اجتماعی

رونمایی از نیمه پنهان پرونده بابک زنجانی

سرانجام علی رغم وجود شایعاتی درخصوص لغو حکم اعدام بابک زنجانی در دیوان عالی کشور غلامرضا انصاری معاون نظارت و بازرسی  قضایی خبر از تأیید حکم اعدام بابک زنجانی و نقض حکم اعدام دو متهم دیگر پرونده موسوم به فساد نفتی را داد…

گفتگو با نعمت احمدی، حقوقدان
رونمایی از نیمه پنهان پرونده بابک زنجانی
اعدام بابک زنجانی به نفع اقتصاد کشور نیست

به گزارش انتخاب، در همین حال،  محمد جواد منتظری دادستان کل کشور شب گذشته با حضور در برنامه زنده تلویزیونی تیتر امشب، به بررسی پرونده بابک زنجانی پرداخت. وی با بیان اینکه حکم بابک زنجانی در دیوان عالی کشور تایید شده است گفت: اگر بابک زنجانی به بازگشت ۱۰ هزار میلیارد بدهی دولت تلاش کند شاید در حکمش تخفیف داده شود و ما اعتقاد داریم که بیشتر این پول را در خارج از کشور دارد.

معاون اول حسن روحانی هم با اشاره به پرونده بابک زنجانی گفته در پرونده بابک زنجانی مهم‌ترین اولویت دولت و قوه قضائیه این است که اموال و دارایی‌های بیت المال باز پس گرفته شود اما متاسفانه متهم این پرونده در برابر قانون تمرد می‌کند و تاکنون همکاری لازم را با دستگاه قضائی کشور انجام نداده است.

اسحاق جهانگیری همچنین با اشاره به سخنان نایب رئیس اول مجلس مبنی بر ضرورت روشن شدن ابعاد پشت پرده پرونده بابک زنجانی تصریح کرد: باید مشخص شود که چه افراد و مقاماتی بابک زنجانی را وارد سیستم کرده و اموال بیت‌المال را به دست او سپرده‌اند. حتما باید رسیدگی به پرونده این افراد نیز در قوه قضائیه دنبال شود.

عباس جعفری دولت آبادی، دادستان تهران هم پیش تر با اشاره به تأیید حکم محکومیت اعدام بابک زنجانی در دیوانعالی کشور گفت: همان‌گونه که تاکنون تأکید شده است، هدف اصلی دادستانی در رسیدگی به اتهامات بابک زنجانی استرداد اموال و وجوه متعلق به بیت‌المال بوده و به موجب حکم صادره از دیوانعالی محکوم‌‌علیه می‌تواند با استرداد وجوه و اموال متعلق به دولت، جبران خسارات وارده و اظهار ندامت و پشیمانی از مقررات ذیل ماده ١١۴ قانون مجازات اسلامی بهره‌مند شود.

اما واقعیت پرونده بابک زنجانی چه بود؟ تکلیف پرونده این میلیاردر نفتی چیست؟ آیا وجوه و اموال متعلق به مردم ایران به کشور باز می گردد؟ خبرنگار انتخاب خبر برای اطلاع از جزئیات پشت پرده پرونده بابک زنجانی ژای صحبت های دکتر نعمت احمدی، حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری نشست.

در ادامه، مشروح این مصاحبه را می خوانید.

تفاوت پرونده بابک زنجانی با پرونده های فساد مالی دیگر در چیست؟
پرونده بابک زنجانی متفاوت با متهمین یا مجرمینی است که در ایران دست به تخلف می زنند و اموالی را به طرق کلاهبرداری، جرح و قتل یا حتی خیانت در امانت متصرف می شوند، چراکه اموال اینگونه مجرمان در داخل کشور باقی می ماند.

حتی پرونده بابک زنجانی با پرونده مه آفرید امیرخسروی متفاوت است. صرف نظر از صحت یا نادرستی رأی، در پرونده امیرخسروی حکمی صادر و بنده خدایی هم اعلام شد، اما پول از سیستم بانکی کشورمان خارج نشده بود. تمامی اموال امیرخسروی در داخل ایران بود و پول ها به اقتصاد کشور بازگشت پیدا کرد. به عبارتی، امیرخسروی بدهکار بانکی نبود چرا که اموال او در داخل کشورش بود.

این در صورتی است که در مورد آقای زنجانی وضع به کلی متفاوت با پرونده امیرخسروی یا متهمین دیگر است. درخصوص پرونده فساد نفتی، افراد یا نهادهایی به بابک زنجانی Dr Nemat Ahmadiاجازه دادند تا نفت را به خارج از کشور منتقل کند تا آن را به فروش برساند و سپس پول نفت را به ایران بازگرداند. صرف نظر از درستی یا غلط بودن چنین عملی و حتی امکان پذیر بودن چنین اقدامی می توان گفت که به بهانه دور زدن تحریم ها محموله های بزرگ نفتی به دست فردی به نام بابک زنجانی افتاد و به تعبیری گوشت به دست گربه افتاد.

امکان اینکه با اجرای حکم اعدام بابک زنجانی پول ها به کشور بازگردد و افراد پشت پرده پرونده فساد نفتی به سزای اعمال خود برسند وجود دارد؟
خیر، قطعاً چنین چیزی ممکن نیست، چراکه شیوه بازداشت بابک زنجانی و همچنین نحوه رسیدگی به پرونده او نادرست بود.

افراد یا نهادهایی از اینکه بابک زنجانی محموله های نفتی را به خارج از کشور انتقال می داد اطلاع داشتند. حتی نسبت به پول های خارج از کشور هم اطلاعاتی در اختیار آن ها قرار گرفته بود. وقتی که قرار شد با زنجانی برخورد شود دیگر چرا او را بازداشت کردند؟ کسانی که در خارج کشور بودند و زنجانی مدعی بود که پول ها در اختیارشان است بازداشت بابک زنجانی را جشن گرفتند.

بازداشت بابک زنجانی عروسی تعدادی از افرادی شد که در خارج از کشور این پول ها را در اختیار داشتند و تنها آقای زنجانی را می شناختند و فقط پول ها را به او می دادند. حال با بازداشت بابک زنجانی و احتمالاً در آینده با حذف فیزیکی او پول های محموله های نفتی که متعلق به مردم ایران است نابود می شود. آنچه مسلم است؛ با این شیوه رسیدگی غلط به پرونده فساد نفتی، پول ها از دست رفت و دست کشور از این پول ها کوتاه شد.

آیا اجرای حکم اعدام بابک زنجانی عادلانه است؟
صدور حکم اعدام بابک زنجانی نمی تواند عادلانه باشد، چرا که بابک زنجانی خود به تنهایی چنین اقداماتی را انجام نداده است. به عنوان مثال قاضی می تواند برای فردی که اقدام به فریب سیستم قضایی کشور می نماید و اقدام به کلاهبرداری می کند با استناد به مواد قانونی حکم صادر کند. اما در مورد بابک زنجانی اینگونه نبوده است چراکه برخی افراد در ایران زنجانی را شناسایی کردند و او را به خدمت گرفتند.

اصلاً بابک زنجانی چگونه به اقتصاد کشورمان راه پیدا کرد؟
در شرایطی که آقایان فریاد می زدند که تحریم ها را دور می زنند، تحریم ها کاغذ پاره است و مردم کوچه و بازار و خیابان کمترین توجهی به تحریم ها دارند، بابک زنجانی شناسایی می شود و به خدمت گرفته می شود و با اتکا به او چنین سخنانی بر زبان آورده می شود. وقتی بابک زنجانی از سوی چندین وزیر و رئیس کل بانک مرکزی وقت تأیید می شود و مطرح می کنند که محموله های نفتی باید به راحت الحلقوم واگذار شود تا او آنها را به خارج از کشور انتقال دهد پس دیگر چرا باید فردی مانند بابک زنجانی را بازداشت و محاکمه و به اعدام محکوم کرد؟

با این وجود می توان گفت که زنجانی متهم ردیف اول پرونده فساد نفتی نیست؟
به باور من شاید در ابتدا قصد بابک زنجانی این بوده که پول ها را به کشور بازنگرداند اما کسانی که باعث شده اند عده ای به اسم زنجانی در سیستم حقوقی ایران رشد و نمو پیدا کنند مسئول پرونده فساد نفتی هستند. چگونه آنها باید از پاسخگویی رهایی پیدا کنند؟

شما مطرح نمودید که صدور حکم اعدام بابک زنجانی ناعادلانه است. چگونه این ادعا را می توان توجیه کرد؟
رسیدگی به پرونده بابک زنجانی و فساد نفتی از این نظر به باور من ناقص است. چگونه وزیران و رئیس کل بانک مرکزی وقت به دادگاه احضار نشدند؟ چگونه افرادی که در شرکت ملی نفت جمهوری اسلامی ایران نفت را در اختیار زنجانی قرار دادند احضار و بازداشت نشدند؟ افرادی که در وزارت نفت به زنجانی محموله های نفتی را تحویل دادند همچنان نامشخص هستند و اصلاً آن ها احضار و مورد بازجویی قرار نگرفته اند. آیا تاکنون افرادی که در وزارت نفت، نفت را در اختیار بابک زنجانی قرار داده اند اظهاراتی در این خصوص داشته اند و به اظهارات آن ها توجه شده است؟

از این بابت می باید پرونده زنجانی به دو بخش تقسیم کرد. اول اینکه زنجانی انتخاب شد تا اقدام به دور زدن تحریم ها کند، اما بابک زنجانی در این مسیر با موانعی مواجه گردید که خارج از اختیارات او بود. به عبارتی امکان اینکه او پول ها را به ایران بازگرداند وجود نداشت. حال در شرایطی که افرادی او را برای انجام چنین اقدامی انتخاب کردند پرسش این است که چرا بعداً او را بازداشت کردند و امروز می خواهند او را اعدام کنند؟

دوم اینکه اگر زنجانی خود به عنوان غده ای بوده که رشد کرده است و بدون حمایت وزرا و رئیس کل بانک مرکزی و خیلی افراد دیگر چنین اقداماتی را انجام داده است، بازداشت و محاکمه و صدور حکم اعدام برای او می تواند بلامانع باشد.

پیش بینی جنابعالی در مورد حکم اعدام زنجانی چیست؟
از نظر من حکم اعدام بابک زنجانی اجرا می شود، اما اینکه اجرای این حکم به نفع کشور و ملت باشد حرف دیگری است. این حکم مطابق با کیفرخواست موجود صادر گردیده است و اگر حتی خود من یا هرکس دیگری قاضی دادگاه بودیم همین حکم را صادر می کردیم. خروجی کیفرخواست صادره چنین حکمی است.

اگر زنجانی به بازگشت بدهی دولت تلاش کند می توان امیدوار بود که در حکمش تخفیف داده شود؟
بله. قانون آیین دادرسی کیفری این مجوز را به مرجع قضائی داده است تا در صورت جلب رضایت شاکی خصوصی، حکم متهم را تا یک درجه تخفیف دهد. این بدین معناست که در پرونده «بدهی‌های نفتی بابک زنجانی» که تخلف محرز شده و حکم نیز متناسب با کیفرخواست صادر شده است، در صورتی که این مجرم در مسیر جلب رضایت شاکی خصوصی اش یعنی شرکت نفت برآید، آن‌هم با عودت و بازگرداندن اموال امانی شرکت ملی نفت، دادگاه این توان را داراست که حکم اعدامش را به حکم حبس کاهش دهد.

آنچه مسلم است؛ اجرای حکم اعدام بابک زنجانی به نفع اقتصاد کشور نیست، چراکه با حذف فیزیکی زنجانی باید قید پول ملت ایران را زد!

اما قصد قوه قضائیه و جمهوری اسلامی ایران از اجرای حکم بابک زنجانی چیست؟ آیا بنا هست فردی را که کلاهبردار، فاسد و یا حتی آدم استثنایی بوده است اعدام کرد؟ به باور من بابک زنجانی یک آدم استثنایی نبوده است. عده ای بنا داشتند و همچنان قصد دارند که از بابک زنجانی یک آدم استثنایی بسازند.

آن کسانی که منابع مالی، سرمایه ملی و سرمایه مردم بدبخت را به دست آدمی مانند زنجانی داده اند مسئول مستقیم پرونده فساد نفتی هستند. حتی اگر پرونده بابک زنجانی با کیفرخواست فعلی به دست قاضی دیگری حتی خود من سپرده می شد همین حکم را صادر می کردیم. چاره ای دیگر نبود. نمی شد در آن تاریخ، پولی را به داخل کشور بازگرداند. روش و سیستم نادرستی در تعقیب بابک زنجانی اجرا شد، یعنی قبل از آنکه از پول های به تاراج رفته حفاظت و حراست کرد و در این خصوص تمهیداتی اندیشید و مقدماتی برای حفظ پول ها فراهم کرد تا ابتدا پول ها حفظ شوند، اما ابتدا بابک زنجانی بازداشت شد.

بازداشت زنجانی که کاری نداشت. در داخل کشور ایران بازداشت هیچ فردی کاری ندارد و اگر فردی بنا باشد که بازداشت شود یک یا دو نفر مأمور به محل سکونت یا اقامت او مراجعه می کنند و او را بازداشت و به زندان انتقال می دهند.

نتیجه بازداشت، محاکمه و صدور حکم اعدام برای بابک زنجانی چه بود؟ به چه منظور اصلاً بابک زنجانی تحت تعقیب قرار گرفت؟ مطرح شده که محموله های نفتی به ارزش دو میلیارد و هفتصد میلیون یورو در اختیار بابک زنجانی قرار داده شده است، اما پول آن ها به کشور بازنگشته است؛ در صورتی که در فساد نفتی ابتدا باید به دنبال پول ها می بودیم و پول ها را جستجو می کردیم، اما ابتدا بابک زنجانی بازداشت و محاکمه می شود.

پول ها که خارج از کشور بود و پول قابل توجهی هم در داخل کشور وجود نداشت. به قول وزیر نفت فعلی، پول های زنجانی در داخل کمتر از ۱۰ درصد بوده است. در این شرایط تنها اقدامی که صورت گرفت این بود که بابک زنجانی که می گفت پول او در چندین کشور دیگر پخش شده است بازداشت شد. معلوم است که در این شرایط کسانی که پول ها را در اختیار داشتند پول ها را به کشور بازنمی گردانند. حتی بابک زنجانی در دادگاه خود مطرح می نمود که پول ها را امروز و فردا بازمی گرداند، در صورتیکه وقتی بابک زنجانی در بازداشت و در زندان به سر می برد چگونه می تواند وعده پس دادن پول ها را ظرف یک ماه محقق سازد؟ او از کجا و چگونه باید به پول ها دسترسی پیدا کند؟ معلوم است که او نمی تواند پول ها را به کشور بازگرداند. طرف های بابک زنجانی در خارج از کشور از بازداشت زنجانی خوشحال شدند. بازداشت زنجانی در داخل ایران موقعیت طلایی برای شرکای او در خارج از کشور بود تا از این فرصت به درستی استفاده کنند.

در این راستا باید زیان های پولی تأخیر روزانه در پرداخت پول های زنجانی را محاسبه کرد. پول های زنجانی در اختیار کسانی در خارج از کشور قرار گرفته است که می توانند به ازای شمار ساعاتی که پول ها را در اختیار دارند سودهای کلانی به جیب بزنند. حتی اگر این افراد قادر باشند ۵-۲ سال پول ها را نگاهداری کنند می توانند از این پول ها نهایت استفاده را کنند.

فرض می کنیم که حتی قدرت جمهوری اسلامی ایران به قدری باشد که ظرف چهار سال دیگر پول ها را به خارج از کشور بازگرداند؛ اما در این چهار سال شریکان زنجانی و خارجی ها از پول های کشور ایران استفاده می کنند.

اما باید به صراحت گفت که جمهوری اسلامی ایران فاقد هرگونه قدرت و توانی برای استرداد پول های زنجانی به داخل کشور می باشد.

آیا عده ای قصد دارند بابک زنجانی را اعدام کنند تا پرونده فساد نفتی مختومه شود و افراد پشت پرده پرونده رهایی پیدا کنند؟
بابک زنجانی یک زخمی بر چهره نگاه مجموعه ای است که در یک دوره اقدام به اداره کشور می نمودند. بابک زنجانی یک زخمی بر چهره شیوه اداره کشور به صورت احمدی نژادی است، که این زخم تا قیام قیامت التیام پیدا نمی کند.

زنجانی اعدام بشود یا نشود نمی توان این زخم را التیام کرد. نمی توانم به صراحت بگویم پول محموله نفتی در داخل کشور نزد چه کسانی است. در مورد اینکه کسانی در داخل کشور هستند که اگر اعدام زنجانی صورت گیرد سود و منفعتی عاید آنان می شود نمی توانم اظهار نظر کنم؛ به عبارتی دلیل و مدارکی در این خصوص ندارم که این حرف را بیان کنم.

اما می توان گفت که اعدام زنجانی یک حاشیه امنی برای گروهی به وجود می آورد که آقای زنجانی در دامان آن ها پرورش پیدا کرد و با اعدام آقای زنجانی این آقایان دیگر تحت تعقیب قرار نمی گیرند.

رسیدگی به پرونده زنجانی ناقص بود و آنچه در دادگاه این متهم نفتی اتفاق افتاد محل مناقشه است. کسی معترض عوامل به وجود آورنده و حامیان آقای زنجانی نشد. آیا پرونده زنجانی منتهی به سه نفر موجود در پرونده است؟ این را نمی گویم که عده ای می خواهند زنجانی اعدام شود تا از پول های نفتی منتفع شوند؛ اما آنچه مسلم است، پول ها در خارج از کشور است و حامیان وقت او در داخل ایران به آن دسترسی ندارند. اما کسانی که حامی آقای زنجانی بودند و زنجانی را ساختند، زنجانی وار به منابع ملی و به منافع عمومی حمله کردند و یک داغی بر چهره اقتصاد مملکت ایران نهادند. این افراد از خدا می خواهند که همین امروز بابک زنجانی اعدام و قصه تمام شود و کسی معترض آنان نشود. اما مطمئن باشیم که روزی پرونده زنجانی مورد رسیدگی حقوقی جامع و کامل قرار خواهد گرفت و ابعاد کامل آن مشخص خواهد شد.
عجله لاریجانی برای اجرای حکم اعدام زنجانی

رییس مجلس شورای اسلامی گفت: بابک زنجانی اگر همکاری می‌کرد به این روز نمی‌افتاد.

به گزارش خبرآنلاین، علی لاریجانی صبح امروز به مناسبت هفته مجلس رودروی رسانه ها قرار گرفت تا پاسخگوی سوالات آنها باشد.

رییس مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سوالی درباره پرونده بابک زنجانی گفت: اینکه گفته می‌شود تا حدودی ابعاد پرونده روشن نیست، من بعید می‌دانم که اینطور باشد. سیر بررسی‌های حقوقی در سیستم حقوقی ما مقداری زمان‌بر است. به هر حال این مسأله زمان می‌برد و باید از خودشان دفاع کنند. این با توجه به روند کار، امر غیرمترقبه‌ای نیست. اینکه ابعاد مسأله روشن باشد، تا حد زیادی روشن شده. می‌ماند یک مسأله که آیا این پول با این روش برمی‌گردد یا نه. اگر همکاری می‌کرد که به این روز نمی‌افتاد. باید همکاری می‌کرد، نکرد و این شد. نظام که نمی‌تواند معطل بماند. مجال‌های مختلفی هم دادند که ایشان بتواند برگرداند. ایشان هم حرف‌هایی زد ولی به هر حال از پس کار برنیامد.
نظر شهروندان درباره تأیید حکم اعدام زنجانی

بار دیگر بحث‌ها پیرامون سرنوشت زنجانی داغ شد. برهمین‌اساس، «شرق» به سراغ تعدادی از شهروندان رفته و نظر آنها را درباره تأیید حکم اعدام او پرسیده است، سؤال به این شرح بود: «حکم اعدام بابک زنجانی امروز تأیید شد؛ نظر شما درباره اعدام‌شدن این فرد چیست؟»

آنچه در ادامه آمده است، پاسخ‌ها به این پرسش است:

ندا، ٣٢ ساله و مهندس عمران است، او نظرش را درباره اعدام بابک زنجانی این‌گونه بیان می‌کند: «به نظر من، می‌خواهند بابک زنجانی را اعدام کنند که مطالبات عمومی درباره این پرونده کاهش پیدا کند و این‌طور به نظر برسد که همه چیز با عدالت به پایان رسیده است. این در حالی است که در تمام این روزها، یک‌بار به صورت مشخص گفته نشد چه بر سر پول‌ها آمد…».

سمیه، ٣۵ساله و حسابدار نیز می‌گوید: «درباره ماجرای زنجانی، سؤال‌های زیادی باقی مانده، کاملا معلوم است او پول‌ها را در جایی نگه داشته است. اول باید پول‌ها را از او پس بگیرند و سپس برای مدتی زندانی‌اش کنند».

مرتضی ٣٧ ساله و فارغ‌التحصیل رشته برق و وارد‌کننده توربین‌های برقی است، او هم درباره حکم اعدام بابک زنجانی می‌گوید: «به نظرم فارغ از نوع جرم، نفس اعدام درست نیست. با اعدام بابک زنجانی، سابقه و انگیزه جرم او از بین می‌رود و بررسی احتمالی این پرونده را در آینده ناممکن می‌کند».

حامد، ٣۴ ساله و فارغ‌التحصیل رشته موسیقی و کارمند نیز درباره اعدام بابک زنجانی، می‌گوید: «من کاملا با اعدام افراد مخالفم؛ اما درباره این شخص خاص باید بگویم، اعدام زنجانی کاری را از پیش نمی‌برد جز آنکه سرسلسله‌های فساد، پشت پرده این حرکات پنهان می‌شوند. تا وقتی بستر آلوده است و بی‌قانونی را به‌گونه‌های مختلف می‌توان اجرا و توجیه کرد، ما شاهد اتفاقاتی ازاین‌دست و چه‌بسا در مقیاس بسیار بیشتر، خواهیم بود».

علی، ٣۵ ساله و فارغ‌التحصیل رشته سینما و کارمند نیز می‌گوید: «حکم اعدام بابک زنجانی، حکم به نابودی جعبه سیاه هواپیمای فساد اقتصادی قبل از رمزگشایی است. تأیید حکم اعدام بابک زنجانی، منجر به ادامه فعالیت مفاسد اقتصادی خواهد شد».

سودابه ۴۵ ساله و کارشناس علوم سیاسی و مدیر مدرسه نیز درباره اعدام زنجانی می‌گوید: «بابک زنجانی مهره‌ای سوخته است که بود و نبودش فرقی نخواهد کرد. بعد از اعدام زنجانی، دیگر کسی نخواهد پرسید چرا حساب او بررسی نشد؟ درواقع زنجانی قربانی اختلاس‌های بعدی می‌شود».

آقای منصوری ٣٨ ساله و فعال حوزه گردشگری هم دراین‌باره چنین نظری دارد: «به نظر من در هر فرهنگی، هر ملیتی و هر کشوری، با سناریوی مشابه، اگر برای شخصی مانند بابک زنجانی اعدام در نظر بگیرند، باعث ازبین‌بردن شواهد و مدارکی است که درباره تخلف وجود دارد. به نظرم بابک زنجانی ابتدای ریسمان فساد است که از آب بیرون آمده و با اعدامش برای همیشه اصل ماجرا در زیر آب پنهان می‌ماند. این ریسمان نباید به‌راحتی پاره شود تا حقیقت گم بشود».

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا