اجلاس ناتو در بروکسل – شکاف در خط مقدم

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در بدو ورود به بروکسل حملات خود علیه اعضای ناتو از جمله آلمان را از سر گرفت و این کشور را «اسیر و تحت کنترل» روسیه خواند! …

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در بدو ورود به بروکسل حملات خود علیه اعضای ناتو از جمله آلمان را از سر گرفت. او که در ساعات ابتدایی سفر به پایتخت بلژیک با هدف شرکت در نشست سران ناتو صبحانه‌ای کاری با ینس استولتنبرگ، دبیر کل این ائتلاف، داشت پیکان حملات خود را متوجه آلمان و این کشور را به دنباله‌روی از مسکو متهم کرد.
ترامپ با اشاره به حمایت مالی دولت آنگلا مرکل از روسیه برای احداث خط لوله گاز «نورت‌استریم ۲» و برنامه برلین برای واردات گاز از روسیه، آلمان را «اسیر و تحت کنترل» روسیه دانست.
آلمان از ساخت خط لوله جدید ۱۱ میلیارد دلاری برای انتقال گاز روسیه به حوزه بالتیک حمایت کرده و این اقدام با اعتراض دیگر اعضای اتحادیه اروپا روبه‌رو شد. آنگلا مرکل تأکید دارد که این سرمایه‌گذاری از سوی بخش خصوصی انجام می‌شود نه با پول مالیات‌دهندگان آلمانی. اما رئیس‌جمهور آمریکا که از پایبندنبودن آلمان و دیگر کشورهای اروپایی به تعهد خود در قبال بودجه نظامی ناتو ناراضی است این‌گونه به دولت مرکل تاخت: «جالب است که برلین توافق بزرگی با روسیه امضا می‌کند اما ما در ناتو دنبال آن هستیم تا در برابر روسیه ایستادگی کنیم. ایالات متحده از آلمان، فرانسه و تمام اروپا محافظت می‌کند اما همین کشورها میلیارد‌ها دلار به خزانه روسیه می‌ریزند. روسیه ۷۰ درصد نیاز گاز طبیعی آلمان را تأمین می‌کند و به این ترتیب آلمان اسیر روسیه شده است. آلمان در سال‌های گذشته با کنارگذاشتن زغال‌سنگ و انرژی هسته‌ای وابستگی بیشتری به نفت و گاز دارد که بخش مهمی از آن از روسیه تأمین می‌شود و این موضوعی است که ناتو باید به آن توجه کند».
اورسولا فون درلاین، وزیر دفاع آلمان، در پاسخ به انتقادهای ترامپ با تأیید این واقعیت که برلین چالش‌های زیادی با مسکو دارد، تأکید کرد: «کشورش زندانی سیاست روسیه نیست و بهتر است خط ارتباطی میان متحدان، دوستان و حتی مخالفان خود را حفظ کنیم».
سران ناتو روز گذشته نشست خود در بروکسل را در حالی آغاز کردند که انتقاد‌های ترامپ علیه اعضای اروپایی نگرانی‌هایی را میان رهبران اروپایی برانگیخته است. هزینه دفاعی ناتو برای آمریکا موضوعی است که ترامپ همیشه به آن اعتراض کرده و در دیدار خود با دبیرکل ناتو نیز این موضع را مطرح کرد. ترامپ در آستانه ورود به بروکسل با انتشار توییتی اعتراضی خطاب به اروپایی‌ها نوشت: «آیا آنها پول آمریکا را برخواهند گرداند؟». رئیس‌جمهور آمریکا در دیدار خود با دبیر کل ناتو به موضوع تعهدات دیگر کشورها به ناتو نیز اشاره کرد و باز هم به دولت آلمان تاخت: «کشورهایی مثل آلمان باید تعهد بیشتری نشان دهند؛ آن هم نه برای سال‌های آینده، بلکه همین امروز. آلمان بسیار ثروتمند و قدرت اول اقتصادی اروپاست اما درباره افزایش تدریجی بودجه اختصاصی خود به ناتو تا سال ۲۰۳۰ سخن می‌گویند. در صورتی که همین امروز می‌توانند بودجه متعهد‌شده را تأمین کنند و مشکلی هم در این مسیر ندارند، اما واقعیت این است که آنها اسیر روسیه شده‌اند».
دونالد ترامپ همچنین با اشاره به جنگ تعرفه‌ها از عدم توازن تجاری بین ایالات متحده و کشورهای اتحادیه اروپا انتقاد کرد و گفت: سال گذشته آمریکا ۱۵۰ میلیارد دلار در تجارت خود با اتحادیه اروپا متحمل ضرر شد. علاوه بر آن ما حدود ۷۵ درصد خرج ناتو برای تأمین امنیت اروپا را پرداخت می‌کنیم اما اروپایی‌ها نه؛ از ناتو نفع بیشتری می‌برند اما حاضر به انجام تعهد خود نیستند.
ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، هم در پاسخ به انتقاد‌های ترامپ، منزوی‌کردن مسکو را پس از تحولات اوکراین و انضمام شبه‌جزیره کریمه به خاک روسیه اقدامی نادرست خواند و در عین حال تأکید کرد: «ناتو در سال ۲۰۱۷ شاهد بیشترین افزایش در بودجه دفاعی بوده است». استولتنبرگ با هشدار به دونالد ترامپ، گفت که «یک ناتوی قدرتمند و متحد هم برای اروپا و هم برای ایالات متحده اهمیت دارد».
دونالد تاسک، رئیس شورای اروپا، هم در پیامی طعنه‌آمیز خطاب به ترامپ گفت: «آمریکای عزیز، قدر متحدانت را بدان، به‌‌ویژه امروز که دیگر متحدان زیادی نداری». تاسک با اشاره به حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به رئیس‌جمهور آمریکا یادآور شد که ناتو فقط یک بار از بند پنجم اساسنامه خود استفاده کرده و آن هم پس از حملات ۱۱ سپتامبر بود که نیروهای نظامی اروپا در دفاع و حمایت از ایالات متحده وارد میدان شدند‌. بر اساس بند پنجم اساسنامه ناتو، حمله نظامی به هر یک از اعضای این سازمان حمله به همه اعضا تلقی شده و تمام اعضا برای دفاع از آن کشور به میدان می‌آیند.

نگرانی از تکرار سناریوی کانادا
نگرانی عمده رهبران اروپایی تکرار اتفاقی است که در جریان نشست سران گروه ۷ در کانادا رخ داد. ترامپ در آن نشست از متحدان غربی خود انتقاد کرد و حاضر به امضای بیانیه پایانی نشد و راهی سنگاپور شد تا با کیم جونگ اون، رهبر کره‌شمالی، دیدار کند. ترامپ پس از این دیدار تاریخی، اون را مورد ستایش قرار داد. ترامپ امروز پس از پایان نشست ناتو راهی لندن خواهد شد تا در میانه اعتراض‌های گسترده با ترزا می، ‌نخست‌وزیر بریتانیا، دیدار کند و روز دوشنبه نیز در هلسینکی، پایتخت فنلاند، با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، مذاکره خواهد کرد. اتحادیه اروپا نگران است که ترامپ سناریوی کانادا و سنگاپور را این بار در بلژیک و فنلاند تکرار کند و با اعتراض به متحدان غربی و تمجید از ولادیمیر پوتین، شکاف و اختلاف در جبهه ناتو را افزایش دهد.
رئیس‌جمهور آمریکا روز گذشته نشانه‌هایی از احتمال تکرار این سناریو را بروز داد و گفت: «احتمالا مذاکره با رئیس‌جمهور روسیه ساده‌تر از چانه‌زنی با متحدانمان در بروکسل و لندن خواهد بود».

ناتو به روایت آمار و ارقام
‌در سال ۲۰۱۴ اعضای ناتو متعهد شدند تا سالانه حداقل دو درصد تولید ناخالص داخلی خود را به هزینه‌های دفاعی این ائتلاف اختصاص دهند که از میان ۲۹ عضو ناتو تاکنون فقط پنج کشور (ایالات‌متحده، یونان، بریتانیا، استونی و لهستان) سال گذشته این حد نصاب را رعایت کرده بودند. سه کشور نیز اعلام کرده‌‌اند که در پایان سال ۲۰۱٨ تعهد خود را عملی خواهند کرد. ۱۵ کشور هم برنامه‌هایی ارائه کرده‌‌اند که تا سال ۲۰۲۴ تعهد خود را اجرا کنند.
‌۷۲ درصد هزینه‌های دفاعی ناتو را ایالات‌‌ متحده تأمین می‌کند و کشورهای آلمان، بریتانیا و فرانسه در مجموع ۲۰ درصد ایالات‌ متحده در هزینه‌های دفاعی ناتو سهیم‌اند.
‌۶۲ هزار و ۶٣۵ نظامی آمریکایی در پایگاه‌های نظامی در اروپا مستقرند. نیمی از این تعداد در آلمان، ایتالیا و بریتانیا حضور دارند.
‌بر اساس نظرسنجی موسسه Pew حدود ۶۲ درصد آمریکایی‌ها دیدگاه مثبتی به ناتو دارند. این آمار در میان دموکرات‌ها ۷٨ و نزد جمهوری‌خواهان ۴۷درصد است. در میان اعضای اروپایی ناتو ۷۹ درصد شهروندان لهستان و هلند نگاهی مثبت به ناتو دارند. کمترین مقبولیت این ائتلاف میان اعضا در ترکیه (۲٣ درصد) و یونان (۲۷درصد) ثبت شده است.
‌بیش از ۶۰ درصد شهروندان یونان، ایتالیا، آلمان، اسپانیا و بریتانیا می‌گویند در صورت بروز تقابل نظامی جدی میان مسکو و ناتو، از ایالات‌متحده انتظار حمایت نظامی از اعضای ناتو در برابر روسیه را دارند.
‌از سال ۲۰۱۶ با اعمال تحریم‌های غرب علیه روسیه، ۲٨ کشور از ۲۹ عضو ناتو حجم تبادلات تجاری خود را با روسیه کاهش دادند. تنها استثنا در این میان کرواسی است.
‌۲۲ کشور از ۲۹ عضو ناتو از سال ۲۰۱۴ که روسیه شبه‌جزیره کریمه را به خاک خود ضمیمه کرد، بودجه نظامی خود را افزایش دادند. ایالات‌متحده در میان کشورهایی است که در این مدت بودجه نظامی خود را افزایش نداده‌اند.

منبع: شرق به نقل از پراجکت سیندیکیت

Print Friendly, PDF & Email