ورزشی

فیفا و سیاست یک بام و دو هوا

مساله تاثیر سیاست بر فوتبال و فوتبال بر سیاست بسیار گسترده و پیچیده است. مصداق‌های پیدا و پنهان بسیاری وجود دارد که این دو مقوله روی هم تاثیر گذاشته‌اند.

فیفا به عنوان نهاد ناظر بر فوتبال همیشه بر خط‌مشی جدا بودن فوتبال از سیاست اصرار کرده و ادعا دارد که تمام تلاشش را در این زمینه انجام می‌دهد. مدت زیادی است که این نهاد بین‌المللی اجازه نمی‌دهد که فضای فوتبال مورد سوءاستفاده سیاست قرار بگیرد. مثلا هرجا که دولت‌ها در امور فدراسیون دخالت کنند، به‌شدت تنبیه می‌شوند، یا وقتی تماشاچیان یک تیم شعار سیاسی سر می‌دهند یا از پلاکاردها و بنرهایی با محوریت موضوعات سیاسی استفاده می‌کنند، از طرف فیفا محروم می‌شوند. همین دو سه شب پیش بود که دو بازیکن آلبانیایی‌الاصل تیم سوییس بعد از گلزنی مقابل تیم صربستان با نشان دادن علامت عقاب سیاه یاد و خاطره کشته‌شدگان جنگ کوزوو را زنده کردند و بعد با دو جلسه محرومیت از طرف فیفا مواجه شدند؛ چراکه فیفا خوشحالی شکیری و ژاکا را مصداق سوء‌استفاده سیاسی از فوتبال تشخیص داد.

اما همه نمودهای سیاست در فوتبال به این سادگی نیستند و فیفا نتوانسته برای همه موارد پیش‌آمده دستورالعمل مناسبی را تهیه کند. مثلا بحث تحریم تیم ملی ایران توسط شرکت امریکایی نایکی، یکی از همین موارد است. یا بازی نکردن تیم‌های بزرگ جلوی ایران به دلیل تحریم‌ها. شاید کمتر کسی پیدا شود که ادعا کند این مسائل نمونه تاثیر سیاست بر ورزش نیست؛ چراکه مشخصا به دلیل یک سری تصمیمات سیاسی اتفاقاتی در دنیای فوتبال رخ داده. اما فیفا در اینگونه موارد ورود نکرده یا بعد از ورود، عکس‌العمل خاصی از خودش نشان نداده. یعنی این اتفاقات را خارج از خط مشی تفکیک سیاست و فوتبال دانسته. پر واضح است که فیفا نمی‌تواند تیمی را مجبور به بازی مقابل تیمی دیگر بکند. آن هم در یک مسابقه دوستانه. اما در مورد نایکی شرایط کمی متفاوت است. این شرکت در بیانیه‌اش مشخصا دلیل ندادن تجهیزات و نبستن قراردادهای اسپانسرینگ با ملی پوشان ایرانی را تحریم‌های امریکا عنوان کرد. نایکی حتی قراردادهایی را که قبل از تحریم‌ها با بازیکنان ایرانی مثل سامان قدوس بسته بود، ملغی اعلام کرد. اما با این وجود هیچ‌گونه فشار یا جریمه‌ای از طرف فیفا متوجه این شرکت نشد.

شاید بتوان گفت که فیفا در زمینه مبارزه با ورود سیاست به فوتبال، سیاست یک بام و دو هوا را پیش گرفته و به طور مشخص به همه مسائل نگاه یکسانی ندارد. از طرف دیگر می‌توان این مساله را هم در نظر گرفت که قوانین فیفا در این حوزه نارسایی دارد و نمی‌تواند همه نمودهای پیدا و پنهان دخالت سیاست در فوتبال را پوشش بدهد. البته حالت سومی هم وجود دارد و آن هم اینکه قراردادهای تجاری فیفا با نایکی مانع از نظارت کامل این نهاد بر شرکت قدرتمند و متمول امریکایی شده. نایکی دیگر شکیری یا ژاکا یا هر بازیکن دیگر، یا یک تیم یا فدراسیون فوتبال کشور نیست که مجبور باشد در مقابل فیفا سر تسلیم فرود بیاورد. به هر حال بعید هم به نظر می‌رسد که با توجه به حوزه گسترده تاثیر سیاست بر فوتبال و بالعکس، بتوانیم شاهد روزی باشیم که فیفا بتواند برای هر پیش‌آمد احتمالی، واکنش مناسب داشته باشد.

اعتماد

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا