گوناگون

بازی با جان جامعه

دولت اگر قرار است ارز دولتی را با نرخ ۴۲۰۰ تومان ارائه دهد نباید اجازه دهد که واردات دارو با ارز آزاد صورت بگیرد که در نتیجه آن شاهد افزایش لجام گسیخته قیمت‌ها در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی باشیم…

 دارو، مستقیم با سلامت مردم سروکار دارد و از این جهت نباید این موضوع را دست‌مایه بی مبالاتی قرار داد. آن‌طور که تولیدکنندگان داخلی می‌گویند سال۹۶ بحرانی‌ترین سال برای صنعت دارو در ایران از حیث تامین منابع مالی بوده است. اتفاقی که به گفته آنان، متاثر از متغیرهایی همچون عدم افزایش قیمت‌ها، سخت شدن شرایط نقدینگی، مطالبه از دولت، عدم کاهش نرخ سود بانکی به‌رغم کاهش تورم، قیمت نهاده‌ها و … بوده است.
اوایل خردادماه گذشته بود که واردکنندگان دارو و بانک مرکزی به یک توافق رسیدند؛ دارو از دایره کالاهای اساسی با دریافت یارانه خارج شود. به‌این‌ترتیب دارویی که در دو ماه اخیر با دلار کمتر از چهارهزارتومان وارد می‌شد، از این به بعد بدون دریافت یارانه و با همان دلار چهار هزارو۲۰۰تومانی مصوب وارد می‌شود. شرط بانک مرکزی برای اختصاص یارانه به واردکنندگان، ثابت‌‌نگه‌داشتن قیمت دارو تا پایان امسال بود، اما واردکنندگان اعلام کردند که واردات دارو بعد از افزایش قیمت ارز دیگر برایشان صرفه اقتصادی ندارند و حاضرند یارانه دریافت نکنند، اما قیمت دارو را افزایش دهند. مسئولان بانک مرکزی دارو را از دایره کالاهای اساسی که با دریافت یارانه وارد می‌شد، خارج کردند و وزارت بهداشت قیمت داروهای وارداتی را براساس نرخ ۴۲۰۰تومان برای دلار اصلاح و دوباره قیمت‌گذاری می‌کند.
این درحالی است که ۵۰ درصد مواد اولیه و ۹۶ درصد داروهای موردنیاز کشور در داخل تولید می‌شود. از سوی دیگر این صنعت همواره مشکلات عدیده‌ای در مسیر تولید دارو داشته است. سال ۹۷ هم که سال حمایت از کالای ایرانی نامگذاری شده، بنابراین ظواهر امر نشان می‌دهد که امسال باید این حوزه که به‌طور مستقیم مورد مهر مسئولان قرار بگیرد تا مشکلات آن کمتر و کمتر شود اما این موضوعی است که به میزان بودجه‌های تخصیصی و صادرات دارو وابسته است. هرچند که برخی مسئولان معتقدند هم‌اکنون بسیاری از شرکت‌ها در ایران به تولید دارو و تجهیزات پزشکی قابل‌رقابت در بازار جهانی می‌پردازند تا جایی که در سال۹۶ محصولات خود را که در عرصه بین‌المللی نیز مورد تایید قرار گرفته به کشورهای اروپایی صادر کردند. با این که بیش از ۶۰کارخانه در زمینه داروسازی داخلی فعال هستند اما گویا واردات دارو همچنان با ارز آزاد صورت می‌گیرد. حالا هم یک عضو کمیسیون بهداشت مجلس، از عدم تحقق وعده‌های دولت برای ممانعت از ایجاد اختلال در بازار دارو ناشی از نوسانات موجود در بازار ارز انتقاد کرده است.
واردات دارو با ارز آزاد!
ذبیح الله نیکفر در واکنش به انتشار خبری از سوی مسئولان حوزه سلامت مبنی بر کمبود ۵۷ قلم دارو در بازار به خانه ملت گفت: متاسفانه در کشور بازرسی و نظارت به درستی انجام نمی‌شود، از سوی دیگر بسیاری از مصوبات مجلس هم اجرا نمی‌شود و مجریان دستوراتی که در حوزه‌های مختلف از جمله دارو صادر می‌شود را اجرا نمی‌کنند. او یادآورشد: هم‌اکنون باید بازرسی و نظارت از سوی مسئولان حوزه سلامت به طور جدی اجرا شود تا مانع از تداوم نابسامانی موجود در بازار دارو شود، به ویژه دولت اگر قرار است ارز دولتی را با نرخ ۴۲۰۰ تومان ارائه دهد نباید اجازه دهد که واردات دارو با ارز آزاد صورت بگیرد که در نتیجه آن شاهد افزایش لجام گسیخته قیمت‌ها در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی باشیم. این نماینده مردم در مجلس دهم، با اشاره به داروهایی که در بازار کمیاب شده است تاکید کرد: متاسفانه هم‌اکنون واردات داروی بیماری‌های خاص به ویژه بیماران صعب‌العلاج سرطانی، ام اس و بیماران قلبی به دلیل افزایش نرخ ارز با مشکل مواجه شده و این بیماران را با مشکلات جدی مواجه کرده است.
با این حال صنعت دارو در سال‌های گذشته از چالش‌های زیادی رنج برده است که برخی معتقدند باید با صادرات دارو ظرفیت‌های خالی این بخش را جبران کرد. آن هم در وضعیتی که به گفته رئیس سازمان غذا و دارو، «درحال حاضر قیمت تمام شده دارو در کشور کمی بالاست و بخش زیادی از ظرفیت تولید دارو در کشور خالی مانده است.» غلامرضا‌ اصغری، چند ماه پیش از تشکیل کمیته‌ای خبر داد تا تمام شرکت‌های دارویی را از نظر اصول بهینه تولید (GMP) بررسی و آنهایی که برتر هستند را تشویق کنند و به شرکت‌های ضعیف، تذکر دهد. همچنین محدودیت‌هایی برای واردات دارو و کالاهای سلامت اعمال شده و بخش اعظم بازار دارو و تجهیزات پزشکی به تولید داخل اختصاص داده شده است.
سال۹۶؛ بحرانی‌ترین سال مالی در صنعت دارو
این سخنان رئیس سازمان غذا و دارو درحالی است که صنعت داروسازی ایران، سهم بالایی از بازار دارویی کشورمان را برعهده دارد اما با این وجود از لحاظ ریالی و ارزی، وضعیت خوشایندی ندارد و از همین‌رو، گلایه‌های تولیدکنندگان دارو را به دنبال داشته است. در این میان، چگونگی وضعیت مطالبات شرکت‌های دارویی را می‌توان از نخستین و حیاتی‌ترین موضوع در این حوزه عنوان کرد که سال۹۶ در بدترین شرایط سپری شد، به‌طوری‌که از سال۹۶ به عنوان بحرانی‌ترین سال مالی در صنعت دارو نام برده شد.
نگاهی به آمارها هم نشان می‌دهد که در پنج ماهه اول سال گذشته، ایران از بیش از ۵۰ کشور دنیا محصولات دارویی وارد کرده که بیشترین حجم واردات از کشورهای اروپایی بوده است. آمارهای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران نیز حاکی از آن است که واردات محصولات دارویی ایران در مدت زمان ذکر شده به میزان ۱۶.۴۰۴.۳۷۷.۹۷۲.۵۸۲ ریال معادل ۵۰۴.۹۹۱.۲۰۰ دلار بوده است. همچنین صادرات محصولات دارویی ایران در این مدت به میزان ۱.۸۱۴.۴۲۰.۳۷۳.۳۲۵ ریال معادل ۵۵.۶۷۲.۴۳۳ دلار بوده است. همه این اعداد و ارقام درحالی است که تراز تجاری ایران در گروه محصولات دارویی در پنج ماهه سال۹۶ منفی است. با این توضیح که میزان واردات این محصول راهبردی از صادرات آن بیشتر بوده است.
روندی صعودی واردات دارو
همچنین در بین گروه‌های کالایی مختلف، گروه محصولات دارویی هفتمین گروه عمده وارداتی در پنج ماهه سال۹۶ بوده است که این مقدار به ارزش ۳۸۷میلیون دلار بوده و درصد تغییرات آن نسبت به مدت مشابه در سال ۹۵ منفی است. مروری بر وضعیت واردات دارو به ایران در بازه سال‌های ۸۰ تا ۹۳ بیانگر این است که روندی صعودی داشته و در سال۹۳ به ۴۲۴۷میلیارد ریال رسیده و این روند صعودی واردات دارو تا سال۹۶ ادامه داشته است. حالا با این وضعیت این پرسش مطرح می‌شود که مشکل اصلی بازار داروی داخلی ایران چیست؟ حسن قاضی‌زاده‌هاشمی به‌عنوان سکاندار حوزه سلامت ایران معتقد است که «صنعت داروسازی ما بازاریابی را بلد نیست و همین موجب عدم توفیق شرکت‌های داخلی در صادرات دارو شده درحالی که درخصوص ثبت دارو در خارج از کشور خیلی کار شده است.» موضوعی که فرشاد حسینی‌شیرازی، رئیس مرکز تحقیقات دارویی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی نیز به آن اشاره کرده و گفته است که «برای موفقیت در صنعت داروسازی کشور باید به رقابت‌های دارویی، استانداردسازی و عرضه محصول در سطح بین‌الملل توجه کنیم
از سوی دیگر، احمد شیبانی، به‌عنوان رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی با اشاره به مشکلات متعدد صنعت دارو می‌گوید: «باید واردات داروهایی که مشابه آنها به میزان کافی در داخل تولید می شود، متوقف شود زیرا برخی از داروهای وارداتی که مشابه آنها در داخل تولید می‌شود، ماده اولیه این داروها نیز در کشور تولید می‌شود و حجم تولید آنها به‌قدری بالاست که حتی مجبورند برای فروش دارو «جایزه» بدهند.» با وجود همه این مشکلات به اعتقاد وزیر بهداشت، «همین که ۹۶درصد داروی مورد نیاز کشور تولید داخل است نشان می‌دهد مسیر خوبی در تولید دارو در حال طی شدن است اما در این راه هر چقدر بخش خصوصی را حمایت کنیم در این زمینه موفق‌تر خواهیم بود.» اگرچه هاشمی قبول دارد که «برخی داروهای ایرانی اثربخشی ندارند و بیماران مجبورند از داروهای مشابه خارجی استفاده کنند، اما درخصوص تمام داروها این‌طور نیست و تنها تعداد کمی از داروها با این مشکل مواجهند.». راهکار او در این زمینه این است که «به دلیل کم بودن اثربخشی و حساسیت به دارو باید سازمان‌های حمایتی و بیمه‌ها از جمله هلال‌احمر کمک کنند
جلسه‌ای برای هیچ!
با این حال بعد از افزایش بیش از ۳۰درصدی نرخ ارز و تعیین ارز تک‌نرخی۴۲۰۰تومانی، دارو در کنار کالاهایی مانند گندم، جو، ذرت و روغن در فهرست کالاهای اساسی قرار گرفته و بودجه ۸۰۰ میلیارد تومانی برای یارانه ارزی آن اختصاص پیدا کرده بود؛ به این معنا که واردکننده، دارو را با نرخ زیر چهار هزارتومان تامین می‌کرد و در ازای این یارانه متعهد شده بود قیمت دارو را تا پایان امسال در همان نرخ‌های سال گذشته ثابت نگه دارد. اما در جلسه مشترک واردکنندگان با بانک مرکزی در خردادماه گذشته قرار شد واردات دارو را از این به بعد با همان نرخ ترجیحی دولت (چهار هزارو ۲۰۰تومان) انجام دهند و در مقابل، قیمت دارو افزایش پیدا کند. واردکنندگان دارو به قیمت‌ها و عدم افزایش معترض بودند و در پی همین اعتراضات بانک مرکزی و واردکنندگان به توافق رسیدند دارو را از دایره کالاهای اساسی که با دریافت یارانه وارد می‌شد، خارج کنند و از سوی دیگر وزارت بهداشت قول داد که قیمت داروهای وارداتی را براساس نرخ چهار ‌هزار و ۲۰۰ تومان برای دلار اصلاح کرده و دوباره قیمت‌گذاری را انجام دهد اما گویا این بده‌بستان به هیچ نتیجه‌ای نرسید و این سلامتی و جان جامعه است که در بازار معامله می‌شود.

همدلیآسو محمدی

 

 

.

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا