همه حرف‌وحدیث‌های تصویب یک لایحه

چرا لایحه CFT بین مجلس، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام سرگردان است؟ بررسی لایحه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT) با حواشی زیاد به یکی از جنجالی‌ترین و بحث‌برانگیزترین لوایح مورد بررسی مجلس دهم تبدیل شده است. بررسی این لایحه برای نخستین‌بار در ۳۰ اردیبهشت ۹۷ در مجلس به صورت غیرعلنی با حضور علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه، سیدعباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه و مسعود کرباسیان وزیر پیشین امور اقتصادی و دارایی صورت گرفت، مسئولان دولتی در این جلسه با تشریح این لایحه از ضرورت تصویب آن سخن گفتند…
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نهایت در جلسه علنی یکم خرداد ماه وارد بررسی این لایحه شدند ولی این جلسه با حاشیه‌های فراوانی از سوی برخی نمایندگان اصولگرا همراه شد.
عده‌ای از نمایندگان عضو فراکسیون نمایندگان ولایی در آن جلسه با بالا بردن دست‌نوشته‌هایی مانع بررسی آن در مجلس شده و خواستار مسکوت ماندن آن به مدت دو هفته شدند، این نمایندگان با دادن شعارهایی خواهان عدم بررسی این لایحه در مجلس بودند.
این در حالی بود که علی لاریجانی رئیس مجلس اعلام کرد که مسکوت ماندن این لایحه به تصمیم دولت بستگی دارد و دولت مخالف مسکوت ماندن این لایحه است، از این رو باید این لایحه در مجلس بررسی شود.
با ادامه تجمع این نمایندگان در صحن علنی، لاریجانی این لایحه را به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ارجاع داد و از اعضای این کمیسیون خواست تا بار دیگر این لایحه را بررسی کنند.
بررسی این لایحه در این کمیسیون نیز با حواشی زیادی همراه بود، به گونه‌ای که در زمان رای‌گیری برای این لایحه برخی از نمایندگان اصولگرا آبستراکسیون (نصاب‌شکنی) کردند و در زمان رای‌گیری این لایحه از جلسه خارج شدند، این موضوع اعتراض جمع دیگری از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس را در پی داشت، به طوری که کمال دهقانی فیروزآبادی نایب رئیس این کمیسیون اعلام کرد که اگر در جلسه بعدی کمیسیون نیز باز هم این افراد آبستراکسیون کنند، لایحه بدون رای اعضا برای بررسی به مجلس ارائه می‌شود.
این لایحه در نهایت در جلسه روز سه‌شنبه هشتم خرداد کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با ۶ شرط تصویب شد ولی نهایتا نمایندگان مجلس با مسکوت ماندن دو ماهه این لایحه در مجلس برای رفع ابهامات بیشتر موافقت کردند.
نهایتا این لایحه پس از دو ماه و نیم مسکوت ماندن یکم مهر ماه به خواست و دعوت رئیس مجلس در جلسه‌ای با حضور وزیران اطلاعات، امور خارجه، رئیس کل بانک مرکزی؛ رئیس سازمان اطلاعات سپاه، رئیس کمیسیون امنیت ملی، روسای فراکسیون‌های امید و مستقلین و نمایندگان شورای نگهبان، سرپرست وزارت اقتصاد برگزار و چالش‌های تصویب کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (مربوط به FATF) به لحاظ فنی و کارشناسی بطور مبسوط بررسی شد. در آن جلسه بنا شد که کمیسیون امنیت ملی مجلس نسبت به این موضوع اعلام نظر و سپس بار دیگر این لایحه در مجلس بررسی شود، نهایتا کمیسیون امنیت ملی مجلس با این موضوع موافقت کرد و نهایتا نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه ۱۵ مهر ماه با الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT) موافقت کردند.
در این رای‌گیری از مجموع ۲۷۱ نماینده حاضر در جلسه، ۱۴۳ رای موافق، ۱۲۰ نماینده مخالف و پنج نماینده رای ممتنع به الحاق ایران به این کنوانسیون دادند.
این لایحه شامل یک مقدمه، ۲۸ ماده و یک پیوست است و بر اساس آن جمهوری اسلامی ایران الحاق به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تامین مالی تروریسم را با شروطی پذیرفت. بعد از این که این لایحه برای بررسی به شورای نگهبان داده شد، شورای نگهبان بررسی ایرادات لایحه را آغاز کرد و در جلسات متعددی در این شورا بررسی شد. شورای نگهبان در جلسه ۲۵ مهر ماه با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری، محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی بررسی شد. در این جلسه اعضای شورای نگهبان نیز سوالاتی مطرح که پاسخ داده و مقرر شد در جلسات آتی از نظرات دیگر کارشناسان نیز استفاده شود. نهایتا کدخدایی روز یکشنبه ۱۳ آبان اعلام کرد: شورای نگهبان لایحه الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم (CFT) را در جلسات متعدد خود مورد بررسی قرار داد و واجد ایرادات و ابهاماتی دانست. این نظر شامل موارد خلاف شرع، خلاف قانون اساسی و ابهام، در موعد مقرر برای مجلس شورای اسلامی ارسال شده است. وی، بیشتر ایرادات این شورا به لایحه الحاق ایران به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تامین مالی تروریسم( CFT) را محتوایی اعلام کرد. پس از اعلام نظر شورای نگهبان، برخی‌ها این شبهه را مطرح کردند که نظر شورای نگهبان در موعد مقرر به مجلس ارسال نشده که علی لاریجانی روز دوشنبه هفته گذشته اعلام کرد: نظر شورای نگهبان در مورد لایحه الحاق ایران به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT) در موعد مقرر به مجلس فرستاده شد و هیات رئیسه آن را به کمیسیون مربوطه ارسال کرد. حشمت‌الله فلاحت‌پیشه رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در این باره گفت: اعضای این کمیسیون یکشنبه آینده با دستگاه‌های ذی‌ربط موافق و مخالف لایحه CFT جلسه ای را برگزار می‌کنند و در این جلسه در مورد این لایحه تصمیم‌گیری می‌شود.
ارجاع نظرات هیات عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام به مجلس
کدخدایی پیش از این در گفت‌وگویی با خبرگزاری‌ها اعلام کرد که نظر هیات عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام به صورت مستقل از نظرات شورای نگهبان به مجلس ارجاع شده است. حاشیه‌های CFT تا جایی ادامه یافت که حسین میرمحمد صادقی معاون قوانین مجلس اعلام کرد: رئیس مجلس در نامه‌ای به آیت‌الله احمد جنتی دبیر شورای نگهبان نوشت که به دلیل آن که ایرادات مجمع تشخیص مصلحت نظام به CFT خارج از مهلت ۲۰ روزه به مجلس ارسال شده، خانه ملت این ایرادات را بررسی نمی‌کند. وی ادامه داد: شورای نگهبان طبق اصول ۹۴ و ۹۵ قانون اساسی ۲۰ روز فرصت اظهار نظر برای مصوبات مجلس را دارد. سی اف تی ۱۵ مهرماه تصویب شد و در تاریخ ۱۶ مهرماه به شورای نگهبان ارسال شد. وی بیان کرد: شورای نگهبان تا ۶ آبان ماه عملا فرصت داشت در مورد این لایحه اظهارنظر کند.
میرمحمد صادقی تصریح کرد: آنان در فرصت قانونی که همان ۶ آبان ماه بود ایرادات خود را در ۲۳ مورد به مجلس ارسال کردند که این ایرادات به کمیسیون امنیت ملی ارجاع شد و پس از بررسی در این کمیسیون در مجلس شورای اسلامی بررسی می‌شود. معاون قوانین مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: از طرف دیگر ۱۳ آبان ماه نامه دیگری از سوی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان به دست ما رسید که در آن ایرادات مجمع تشخیص مصلحت در راستای بند ۲ ماده ۱۱۰ قانون اساسی بیان شده بود.
وی تصریح کرد: به دلیل آنکه این ایرادات خارج از مهلت قانونی ۲۰ روزه به مجلس ارسال شده، مجلس شورای اسلامی نمی‌تواند اقدامی انجام دهد و فقط ایرادات شورای نگهبان را بررسی می‌کند. صادقی افزود: رئیس مجلس در راستای این موضوع طی روزهای گذشته نامه‌ای به آیت‌الله جنتی دبیر شورای نگهبان نوشت و اعلام کرد که مجلس نمی‌تواند ایرادات مجمع تشخیص مصلحت به لایحه CFT را بررسی کند و فقط ایرادات شورای نگهبان را بررسی می‌کند. حال باید منتظر ماند که اختلاف نظر میان مجلس و شورای نگهبان و هیات عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام در مورد ایرادات لایحه CFT به کجا می‌انجامد.

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email