اخبار

پارادوکس نابرابری‌های عمیق در ایران و بی‌توجهی سیاستگذاران

فرشاد مومنی می‌گوید گرچه ادعای ما در مقام شعار این است که از نظر اعتقادی باید عدالت برقرار شده و از نابرابری‌های ناموجه در ایران جلوگیری می‌شد ولی در عمل می‌بینیم که در حدی که در کشورهای دیگر جهان هم به این مسئله توجه بایسته‌ای نشده است.

به گزارش ایسنا، فرشاد مومنی در نشست دین و اقتصاد که هشتم تیر ماه برگزار شد، اظهار کرد: درباره مسئله نابرابری (نابرابری‌های موجه)، باید بگویم که در این زمینه ما در ایران با یک وضعیت پارادوکسیکال رو به‌رو هستیم. از یک طرف شرایط ابران به لحاظ تاریخی، جغرافیایی و سیاسی به‌گونه‌ای است که انگار ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند تا انواع نابرابری‌های موجه را بازتولید کنند. ولی از طرف دیگر به طرز عجیبی مشاهده می‌شود که بحث نابرابری و توجه به آثار زیان‌بار آن نه چندان در دستور کار نظام آموزشی و پژوهشی و تبلیعاتی ما است و نه به شکل اصولی نظام تصمیم‌گیری ما به آن پرداخته است.

وی همچنین بیان کرد: بنابر آنچه گفته شد با اطمینان می‌گویم یکی از بزرگترین خلاء‌های معرفتی در ایران آگاهی نسبت به طول و عرض مسئله نابرابری‌های ناموجه و آثار سهمیگین آن‌ها بر علیه توسعه انسانی، اجتماعی، اقتصادی و پایدار است. جالب است با وجود اینکه ادعای ما در مقام شعار این است که از نظر اعتقادی جزو عدلیه به حساب می‌آییم (عدل در زمره اصول دین ما به شمار می‌آید)، ولی در حدی که در کشورهای دیگر جهان که چنین ادعایی هم ندارند هم به این مسئله توجه بایسته‌ای مشاهده نمی‌شود.

این پژوهشگر اقتصاد سیاسی بیان کرد: همچنین یکی از وجوه دیگر نابرابری ناموجه رابطه آنها با مناسبات مبتنی بر سلطه است. خواه بر بازار سیاست باشد و خواه بازار اقتصاد. در دورانی که مسئله وابستگی . مناسبات سلطه در نظام کارشناسی حساسیت‌برانگیزی می‌کرد، وقتی صورت‌بندی‌های نظری را بررسی می‌کنیم می‌فهمیم رابطه مبتنی بر وابستگی پیامد اجتناب‌ناپذیر دو قدرت ملی نابرابر است. که در آن قدرت برتر و کشوری که از توانایی‌های بیشتر برخوردار است همه مناسبات احتماعی، اقتصادی و فرهنگی را در طرف وابسته مشروط بر اراده خود می‌کند. پس در ذات مناسبات نابرابر مناسبات مبتنی بر سلطه وجود دارد. از این زاویه افق‌های حیرت‌انگیزی قابل مشاهده است. موضوعی که متاسفانه درباره آن حساسیت بایسته‌ای وجود ندارد.

عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی بیان کرد: یکی دیگر از آثار سوءنابرابری‌ها ناموجه این است که در مقیاس ملی و بین‌المللی گروه‌هایی را ظالمانه بر دیگران مسلط کرده و به این ترتیب انبوهی از ناهنجاری‌های سیستمی به دنبال آن به وجود می‌آید. به این ترتیب واقعا مشخص می‌شود که هزینه فرصت غفلت از این موضوع برای جامعه ما می‌تواند شکننده باشد.
مومنی بیان کرد: نابرابری‌های ناموجه همه ابعاد حیات جمعی انسان‌ها را دچار آشفتگی و بی‌سامانی می‌کند. این مسئله بسیار حیاتی است و در ایران در چارچوب مناسبات اقتصاد رانتی نادیده گرفته می‌شود. امروز می‌بینیم که تدابیری سیاستی سیاست‌گذاران ما با شکست موجه می‌شود و این موضوع از آغاز طرح تعدیل ساختاری که منجر به تعمیق نابرابری‌ها شده است دیده می‌شود.

وی به گزارش ۲۰۰۶ توسعه انسانی که به موضوع بحران جهانی آب پرداخته بود اشاره کرد و گفت: در این گزارش آمده است که حتی امروز که بحران آب در مقیاس جهانی مورد توجه است می‌بینیم که در جهان بیش از مصارف آب وجود دارد ولی مشکل این است که برخی مردم به طور خاص فقرا به واسطه فقر و حقوق قانونی اندکی که دارند، نوع و میزان دسترسی آنها به زیرساخت‌های لازم برای استفاده از آب و برای زندگی و بقا دچار مشکل می‌شود. این گزارش نشان می‌دهد که بحران آب به سه عنصر مربوط می‌شود که ریشه‌های اصلی بحران آب است: فقر، نابرابری و مناسبت نابرابر بین گروها و کشورها است.

مومنی بیان کرد: مسئله نابرابری همه وجوه حیات انسان‌ها را ناهنجار می‌کند. با این حال در ایران به آنها توجه نمی‌شود با اینکه در طبق آموزه‌های دینی ما نیز باید به آن پرداخته می‌شد.

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا