بین‌المللی

راهبرد امنیتی جدید ایالات متحده به روایت‌ترامپ به سوی جنگ سرد

بعد از چند ماه بحث و تبادل‌نظر، سرانجام روز گذشته از راهبرد امنیتی جدید ایالات متحده رونمایی شد. شاید در نگاه اول، استراتژی امنیتی دولت‌ها در آمریکا امری علی‌السویه و نمایشی به نظر آید، اما گاهی اسناد راهبردی می‌توانند زمینه‌ساز تحولاتی بزرگ شوند؛ به‌عنوان‌مثال، چرخش در راهبرد امنیتی جورج دبلیو بوش در سال ٢٠٠٢ میلادی از استراتژی امنیت ملی دولت کلینتون بود که با مطرح‌کردن بحث حملات پیشگیرانه، شش ماه بعد زمینه حمله به عراق را فراهم آورد. به نظر بعد از هشت سال دوباره تاریخ تکرار شده است، زیرا به‌عنوان آشکارترین و مهم‌ترین نکته درخصوص راهبرد امنیتی ترامپ، می‌توان به تلاشی عامدانه برای پاک‌کردن میراث اوباما در کاهش تنش در سطح جهانی اشاره کرد.
تهدید روسی- چینی
بر اساس استراتژی جدید دولت ترامپ، چین و روسیه به‌عنوان رقبای اصلی برای قدرت جهانی آمریکا معرفی شده‌اند. در بخش‌هایی از متن این استراتژی جدید این‌طور آمده است که چین و روسیه «مصممند تا آزادی و عدالت اقتصادی را محدودتر کرده، نیروی نظامی خود را تقویت کنند و با کنترل اطلاعات و داده‌ها جوامع خود را سرکوب کرده و نفوذشان را گسترش دهند». قدرت‌گیری اقتصادی چین در کنار بدل‌شدن روسیه به یک بازیگر تعیین‌کننده در منطقه خاورمیانه باعث شده تا ایالات متحده هژمونی خود را در خطر ببیند.
طبق گفته یکی از مقامات ارشد کاخ سفید، در این استراتژی جدید از مسکو و پکن به‌عنوان «قدرت‌های تجدیدنظرطلب» یاد شده که قصد تغییر وضع موجود را دارند، البته در این سند، در حالی از روسیه به‌عنوان یک تهدید یاد شده که دونالد ترامپ نه‌تنها از سرزنش‌کردن مسکو به‌خاطر انضمام کریمه و تلاش برای بی‌ثبات‌کردن اوکراین طفره رفته، بلکه همواره از تلاش برای بهبود روابط با روسیه سخن گفته است. از دیگر سو، درحالی‌که در این سند طرح مشروحی درخصوص چگونگی مقابله با جاه‌طلبی‌های اقتصادی چین ارائه شده، اما چیز زیادی درخصوص مقابله با شگردهای جنگ اطلاعاتی و سایبری مسکو گفته نشده است؛ به‌عنوان‌مثال، در این سند خاطرنشان شده که اجازه سرمایه‌گذاری به چین در فناوری‌های پیشرو آمریکا داده نخواهد شد.
بااین‌اوصاف، ما با جهانی مواجهیم که بعد از سه دهه فراغت از رقابت ابرقدرت‌ها، حال وارد مرحله جدیدی از رقابت‌ها در سطح جهانی شده است، البته در تغییر نگرش صورت‌گرفته در این راهبرد امنیتی آمریکا نباید از برخی اقدامات چین و روسیه، از جمله تلاش برای جایگزین‌کردن یوان به‌جای دلار در معاملات نفتی غافل شد.
چرخش‌های امنیتی
همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، راهبرد امنیت ملی جدید ترامپ، خواهان بازنگری در سیاست‌های ایالات متحده در دو دهه گذشته است، زیرا این سیاست‌ها بر این فرض استوار بودند که همکاری با این رقبا باعث می‌شود که آنها به شرکایی قابل‌اعتماد بدل شوند؛ پیش‌فرضی که بر اساس این سند اشتباه از کار درآمده است. درواقع درحالی‌که استراتژی امنیتی اوباما مبتنی‌بر همکاری با متحدان و شرکای اقتصادی بود، ترامپ می‌کوشد بر لبه باریکی میان شعار «نخست آمریکا» و تداوم همکاری با شرکای این کشور مادامی که به آمریکا سود برسانند، حرکت کند. حال‌وهوای این استراتژی جدید رگه‌هایی از بازگشت به نگرش دوران جنگ سرد را در خود دارد.
به گزارش «فارن پالسی»، پنتاگون قصد دارد ١۴ میلیون دلار برای تقویت هواپیماهای نظارتی خود که از قابلیت بالایی در ردگیری زیردریایی‌ها برخوردارند، هزینه کند. این اقدام پنتاگون بعد از آن صورت می‌گیرد که شاهد افزایش تردد زیردریایی‌های روسیه در مسیر دریایی این کشور به اقیانوس اطلس بوده‌ایم.
در یک چرخش آشکار دیگر، در استراتژی امنیتی جدید از تغییرات جوی به‌عنوان تهدیدی جدی علیه آمریکا یاد نشده است. این مسئله در تضاد با موضوع پنتاگون قرار می‌گیرد که همواره بر تهدیدات ناشی از تغییرات جوی برای امنیت ملی، از جمله افزایش مهاجرت در نتیجه خشک‌سالی و افزایش آب سطح دریاها تأکید کرده است. از دیگر سو، در جایی که اوباما در تلاش بود تا از وابستگی امنیتی و دفاعی آمریکا به سلاح هسته‌ای بکاهد، ترامپ سلاح‌های هسته‌ای را بنیان استراتژی آمریکا برای حفظ صلح و ثبات می‌داند.
کره‌شمالی، فصل مشترک
در هر صورت، این چرخش در قبال چین و روسیه در شرایطی صورت می‌گیرد که آمریکا برای مهار کره‌شمالی به همکاری این دو کشور بیش از هر زمانی نیاز دارد. شرایط زمانی پیچیده‌تر می‌شود که بدانیم مدتی پیش مک‌مستر درخصوص این راهبرد امنیتی جدید از احتمال جنگ با کره‌شمالی سخن گفته بود. در استراتژی جدید نیز از لفظ «پیشگیری»، از جمله درخصوص کره‌شمالی استفاده شده است. یکی از معدود نقاط اشتراک میان استراتژی دولت ترامپ و دولت اوباما این است که ایران و کره‌شمالی در کنار گروه‌های تروریستی همچنان به‌عنوان تهدیدی علیه امنیت آمریکا قلمداد می‌شوند.
شرق

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا