گوناگون

ابهام های راه اندازی بورس نفت

نکته بسیار مهم و قابل تامل آن است که به هر حال اگر ایران می‌تواند خودش سالم و درست به صورت دولتی نفت بفروشد چرا این‌کار را نمی کند ؛ اما اگر می‌خواهد از بخش خصوصی برای فروش نفت کمک بگیرد که نباید فراموش کند بخش خصوصی برای این اقدام امتیازاتی را طلب خواهد کرد که در شرایط تحریم شاید چندان به نفع منافع ملی کشور نباشد.

صحبت‌های معاون اول رئیس جمهور در خصوص راه اندازی بورس نفت بسیار خوش بینانه است. این اتفاق پیچیدگی‌هایی دارد که با حال و روز این روزهای اقتصاد ایران چندان منطبق نیست. جهانگیری گفته است می تواند با عرضه نفت در بورس به جنگ تحریم‌های احتمالی برود. در این باره ذکر چند نکته بسیار حائز اهمیت است.
به عقده من به ظاهر زیر ساخت معاملات نفت در بورس وجود دارد. اما اینکه ایران بتواند خریدارهای بخش خصوصی را برای خرید بیاورد و موفق شود آن‌طور که مد نظر دارد نفت خود را به دیگر کشورها صادر کند داستان پیچیده ای دارد. دولت باید توجه داشته باشد اگر به نکات کلیدی در این باره توجه نکند بار دیگر داستان ظهور بابک زنجانی ها تکرار خواهد شد.
نکته بسیار مهم و قابل تامل آن است که به هر حال اگر ایران می‌تواند خودش سالم و درست به صورت دولتی نفت بفروشد چرا این‌کار را نمی کند ؛ اما اگر می‌خواهد از بخش خصوصی برای فروش نفت کمک بگیرد که نباید فراموش کند بخش خصوصی برای این اقدام امتیازاتی را طلب خواهد کرد که در شرایط تحریم شاید چندان به نفع منافع ملی کشور نباشد. این اتفاق به هیچ وجه دور از انتظار نیست و دولت اگر آنچه بخش خصوصی از دولت می خواهد را در اختیار قرار ندهد باید رویای فروش بیشتر نفت را نیز فراموش کند.
نکته مهم دیگر آن است که این امتیازها می تواند بسیارخطرناک باشد. این امتیازها می تواند در خصوص شرایط پرداخت باشد و دیگری در قیمت فروش نفت که همه اینها به ضرر بیت المال و نفع عمومی جامعه است.
پس مطمئنا راه اندازی بورس انرژی به لحاظ قانونی وجود دارد اما در عمل به این صورت خواهد بود که نفت ایران باید از طریق مبادی غیر قانونی و قاچاق به فورش برسد . مانند سیستمی که در زمینه فروش نفت داعش وجود داشت. این گروهک تروریستی و خونخوار هم می تواست برای فروش نفت خود به دیگر کشور ها اقدام کند اما نه از طریق مبادی رسمی و قانونی، بلکه از طریق قاچاق . از سوی دیگر نباید این نکته بسیار مهم را فراموش کرد که اوضاع بازار سرمایه بخصوص بورس کالا در ایران چندان مطلوب نیست.
ما همین حالا در بورس کالا و بورس اوراق بهادارمان مسائل و پیچیدگی‌های بسیاری داریم. ناکارآمدی در گوشه به گوشه این بازار موج می زند. در این بازار هیچگاه در خصوص فروش محصولات پتروشیمی و فولادی کاملا شفاف نبوده ایم. کما اینکه فعالیت در بورس کالا همواره با ایجاد رانت های بسیاری همراه بوده است.

حمیدرضا میرمعینی – همدلی

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا