نتایج تازه‌ترین پژوهش درباره وقایع دی ماه: معترضان علی خامنه‌‌ای را مسئول وضع موجود می‌دانند

نتایج تازه‌ترین تحقیق در مورد وقایع دی ماه سال ۱۳۹۶ نشان می‌دهد که علی خامنه‌‌ای و نظام جمهوری اسلامی مخاطب این اعتراض‌ها بوده و معترضان رهبر جمهوری اسلامی را مسئول وضع موجود می‌دانند.

این تحقیق با عنوان «شناسایی عوامل مؤثر بر اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ در ایران» اردیبهشت ماه امسال منتشرشده است.

در این تحقیق از «افزایش متقاضیان کار و ناتوانی نسبی دولت در ایجاد شغل برای آنها»، «ناامیدی رأی‌دهندگان به روحانی از شنیده شدن صدایشان توسط دولت و حاکمیت» و «کشمکش بر سر دسترسی به منابع طبیعی» از مهمترین ریشه‌های شکل‌گیری اعتراض‌های سال گذشته نام برده شده است.

این تحقیق همچنین نشان داده در دی ماه سال گذشته ۸۷ شهر ایران شاهد اعتراض‌های خیابانی بوده به طوری که از ۲۷ شهرستان استان خوزستان ۹ شهرستان آن شاهد ناآرامی بودند.

اصفهان دومین استانی است که از ۲۴ شهرستان آن هشت شهرستان با ناآرامی مواجه شد و از میان ۲۲ شهرستان استان مازندران هم هفت شهرستان آن شاهد اعتراض‌های خیابانی بود.

این تحقیق همچنین نشان می‌دهد در هشت درصد از شهرستان‌های ایران (۳۷ شهرستان) اعتراض‌ها به خشونت کشیده شد و در چهارمین روز این اعتراض‌ها (۱۰ دی ماه) دامنه این اعتراض‌ها به ۳۳ شهرستان کشیده شده بود.

این مطالعه در عین حال مشخص کرده استان اصفهان شاهد طولانی‌ترین (شش روز) اعتراض‌های خیابانی در دی ماه بوده و پس از آن استان خوزستان با پنج روز ناآرامی در رده دوم قرار گرفته است.

بخش دیگری از این تحقیق با بررسی فیلم‌های موجود به تحلیل شعار‌های سرداده شده در این اعتراض‌ها پرداخته و چنین نتیجه گرفته که شعار «مرگ بر دیکتاتور» با ۹.۵ درصد در صدر شعار‌های معترضان بوده است.

۳.۲ درصد معترضان نیز شعار «نه غزه٬ نه لبنان٬ جانم فدای ایران» سر داده و سه درصد هم شعار داده بودند که «رضا شاه روحت شاد.»

در جریان این اعتراض‌ها ۲.۶ درصد هم شعار «مرگ بر روحانی» و ۱.۹ درصد هم شعار مرگ بر خامنه‌ای سر داده و ۲.۱ درصد هم این‌گونه شعار داده‌اند که «ملت گدایی می‌کند٬ رهبر خدایی می‌‌کند.»

این تحقیق همچنین مشخص کرده علی خامنه‌ای با ۲۴ درصد در صدر مقام‌های بوده که معترضان علیه آنها در ناآرامی‌های دی ماه شعار داده‌اند.

تهیه‌کنندگان این تحقیق پس از ان چنین نتیجه گرفته‌اند که «از نظر مردم، آیت‌الله خامنه‌ای تأثیرگذارترین شخصیت در زمین سیاست ایران است و به هنگام اعتراضات سیاسی و اقتصادی نیز در نظر مردم بیش از دیگران مسئول شرایط موجود تلقی» شده است.

خراسان رضوی٬ قم و کرمانشاه سه استانی هستند که کمترین شعار‌ها علیه رهبر جمهوری اسلامی در جریان اعتراض‌های دی ماه سر داده شده است.

این تحقیق در ادامه مشخص کرده ۱۰ درصد شعار‌های سرداده شده در دی ماه علیه «نظام» بوده و هشت درصد در مورد وضعیت اقتصادی کشور و هفت درصد هم علیه روحانیون بوده است.

این تحقیق همچنین به بررسی شدت اعتراض‌ها در استان‌های مختلف نیز پرداخته و مشخص کرده در دی‌ماه ۹۶، استان اصفهان در مقایسه با سایر استان‌ها شاهد شدیدترین و وسیع‌ترین میزان اعتراض‌ها بوده است.

خوزستان٬ لرستان و همدان نیز در رده‌های بعدی این تحقیق قرار گرفته‌اند.

در بخش دیگری از این مطالعه آمده در استان‌هایی که نرخ مشارکت اقتصادی در سال ۹۶ نسبت به سال قبل افزایش بیشتری داشته (یا به عبارتی تعداد متقاضیان کار افزایش بیشتری داشته‌)، اعتراض‌ها با شدت بیشتری رخ داده است.

در استان‌هایی که نرخ مشارکت پایین‌تری در انتخابات ۹۶ داشته‌اند و در شهرستان‌هایی که رأی حسن روحانی در انتخابات ۹۶ افزایش بیشتری داشته٬ شدت اعتراضات بیشتر بوده است.

بخش دیگری از این تحقیق به بررسی ریشه‌های اعتراض دی ماه در هر استان پرداخته که در نوع خود کم سابقه است. نتایج به دست آمده این تحقیق از ریشه‌های اعتراض‌های دی‌ماه ۹۶ در هر استان به این شرح است:

اصفهان

بخش عمده ‌اعتراض‌ها در این استان به‌دلیل کمبود آب و پس از آن پائین بودن میانگین درآمدهای یک خانوار شهری اصفهانی نسبت به میانگین هزینه‌هایش که در این زمینه اصفهان بدترین وضعیت را در مقایسه با سایر استان‌ها دارد.

استان اصفهان کمترین میزان سرمایه اجتماعی در سطح کلان را دارد و رتبه این استان از نظر سرمایه اجتماعی در سطوح میانی و خرد در بین استان‌های کشور به‌ ترتیب ۲۷ و ۲۵ است.

خوزستان

از نظر صاحب‌نظران محلی، کشمکش بر سر دسترسی به آب و نیز مشکل ریزگردها بیش از هر عامل دیگری در تشدید اعتراض‌های دی ماه مردم این استان تأثیرگذار بوده است.

همدان

استان همدان در کنار استان اصفهان، دو استانی هستند که خانوارهای شهری‌شان میانگین درآمد کمتر از میانگین هزینه دارند و مخاطب بخش زیادی از اعتراض‌ها در این استان، دولت بوده است.

خراسان رضوی

مردم این استان کمترین میزان اعتماد را به صدا و سیما دارند و بعد از مردم استان اصفهان، کمترین رضایت را از میزان موفقیت نظام در حل مشکل فقر دارند.

از طرفی این استان از نظر سرمایه اجتماعی در سطح کلان، قبل از استان‌های اصفهان و تهران در رتبه ۲۹ استان‌های کشور قرار دارد.

البرز

استان البرز کمترین میزان سرمایه اجتماعی در سطح خرد را دارد. همچنین مردم این استان کمترین میزان اعتماد را به پایگاه‌های بسیج دارند.

تهران

استان تهران از نظر سرمایه اجتماعی در سطح کلان، قبل از استان اصفهان در رتبه ۳۰ استان‌های کشور قرار دارد. همچنین این استان از جهت اعتماد به پایگاه‌های بسیج، قبل از استان البرز در رتبه ۳۰ قرار دارد.

کرمانشاه

استان کرمانشاه طی دو سال اخیر بیشترین نرخ بیکاری را در بین استان‌های کشور داشته است.

زنجان

نارضایتی از عملکرد دولت، عامل مهمی در بروز اعترا‌ض‌ها در این استان بوده است.

قزوین

مردم قزوین یکی از محروم‌ترین استان‌ها از جهت سرمایه اجتماعی (در سه سطح خرد، میانی و کلان) هستند. همچنین میزان اعتماد مردم استان قزوین به پایگاه‌های بسیج، صدا و سیما، هیأت دولت و روحانیون، به‌ترتیب ۲۷، ۲۷، ۲۵ و ۲۷ است. معنای خشونت شدیدی که در اعتراض‌های این استان رخ داد، از این منظر قابل درک است.

مازندران

استان مازندران به‌ لحاظ تفاضل درآمد از هزینه خانوار شهری در رتبه دوم استان‌های کشور قرار دارد. احتمالاً این عامل در پایین بودن نسبی شدت اعتراض‌ها در این استان مؤثر بوده است.

هرمزگان

استان هرمزگان کمترین نرخ بیکاری را در بین استان‌های کشور دارد. همچنین مردم این استان بعد از مردم استان اردبیل، بیشترین میزان اعتماد را به صدا و سیما، و نیز بعد از مردم استان خراسان شمالی بیشترین میزان اعتماد را به روحانیون دارند.

مرکزی

مردم استان مرکزی بی‌اعتمادترین مردم به هیأت دولت هستند. با این حال احتمالاً نرخ بیکاری پایین (۸٫۵ درصد) عامل مؤثری بر پایین بودن شدت اعتراض‌ها در این استان بوده است.

کردستان

مردم استان کردستان بعد از استان مرکزی، بی‌اعتمادترین مردم به هیأت دولت هستند.. اما احتمالاً بهبود چشمگیر نرخ بیکاری باعث شده است شدت اعتراض‌ها در این استان نسبتاً پایین باشد.

خراسان شمالی

استان خراسان شمالی دارای یکی از کمترین نرخ‌های بیکاری در کشور است. با این حال این استان بیشترین نرخ مشارکت اقتصادی را دارد. احتمالاً این افزایش چشمگیر تعداد متقاضیان کار، باعث شده که در این استان اعتراضاتی به‌طور مشخص در اعتراض به بیکاری رخ دهد.

یزد

استان یزد بیشترین تفاضل درآمد از هزینه خانوار شهری را در بین استان‌های کشور دارد و بی‌جهت نیست که این استان یکی از آرام‌ترین استان‌ها در دی‌ماه ۹۶ بوده است.

ایران وایر

Print Friendly, PDF & Email