جوانان

نان خشک می فروشم تا هزینه مدرسه را تامین کنم

درد دل های تلخ مدیر یک مدرسه شبانه روزی در خراسان جنوبی/ هدی هاشمی : قصه تحصیل دانش آموزان روستایی، قصه ای پر غصه است. برای خیلی از دختران و پسران روستایی مدرسه رفتن و پشت میز و نیمکت نشستن آسان نیست، پسر روستایی که باشی وقتی ۱۲ یا ۱۳ ساله شدی باید کمک خرج خانواده باشی و دختر روستایی که باشی باید قید تحصیل در دبیرستان را بزنی و با اجبار خانواده خانه بخت را انتخاب کنی…

خیلی از دانش آموزان روستایی سرنوشتشان این گونه است. درس خواندن در روستا کار آسانی نیست. در روستاها نه خبری از مدارس غیر انتفاعی و هیات امنایی است و نه از تکثر مدارس دولتی یک نوبته. دانش آموزان دوره ابتدایی در کلاس های چند پایه با کمترین امکانات این دوره تحصیلی را به پایان می رسانند و وارد دوره دبیرستان می شوند. خیلی هایشان در روستایشان دبیرستانی ندارند، بنابراین شال و کلاه می کنند و به روستاهای مجاور می روند. در این روستاها هم خبری از سرویس مدرسه و ماشین نیست. آنها به عشق خواندن و نوشتن راه می روند و مسافت های طولانی را طی می کنند. آنها که شانس می آورند وارد مدرسه شبانه روزی می شوند. درس خواندن هم در این مدارس سختی های خاص خود را دارد. مدارسی که از شنبه تا پایان وقت اداری چهارشنبه پذیرای دانش آموزان هستند و به این ترتیب دانش آموزان این گونه مدارس ۹۰ درصد زندگی خود را در دوران تحصیل در مدارس شبانه روزی سپری می کنند. یکی از همین مدارس در استان خراسان جنوبی واقع شده است. روستایی دور افتاده که دانش آموزانش از چند روستای مجاور به این مدرسه می آیند. خانم معلم جوان این روستا، ۷ سالی است که مدیراین دبیرستان دخترانه شده است. خودش می خواهد که نام خودش و مدرسه اش در این گزارش نوشته نشود: «مشکلات یکی دوتا نیست. بودجه سرانه مدارس شبانه روزی بسیار پایین است. البته همین سرانه را هم چند ماه یکبار می ریزند. اعتراض هم بکنیم می گویند همینی است که هست. وزارت آموزش و پرورش دو ماه یکبار سه میلیون تومان به حساب مدرسه می ریزد و ما باید با این سه میلیون تومان برای دانش آموزان هزینه کنیم. دانش آموزان هم پولی ندارند که به مدرسه پرداخت کنند. اول سال تحصیلی به دانش آموزان اعلام کردم که نفری ۱۵۰ هزار تومان شهریه هر کدامتان می شود، متوجه شدم خیلی هایشان ندارند و نمی توانند به مدرسه بیایند برای همین این پول را نگرفتم. خیلی تلاش می کنم تا مدرسه را سر پا نگه دارم برای همین نان هایی که می ماند را خشک می کنم و می فروشم بلکه پول تلفن مدرسه را بتوانم پرداخت کنم.»
این مدیر مدرسه ۶۳ دانش آموز دختر دارد. ۱۴ دانش آموز در رشته تجربی و مابقی در رشته انسانی تحصیل می کنند: «معلم برای روستا آن هم روستاهای محروم خیلی کم است. برای همین ما معلم در رشته ریاضی نداریم. البته علاقه مندان رشته ریاضی هم کم هستند بنابراین در این مدرسه رشته ریاضی تدریس نمی شود. دختران از شنبه تا چهارشنبه به مدارس شبانه روزی می آیند. ما هم با ۱۴ نفرکادر اداری و دفتری که داریم به آنها خدمات ارائه می کنیم. با این حال مدارس شبانه روزی هم مشکلات خاص خود را دارد ما برای اداره کردن مدرسه به هر دری می زنیم حتی فروش نان خشک.»
او به وضعیت خانواده های این روستا اشاره می کند و می گوید: «خانواده های روستایی وضعیت مالی خوبی ندارند. همه آنها کشاورز یا دامدار هستند. برخی دیگر هم در کوره های آجرپزی کار می کنند و کارگرند. خودتان فکر کنید که مگر چقدر می توان از کشاورزی و دامداری درآمد داشت. خیلی ها با من تماس گرفتند و گفتند که ما هزینه خورد و خوراکمان را هم نداریم چطور می توانیم ۱۵۰ هزار تومان به مدرسه کمک کنیم. پدران کشاورز می آیند مدرسه و می گویند که خشکسالی بوده و کشاورزی ما خوب نبوده، پول نداریم.خب، من ناچارم قبول کنم و از راه دیگری برای این مدرسه درآمد زایی داشته باشم. برای همین از خیلی ها پول نگرفتم چون اصلاً دلم نمی خواست که بچه های آنها هم سرنوشت پدر و مادرشان را داشته باشند.»
آنطور که این خانم معلم می گوید، برخی از دانش آموزان، موظف به پرداخت هزینه خوابگاه و غذای خود شده اند؛ دانش آموزانی که اغلب از قشر ضعیف جامعه هستند، حال جای این سوال است که دانش آموزانی که اغلب از خانواده های فقیر و قشر کشاورز جامعه هستند چگونه برای ادامه تحصیل در این مدارس به عبارتی دولتی قادر به پرداخت شهریه های سنگین خود می شوند؟: «اجباری در گرفتن شهریه نیست. هر طوری که باشد هزینه های خوابگاه را پرداخت می کنم. اجازه نمی دهم دانش آموزان از چرخه تحصیل باز بمانند.ما بهترین امکانات را به دانش آموزانمان ارائه می کنیم اما شنیده ام برخی از مدارس شبانه روزی مشکلات بسیار زیادی دارند. در برخی از روستاها امکانات خوابگاه های دانش آموزی روز به روز بدتر شده و از اتاق محل سکونت تا کیفیت غذا نیز پایین بوده و تعداد نفرات بیش از ظرفیت اتاق است. البته یکی دیگر از مشکلات این است که در روستای ما دبیرستان پسرانه وجود ندارد و دانش آموزان مجبور هستند با طی مسافتی طولانی به روستایی دیگر بروند تا در آنجا تحصیل کنند.»
مدارس شبانه روزی کشور که به منظور تحت پوشش قراردادن دانش آموزان مناطق روستایی و عشایری کشور راه اندازی شده، حالابا مشکلات و کمبودهای متعددی مواجه است البته چندی پیش مسئولان آموزش و پرورش اعلام کردند که دو درصد از بودجه آموزش و پرورش به این مدارس برای بهبود شرایط اختصاص می یابد، اما مشکلات آنقدر زیاد است که این بودجه کفاف دخل و خرج آنها را نمی دهد: «وجود حداقل امکانات بهداشتی از قبیل حمام و سرویس های بهداشتی مناسب، مربیان بهداشت و خوابگاه های استاندارد از ملزومات اولیه هر مدرسه شبانه روزی است اما بیشتر مدارس موجود از حداقل این امکانات بی بهره اند. همچنین کمبود بودجه سرانه، پرداخت دیرهنگام همین بودجه اندک، پراکندگی نامناسب، کمبود امکانات زیرساختی و وضع نامناسب تغذیه ای از جمله مشکلات مدارس شبانه روزی است.»
این مدیر می گوید ماهی یک خرید کلی برای مدرسه اش می کند و در طول هفته هم غذاهای متنوعی برای دانش آموزان تهیه می کند. صبحانه، ناهار و شام را به دانش آموزان می دهد. پنجشنبه و جمعه هم مدرسه تعطیل است.
وی تاکید می کند: «دانش آموزان بیشتر اوقات به دلیل کمبود جا با یکدیگر مشکل پیدا می کنند و معمولاً مشکلات عدیده ای برای آنان به وجود می آید اما چاره ای نیست و مجبور به تحمل هستند هر چند عده ای نیمه های راه درس را رها کرده و ترجیح می دهند ازدواج کنند.»
این خانم مدیر، در همین مدت حضورش در بین این خانواده ها، دختران زیادی را دیده که به جای مدرسه، راهی خانه بخت شده اند. دخترانی ۱۳ ساله که در سنین کودکی باید مسئولیت خانه و همسر را قبول کنند: «خیلی از بچه های روستا به خاطر همین شهریه ترک تحصیل کرده اند خودم به شخصه از بچه هایی که شرایط مالی بدی دارند پول نمی گیرم اما خیلی وقت ها می شنوم که مثلاً در فلان روستا دانش آموز به خاطر شرایط مالی که داشته ترک تحصیل کرده است. الان در مدرسه ای که خودم هستم ۱۲ تا از دانش آموزانم ازدواج کرده اند و بنده هم منعی برای تحصیل این دختران ندارم. یکی از دانش آموزانم هم باردار است و همین روزها برای زایمان می رود. خودم دلم می خواهد به دختران این روستاها کمک کنم اصلاً دلم نمی خواهد اینها زود ازدواج کنند. خیلی با استعداد و باهوش هستند خیلی هایشان که در کنکور شرکت می کنند قبول می شوند اما به خاطر شرایط فرهنگی و ازدواج زودرس نمی توانند در دانشگاه حاضر شوند.»
وی می گوید: «نخستین مساله در این روستاها ترک تحصیل نابجا است. دانش آموزان در سن ۱۲ سالگی عقد می کنند و سال بعدش هم عروسی. برخی از دانش آموزان سال دوم و سوم ازدواج کردند و سال چهارم حامله شدند. نمی توانم از مدرسه هم بیرونشان کنم چرا که خیلی هایشان استعداد درس خواندن دارند.» مدیر این مدرسه شبانه روزی از آرزو های دختران این مدرسه می گوید: «خیلی هایشان دوست دارند ادامه تحصیل دهند اما متاسفانه فقر خانواده موجب می شود که برخی از آنها ازدواج کنند. یکی از دانش آموزان چند روز پیش عقد کرد، دختری با استعداد که با التماس از من می خواست که با خانواده اش صحبت کنم که شوهرش ندهند البته که حرف های من با خانواده اثری نداشت و این دختر ازدواج کرد و دیگر هم به مدرسه نیامد او همیشه دلش می خواست وکیل شود. خیلی از دختران ازدواج را دوست ندارند اما به خاطر خانواده و بویژه فشار پدر راهی خانه بخت می شوند.»

روزنامه ایران

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا