه‌های کارگری (سلف کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری ITUC) با نقشه مهار مبارزات جنبش کارگری و سندیکایی به ایران سفر کردند. ریاست این هیات را دو تن به نام‌های هاسکین از آمریکا و برنس از لبنان برعهده داشتند. این دو تن با نقشه قبلی برای جلب موافقت محافل ارتجاعی به‌ویژه آیت‌الله کاشانی به همکاری با اتحادیه زرد آن زمان به نام اسکی که تحت کنترل دربار و قوام‌السلطنه بود وارد تهران شده‌ بودند. هدف آنان تقویت اتحادیه زرد اسکی و مبارزه با سندیکاهای واقعی به ویژه شورای متحده مرکزی بود. یکی از نخستین ملاقات‌های نمایندگان کنفدراسیون آزاد اتحادیه‌های کارگری (سلف آی- تی- یو- سی) با آیت‌الله کاشانی انجام گرفت.

سندیکاهای کارگری در مقابل این توطئه دست به مقاومت زده و با برپایی اعتراضات مختلف، اقدام و حرکت کنفدراسیون آزاد را افشا و محکوم کردند. غلامرضا جنت‌دوست در این زمینه فعالیت گسترده‌ای را همراه با فعالان کارگری کارخانه‌های سیلو، چیت ری، سیمان تهران، دخانیات و راه‌آهن برعهده داشت.

به موازات حضور هیات نمایندگی کنفدراسیون آزاد اتحادیه‌های کارگری (سلف آی- تی- یو- سی) برای حمایت از سندیکاهای وابسته به قوام و دربار، یک هیات از آمریکا و انگلیس نیز به تهران سفر کرده ‌بود تا به اصطلاح شرایط کارخانه دخانیات تهران را بررسی نماید. در آذرماه ۱۳۳۱ کارگران دخانیات تهران در مقابله با حضور دو هیات یعنی هیات کنفدراسیون آزاد (سلف آی- تی- یو- سی) و هیات بازرسان آمریکا و انگلیس تظاهرات باشکوهی برپا کردند. کمیته‌ای متشکل از سندیکاهای کارگران صنوف و کارخانه‌ها از این تظاهرات حمایت می‌کردند. رفیق غلامرضا جنت‌دوست نیز از اعضای فعال این کمیته بود.

به پاس اعتماد عمیق و فداکاری‌های رفیق غلامرضا جنت‌دوست در اواخر سال ۱۳۳۱ او به عضویت رسمی حزب پرافتخار توده ایران درآمد.

با کودتای انگلیسی – آمریکایی ۲۸ مرداد فصل جدیدی از زندگی این کارگر مبارز آغاز شد. او در سال ۱۳۳۳ دستگیر شد و در زندان مورد شکنجه‌های وحشیانه قرار گرفت. در سال ۱۳۳۴ یا ۳۵ “هنگامی که شاه برای بستن پیمان بغداد به خارج کشور می‌رفت به جوخه اعدام سپرده شد.” رفیق کارگر غلامرضا جنت‌دوست به دلیل مبارزه مستمر و پرشور به سود سعادت کارگران و زحمتکشان مورد کینه ارتجاع قرارداشت و به همین دلیل نیز اعدام شد. نام ارجمند این رزمنده جنبش کارگری جاودانه است.

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا