سیاست‌های ارزی؛دولتِ دلال و کوچک شدن سفره مردم

دولت پشت تمام سیاست‌های ارزی بازار است؛ سیاست‌هایی که به بروز نوسانات گسترده‌ای در اقتصاد منجر شد و امروز به ابزاری برای به جیب زدن سودها و رانت‌های گسترده برای عده‌ای خاص و پر کردن جیب دولت تبدیل شده است آن هم با کوچک شدن سفره مردم و خدشه‌دار کردن معیشت آنان!

معرکه ارزی بازار
اما ریزش قیمت‌ها در بازار چنان بر موج کاهشی سوار شده که نمی‌توان نرخ مشخصی برای ارزهای بازار اعلام کرد؛ گزارش میدانی «جهان‌صنعت» حاکی از آن است که در ساعات میانی ظهر روز گذشته، بازار فردوسی با ازدحام گسترده‌ای از مردم و دلالان در خیابان همراه بود و همگان برای انجام معاملات ارزی‌شان وارد معرکه ارزی بازار شده بودند‌.

صرافان که تنها خریدار ارز بودند و ارزی برای فروش نداشتند، از آنچه بر بازار می‌گذرد اظهار بی‌اطلاعی می‌کردند و با گفتن این جمله که نمی‌توان دورنمایی از بازار داشت، خود را با مردم و موج بازار همراه می‌کردند‌. دلالان اما از هر طرفی وارد میدان بازی می‌شدند تا هرطور که شده سرمایه‌های ازدست‌رفته‌شان را جبران کنند‌. بر اساس گزارش میدانی «جهان صنعت»، قیمت فروش ارز دلالان در ساعات میانی ظهر در قیمت‌های ۱۳۵۰۰ تومان تا ۱۴۰۰۰ هزار تومان متغیر بود و برای خرید ارزهای مردمی، قیمت‌های ۱۱۶۰۰ تومان تا ۱۲۵۰۰ تومان را اعلام می‌کردند‌. در این بین عده‌ای از افت شدیدتر قیمت‌ها در بازار شهرستان سخن می‌گفتند و آنطور که آنها اظهار می‌کردند، قیمت‌ها در بازار تهران هنوز آن‌طور که باید وارد مسیر کاهشی نشده است‌.

اما در ادامه داستان‌های ارزی بازار، خبرهایی از افت ادامه‌دار قیمت‌ها نیز به چشم می‌خورد؛ آنطور که از خبرها به گوش می‌رسد صراف‌هایی که از خرید ارزهای مردمی امتناع می‌کردند، حاضر بودند ارزهای مردم را حتی با قیمت‌های ۱۰۵۰۰ تومان هم بخرند، اما هیچ یک از آنان وارد بازی فروش ارز نمی‌شدند‌.
در این میان سیاستگذار پولی که تا پیش از این کاملا به نرخ کوچه و بازار بی‌تفاوت بود اینکه به دلالان پیوسته و نظام بانکی را ملزم به خرید دلار مردم به نرخ ۱۱ هزار تومان کرده است‌.

در بازار سکه نیز به همین میزان شاهد افت شدید قیمت‌ها بودیم و آنطور که از بازار به گوش می‌رسد قیمت‌ها در کانال چهار میلیون تومان تثبیت شده‌اند و در قیمت چهار میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قرار دارند‌. آیت محمدولی، رییس اتحادیه طلا و جواهر می‌گوید، در دو سه روز گذشته بانک مرکزی تمام توان خود را برای ساماندهی بازار گذاشته که نتایج آن را مشاهده می‌کنیم و معتقدم این اقدامات باید ادامه‌دار باشد‌.

ورود سکه‌های دپو شده به بازار
دبیر اتحادیه طلا و جواهر نیز می‌گوید از روز گذشته سکه‌های دپو شده به بازار سرازیر شده اما خرید بسیار کم انجام می‌شود و مشتری ندارد‌.
آن‌طور که نادر بذرافشان می‌گوید، اکنون فروشنده زیاد است اما به دلیل اینکه طلافروشان خودشان خریدهای بالایی داشته‌اند و فروشی هم ندارند، نقدینگی و قدرت خرید سکه‌های عرضه شده در بازار را ندارند و معمولا خرید کم انجام می‌شود و به نوعی سکه‌ها بدون مشتری مانده‌اند‌. این در حالی است که مرتب به مردم توصیه کردیم در زمان اوج قیمت خرید نکنند اما همان گونه که خرید در بازار طلا و سکه هیجانی صورت گرفت، فروش آن نیز هیجانی شده است‌.

قیمت‌های بی‌ثبات
اما اکنون که این گزارش در حال تدوین است، مشخص نیست قیمت ارز در کدام کانال جا خوش کرده باشد و خود را با کدام سیاست و دستور دولت همگام کرده است‌. بر این اساس، اطلاعیه بانک مرکزی برای خرید ارزهای مردمی درست در زمانی که مردم برای فروش دلارهایشان وارد میدان ارزی بازار شده‌اند یکی از جدیدترین دستوراتی بود که بر روند تغییر قیمت‌ها تاثیرگذار بود و آن‌طور که به گوش می‌رسد قیمت‌ها مقداری با افزایش قیمت همراه شدند‌.
بانک مرکزی در اطلاعیه جدیدش با اشاره به تمایل مردم به فروش ارزهای خود و امتناع دلالان ارز و برخی از صرافی‌ها برای خرید ارز، از مردم خواست با مراجعه به شعب ارزی بانک‌های دارای مجوز عملیات ارزی نسبت به فروش ارزهای خود به قیمت اعلامی اقدام کنند‌.

دولتِ دلال
اما چنین اقدامی از سوی دولت این شبهه را ایجاد می‌کند که آیا دولت نیز در حال وارد شدن به معرکه دلالی بازار ارز است یا بازی روانی بازار از همان آغاز نیز ساخته و پرداخته خود دولت بوده است‌. نکته‌ای که وجود دارد این است که بانک مرکزی پیش از این و در ابلاغیه‌ها و اطلاعیه‌های گوناگونی که منتشر می‌کرد، خرید و فروش ارزهای خیابانی را دلالی و قاچاق اعلام می‌کرد و بر همین اساس حتی برای مدت چند ماه از خرید و فروش ارز توسط صراف‌ها در بازار ممانعت می‌کرد‌. اما امروز و به دنبال کاهش شدید قیمت در بازار، خود نیز برای خرید دلارهای خیابانی اطلاعیه صادر می‌کند و با موج دلالی بازار همراه می‌شود‌.
به نظر می‌رسد چنین موضوعی ریشه در تنگنای اعتباری دولت و کمبود منابع ارزی‌اش دارد؛ منابعی که به دنبال افزایش شدید نرخ ارز و در راستای بازگشت تحریم‌های آمریکا، دولت را با چالش کمبود منابع ارزی مواجه کرد‌. در همین راستا دولت دست به کار شده تا با وارد شدن بر مسیر دلالی، خود را برنده بازی ارزی یک سال گذشته کند‌.
اما از روند تغییرات قیمتی بازار که بگذریم، از تاثیرات مخرب سیاسی بازی‌های دولت بر بازار اقتصادی نمی‌شود گذشت‌. کافی است نگاهی به تغییرات قیمتی در دیگر بازارهای اقتصادی انداخت تا به راحتی متوجه تاثیرات آسیب‌زای افزایش قیمت‌های بازار ارز شد‌.

اثرات مخرب ارز بر اقتصاد
حتی آمارهای منتشره از سوی دولت و بانک مرکزی نیز موید اثرگذاری سیاست‌های ارزی دولت بر معیشت خانوارها شده است‌. به بیانی دیگر موجی از افزایش قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها به دنبال رشد فزاینده قیمت‌ها در بازار ارز، به کوچک شدن سفره معیشتی خانوارها منجر شد و فضای ملتهبی را در تامین کالاهای اساسی و مورد نیاز خانوارها ایجاد کرد‌.

چنین موضوعی حتی دولت را بر آن داشت تا برای جبران وضعیت معیشتی خانوارها و آسیب‌هایی که به موجب مشکلات اقتصادی بر آنان تحمیل شده، دست به اعطای سبدهای معیشتی به خانوارها بزند‌.
بنابراین حتی اگر بازار ارز را همچنان بر موج کاهشی ببینیم، آنچه اهمیت دارد تاثیر اقتصادی آن بر معیشت خانوارها و موج افزایش تورمی است که در طول چند ماه گذشته وارد بازار اقتصادی شده است‌.

چنین مساله‌ای اما موجب آن شد تا جمعی از اقتصاددانان به دولت هشدار دهند جلوی ایجاد فاجعه ملی را بگیرد‌. در همین راستا سومین جلسه رییس کل بانک مرکزی با اقتصاددانان در بانک مرکزی برگزار شد‌. در این جلسه تداوم تدبیرهای جاری برای مدیریت شبکه عرضه ارز با هدف جلوگیری از التهابات مقطعی، ضرورت ریزش نرخ ارز غیررسمی، ورود بیشتر بانک مرکزی به بازار غیررسمی ارز، هماهنگی سیاست‌های داخلی و خارجی، اهمیت سامانه نیما و ضرورت رفع مشکلات آن و هدفمند کردن تخصیص ارز برای واردات و بررسی صادرات غیرنفتی و آثار انتظاری آن و ضرورت تقویت ذخایر ارزی مطرح شد‌.

هرچند تشکیل چنین جلساتی و انتقادات گسترده اقتصاددانان به سیاست‌های دولت تاکنون چندان کارساز نبوده، با این وجود به نظر می‌رسد این بار دولت به دنبال کمبود منابع ارزی‌اش، خود را با این انتقادات همراه کند و پالس‌های کاهشی به بازار بدهد‌. بر همین اساس از روزهای گذشته شاهد دست به دست شدن خبرهایی از گوشه و کنار بودیم که دولت از کاهش صریح قیمت‌ها در بازار سخن می‌گفت‌.

چنین موضوعی در طول چند روز گذشته به میزان زیادی از سوی متولیان سیاست‌های دولتی دست به دست شد و بسیاری از کارشناسان و صاحب نظران را نیز با این موضوع همراه کرد‌.

بر این اساس آنچه به نظر می‌رسد این است که دولت پشت تمام سیاست‌های ارزی بازار است؛ سیاست‌هایی که به بروز نوسانات گسترده‌ای در اقتصاد منجر شد و امروز به ابزاری برای به جیب زدن سودها و رانت‌های گسترده برای عده‌ای خاص و پر کردن جیب دولت تبدیل شده است آن هم با کوچک شدن سفره مردم و خدشه‌دار کردن معیشت آنان…

گزیده گزارش روزنامه جهان صنعت

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

 

 

Print Friendly, PDF & Email