اخبار

وضع ناروشن بازداشتی‌ها در ایران در سایه “مرگ‌های مشکوک”

طبق آمار رسمی در حوادث اخیر ایران ۲۵ نفر کشته شدند. فرمانده ناجا مسئولیتی نپذیرفته و از “کشته‌سازی” سخن می‌گوید. نماینده‌ها هنوز منتظر بازدید از اوین هستند. مرگ‌های مشکوک در زندان‌ها هر روز پرسش‌های بیشتری برمی‌انگیزد.

حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی، روز چهارشنبه (۲۷ دی/ ۱۷ ژانویه) از اعتراض‌های خیابانی اخیر در ایران به عنوان “اغتشاشات” نام برد و گفت که در جریان آنها “تعدادی” توسط پلیس دستگیر شده و آنهایی که احتمال داده شده “نقشی” نداشته‌اند، آزاد شده‌اند.

فرمانده پلیس ایران همچنین گفت که بازداشت‌ها “به صورت هدفمند” انجام گرفته‌اند. به گفته او، دستگیرشدگان “در همان روزهای اول” به دستگاه قضایی تحویل داده شده‌اند.
فرمانده ناجا در مورد کشته‌شدگان حوادث اخیر هم، ضمن بیان این ادعا که “در صحنه نیز هیچ مورد کشته‌شده نداشتیم”، افزود: «ماجرای کشته‌سازی‌ها مشکوک است و این موضوع در حال بررسی است».

غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضائیه، ۲۴ دی‌ماه در مورد کشته‌شدگان اعتراض‌های اخیر گفته بود: «در مجموع ۲۵ نفر از مردم و نیروهای حافظ نظم و امنیت در خیابان‌ها کشته شدند که افرادی که کشته شدند، توسط تیر و اسلحه نیروهای نظامی و انتظامی نبوده است».

با وجود تأکید فرمانده ناجا بر فقدان تلفات در میان نیروی انتظامی، روشن نیست که منظور اژه‌ای از آن دسته از “نیروهای حافظ نظم و امنیت در خیابان‌ها” که به گفته او در جریان اعتراضات جان خود را از دست داده‌اند، دقیقا چه کسانی است. گرچه نیروی انتظامی مسئول اصلی در حفظ امنیت در شهرهای ایران محسوب می‌شود، اما در کنار این نهاد، وزارت اطلاعات نیز فعال است و در شرایط خاص نیروهای بسیج نیز وارد عمل می‌شوند.

تصمیم ورود سپاه پاسداران ایران برای “تأمین امنیت” در تهران با شورای عالی امنیت ملی و در دیگر شهرها با شوراهای تأمین استان‌هاست. گرچه هرگونه حضور سپاه پاسداران در مقابله با معترضان حوادث اخیر از سوی مقام‌های این نهاد نظامی رد شده است، اما هم‌زمان فرماندهان محلی سپاه در برخی استان‌ها، از بازداشت شماری از معترضان توسط نیروهای خود خبر داده بودند.
جمهوری اسلامی پیش‌تر نیز مسئولیت کشته شدن شهروندان ایران در خیابان‌ها، همچون کشته شدن ندا آقاسلطان در حوادث سال ۸۸ را نپذیرفته و آنها را “مشکوک” خوانده است.

اعتراض‌های خیابانی در ایران روز ۷ دی در مشهد آغاز شد و به سرعت سراسر کشور را فراگرفت. تظاهرکنندگان در بیش از ۱۰۰ شهر کوچک و بزرگ ایران شعارهایی را علیه مقام‌های درجه اول جمهوری اسلامی، از جمله علیه شخص رهبر جمهوری اسلامی سر دادند.

مرگ‌های مشکوک در زندان

برخی از بازداشت‌شدگان حوادث اخیر کسانی هستند که در اعتراضات شرکت نداشته و در محل زندگی خود دستگیر شده‌اند. گفته می‌شود که علاوه بر نیروی انتظامی و وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران نیز در دستگیری‌های اخیر دست داشته است. اما با گذشت ۲۰ روز از آغاز اعتراض‌های خیابانی، هنوز هم مسئولان از وضعیت بازداشت‌شدگان و علت مرگ قربانیان حوادث اخیر، اطلاعات دقیق و مشخص در اختیار افکار عمومی قرار نمی‌دهند.

یکی از کسانی که خبرهایی از کشته‌شدن او بر اثر شلیک گلوله در جریان اعتراض‌های خیابانی منتشر شد، محسن عادلی، جوان اهل دزفول معرفی شده بود. سارو قهرمانی، جوان ۲۴ ساله اهل سنندج، قربانی دیگری بود که جسدش با ادعای وابستگی به “گروه‌های تروریستی” حدود دو هفته پس از ناپدید شدن، به خانواده‌اش تحویل داده شد. نزدیکان سارو قهرمانی اما گفته‌اند که جسد “هیچ اثری” از اصابت گلوله را نشان نمی‌دهد.

فعالان حقوق بشر می‌گویند، سارو قهرمانی، همچون سینا قنبری و وحید حیدری، دو بازداشت‌شده‌ی دیگر اعتراض‌های اخیر در تهران و اراک، در زندان و زیر شکنجه جان خود را از دست داده است. مقا‌م‌های قضایی ایران اما ادعا می‌کنند که سینا قنبری و وحید حیدری در زندان خودکشی کرده‌اند و سارو قهرمانی نیز در درگیری مسلحانه کشته شده است. برخی منابع تعداد کشته‌شدگان در بازداشتگاه‌ها را پنج نفر اعلام کرده‌اند.

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا