گوناگون

نمای نزدیک القاعده ,سازمان سیا اسناد جدیدی از اسامه بن‌لادن و گروهش منتشر کرد

برای چهارمین‌بار در سه سال اخیر، آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا بخشی از اسنادی را منتشر کرده که حدود شش سال پیش و در عملیات حمله به محل سکونت اسامه بن‌لادن، رهبر وقت گروه تروریستی القاعده، کشف شده بود؛ عملیاتی که در نهایت به کشته‌شدن بن‌لادن و تعدادی از کسانی که با او در خانه‌ای در ایبت‌آباد پاکستان زندگی می‌کردند منجر شد.

این‌بار حدود ۵٠٠ هزار فایل منتشر شده که دفتر خاطرات بن‌لادن و ویدئویی از مراسم عروسی پسرش هم بخشی از آن است. انتشار این اسناد که محققان و کارشناسان روابط بین‌الملل آن را تلاشی ارزنده برای شفاف‌سازی خوانده‌اند، گویای برنامه‌ها و رویکرد رهبر پیشین القاعده است و با بررسی این اسناد گسترده می‌توان دست‌کم با بخشی از دیدگاه‌های القاعده، ساختار سازمانی این گروه، شبکه‌های جهانی‌ و متحدانش آشنا شد. به‌گفته مایک پمپئو، رئیس سازمان سیا، این سازمان ١٨ هزار سند، ٧٩ هزار فایل صوتی و بیش از ١٠ هزار ویدئو منتشر کرده است. او روز چهارشنبه گفت: «انتشار این اسناد فرصتی در اختیار مردم آمریکا قرار می‌دهد تا شناخت بیشتری از طرح‌ها و عملکرد این گروه تروریستی پیدا کنند».
برنامه‌های القاعده
در بیانیه‌ای که سازمان سیا منتشر کرده، آمده است اسنادی که به‌تازگی منتشر شده، مانند اسنادی که در گذشته منتشر شده بود، نشان‌دهنده تفاوت میان القاعده و گروه داعش، اختلاف‌نظرهای القاعده و متحدانش و مشکلاتی است که القاعده در زمان مرگ بن‌لادن با آن دست‌به‌گریبان بوده ‌است. بر پایه این اسناد بن‌لادن تا زمان کشته‌شدنش در ماه می سال ٢٠١١ همچنان رهبر القاعده بوده و به‌طور منظم با زیردستانش در سراسر جهان در ارتباط بوده ‌است. بن‌لادن وقت زیادی را صرف شناخت استراتژی ایالات ‌متحده در افغانستان و عراق می‌کرده و بخشی از کتاب «نبردهای اوباما» نوشته باب وودوارد، روزنامه‌نگار آمریکایی را هم برای او ترجمه کرده ‌بودند. این اسناد همچنین شامل اطلاعاتی است درباره چگونگی برنامه‌ریزی القاعده برای بزرگداشت دهمین سالگرد حملات ١١ سپتامبر، کارگروهی برای پخش پیام‌های این گروه در رسانه‌های غربی، تلاش این گروه برای بهره‌برداری از قیام‌های عربی سال ٢٠١١، تلاش بن‌لادن برای حل اختلاف‌نظرها درباره دیدگاه‌ها و تاکتیک‌های عملیاتی و تلاش سازمانی برای تطهیر این گروه در میان هواداران مسلمانش در بحبوحه اخبار منفی رسانه‌ها. در این اسناد به ادغام شاخه‌های القاعده لیبی، یمن، شمال آفریقا، مصر و آسیای میانه هم اشاره شده است. سند دیگری که منتشر شده حاوی مقایسه ایدئولوژی ابومصعب الزرقاوی، رهبر القاعده در عراق و ابومحمد المقدسی، مرشد اوست. در این نوشته زرقاوی را فردی عمل‌گرا توصیف کرده‌اند که بعضی اوقات بدون توجه به عواقب درازمدت، به برخی چیزها واکنش نشان می‌دهد. از زرقاوی به‌دلیل شخصی‌کردن برخی موضوعات و خشونت‌ورزی بدون درنظرگرفتن تأثیر آن بر آرمان بزرگ‌تر مسلمانان، انتقاد شده است. از سوی دیگر، از المقدسی به‌عنوان یک «متفکر استراتژیک» یاد شده که هوادار خشونت‌ورزی نیست. القاعده در عراق بعدها با گروه‌های دیگری متحد شد و گروه تروریستی داعش را ایجاد کرد. دفتر خاطرات دست‌نویس ۲۲۸‌صفحه‌ای بن‌لادن هم بخشی از اسناد منتشرشده است. از جمله اطلاعات موجود در خاطرات بن‌لادن سفر او به بریتانیا در ۱۳سالگی است. بن‌لادن نوشته که در این سفر از اقامتگاه ویلیام شکسپیر، نمایش‌نامه‌نویس مشهور بریتانیایی، بازدید کرده است. او مردم بریتانیا را «بی‌بندوبار» توصیف کرده و نوشته تحت تأثیر فرهنگ و جامعه بریتانیا قرار نگرفته است. فیلم‌های هالیوودی و ویدئوهای طنز منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی هم بخشی از اطلاعاتی بوده که در کامپیوتر شخصی بن‌لادن وجود داشته است.
مراسم عروسی پسر بن‌لادن
ویدئویی یک‌ساعته از مراسم عروسی حمزه بن‌لادن، پسر رهبر پیشین القاعده هم در میان بخشی از اسنادی است که به‌تازگی منتشر شده ‌است. در این‌ ویدئو که به ‌نظر می‌رسد برای اولین‌بار است تصویری را از حمزه بن‌لادن نشان می‌دهد، این پسر جوان که برخلاف بسیاری از اعضای القاعده ریش ندارد، در کنار مردانی دیگر روی فرشی نشسته‌، اما مشخص نیست تاریخ این مراسم چه‌ زمانی است. حمزه ٢٨ساله که تا پیش از این فقط عکس‌هایی از کودکی‌اش منتشر شده بود و به باور بسیاری پسر محبوب بن‌لادن بوده ‌است، پس از مرگ پدرش به یکی از افراد برجسته القاعده تبدیل شد و حتی بسیاری او را رهبر آینده القاعده می‌دانند. خبرگزاری فرانسه بر پایه اسنادی که پیش‌تر منتشر شده، گزارش داده بود بن‌لادن قصد داشته این فرزندش رهبری گروه را پس از او در دست بگیرد. القاعده در سال‌های اخیر پیام‌هایی صوتی از حمزه بن‌لادن منتشر کرده که در آن آمریکا را تهدید می‌کند، خواستار سرنگونی حکومت عربستان ‌سعودی است و اقدامات جهادی در سوریه را تشویق می‌کند.
ادعای ارتباط با ایران
یکی از اسناد بحث‌برانگیزی که سازمان سیا منتشر کرده، ادعای رابطه القاعده و ایران است. موضوعی که واکنش محمد‌جواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان را به دنبال داشت. ظریف در حساب توییتری خود ادعای رابطه القاعده و ایران را «اخبار دروغ» و «گزینشی» خواند که نمی‌تواند نقش متحدان آمریکا در ۱۱ سپتامبر را تطهیر کند. در این اسناد این سازمان ادعا می‌کند بین ایران و القاعده روابطی وجود داشته است. بر‌اساس این ادعا، میان ایران و گروه القاعده توافقاتی وجود داشته که القاعده حملاتی علیه منافع آمریکا در «خلیج [فارس] و عربستان سعودی» انجام دهد. پیش از این نیز مایک پومپئو، رئیس این سازمان، ادعا کرده بود با انتشار مدارک به‌‌دست‌آمده از حمله به ایبت‌آباد، اسنادی را از «روابط» القاعده با ایران در اختیار عموم قرار می‌دهد. این در حالی است که تاکنون هیچ مدرک مسندی درباره این اتهامات آمریکا از سوی سازمان‌های دیگر منتشر نشده است. درهمین‌حال خبرگزاری فرانسه با انتشار گزارشی می‌نویسد که سازمان سیا عمدا این گزارش را در این مقطع زمانی منتشر کرده تا حلقه را علیه ایران تنگ‌تر کند و دست ترامپ را برای موضع‌گیری‌های بیشتر علیه تهران باز بگذارد. به گزارش این خبرگزاری، ند پرایس، یک مقام سابق سیا، گفت این اسناد «چیز تازه‌ای به ما نمی‌گوید». او در توییتر نوشت که پمپئو ممکن است این فایل‌ها را منتشر کرده باشد تا ادله علیه ایران به‌عنوان یک «دولت حامی تروریسم» را تقویت کند؛ اتهامی که ایران آن را همواره تکذیب می‌کند. پرایس اخطار داد: «این حرکات نشانه بازگشت به نگاه دوران جورج بوش پسر است: تأکید بر پیوندهای تروریستی به‌عنوان منطقی برای تغییر رژیم». این چهارمین مجموعه از اسناد و مدارک، تصاویر و فایل‌های کامپیوتری ضبط‌شده در جریان حمله سال ۲۰۱۱ به محل سکونت اسامه بن‌لادن است که از سوی سازمان سیا منتشر شده است. پیش‌تر یعنی در می سال ۲۰۱۵، مارس ۲۰۱۶ و ژانویه ۲۰۱۷ فایل‌های دیگری منتشر شده بود. آن‌طور که یکی از مقام‌های اطلاعاتی ایالات متحده به الجزیره گفته است، انتشار این اسناد در پاسخ به درخواست قانونی نبوده است. فایل‌های دیگری نیز وجود دارند که هنوز منتشر نشده‌اند. سازمان سیا گفته است که این فایل‌ها شامل اطلاعاتی حساس درباره امنیت ملی است.
شرق

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا