جوانان

تولید به کما رفت

لایحه بودجه سال آینده در کمیسیون‌های مجلس شورای اسلامی در حال بررسی‌ است و یکی از جوانب مهم و اثرگذار این لایحه بر بخش‌های مختلف، محل مصرف منابع یارانه‌ است. بررسی محل مصارف در لایحه سال ۹۸ نشان می‌دهد از کل منابع بیش از ۱۴۲هزار میلیارد تومانی سازمان هدفمندی یارانه‌ها، ۶۲هزار و ۶۶۲میلیارد تومان آن به مصارف هدفمندی و نزدیک به ۸۰هزار میلیارد تومان آن به مصارفی خواهد رسید که دولت محل مصرف آنها را تعیین کرده است. بر این اساس، از کل منابع ۱۴۲هزار میلیارد تومانی، ۹/۴۳درصد به مصارف هدفمندی و ۱/۵۶درصد آن به مصارفی خواهد رسید که عمدتا شامل جبران کسری منابع زیرمجموعه‌های خود دولت است….

در سال ۱۳۸۹ دولت وقت ایران، اقدام به اجرای قانونی کرد که اگرچه نام هدفمندی یارانه‌ها را به دوش می‌کشید، اما به دلیل اهداف تبلیغاتی دولت احمدی‌نژاد از دنبال کردن این طرح، معنای آن در نظر مردم به پرداخت‌ نقدی ماهانه با عنوان یارانه نقدی خانوار محدود شد. با توجه به نص صریح این قانون، هدف اصلی از اجرای آن، در حقیقت اصلاح قیمت حامل‌های انرژی در جهت حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و اجرای بسته‌های حمایتی در بخش‌های تولیدی بود که نگاه به آمارهای منتشرشده از سوی نهادهای رسمی مرتبط، تحقق این اهداف در سال‌های گذشته را نشان نمی‌دهد. بررسی کارنامه هشت‌ساله هدفمندی یارانه‌ها نشان می‌دهد در سال‌های ۸۹ تا ۹۶ بین ۹۰ تا ۹۳درصد منابع هدفمندی صرف پرداخت یارانه نقدی و غیرنقدی، نزدیک به یک درصد منابع صرف بخش‌های تولیدی و حدود ۶درصد نیز صرف امور جاری دولت‌ها شده است.

سرنوشت مبهم ۵۰هزار میلیارد تومان

بررسی جزئیات منابع و مصارف هدفمندی در لایحه سال ۹۸ نشان می‌دهد دولت در این لایحه محل مصارف هدفمندی را به‌طوری تعیین کرده است که از مجموع ۱۴۲هزار میلیارد تومانی منابع، ۶۲ هزار و ۶۶۲ میلیارد تومان(۹/۴۳درصد) به مصارف هدفمندی و نزدیک به ۸۰هزار میلیارد تومان(۱/۵۶ درصد) عمدتا صرف جبران کسری امور جاری دولت خواهد شد. بر این اساس، در لایحه سال آینده موضوعاتی مانند حمایت از تولید، حمایت از توسعه صادرات غیرنفتی، توسعه حمل‌ونقل عمومی، توسعه خدمات الکترونیکی، بهینه‌سازی مصرف واحدهای تولیدی، خدماتی و مسکونی در این لایحه به کما رفته‌اند؛ به‌طوری که از مجموع مصارف دولت از منابع سازمان هدفمندی یارانه‌ها که نزدیک به ۸۰هزار میلیارد تومان است، حدود ۲۵درصد منابع صرف تولید و خرید برق از نیروگاه‌های بخش خصوصی، ۸/۱۳درصد منابع صرف هزینه حمل‌ونقل، ۶/۱۳درصد منابع صرف سهم ۵/۱۴درصد شرکت ملی نفت از محل فروش فرآورده‌های نفتی، توزیع و فروش فرآورده‌های نفتی، ۱۲درصد منابع صرف عوارض و مالیات بر ارزش افزوده فرآورده‌های نفتی، نزدیک به ۱۲درصد منابع صرف تولید، انتقال، توزیع و فروش گاز طبیعی و مابقی نیز صرف عوارض گازرسانی، هزینه آب، برق و گاز مدارس، توزیع و فروش آب خواهد شد. نتیجه آنکه در سال آینده دولت عملا نزدیک به ۸۰ هزار میلیارد تومان از منابع سازمان هدفمندی یارانه‌ها را صرف امور جاری خود که عمدتا جبران کسری هزینه‌هاست، خواهد کرد و عملا دست بخش‌های تولیدی خالی خواهد ماند. همچنین بررسی کارنامه هشت‌ساله هدفمندی یارانه‌ها نشان می‌دهد در سال‌های ۸۹ تا ۹۶ دستگاه‌های دولتی باید حدود ۳۲۶هزار میلیارد تومان به حساب سازمان هدفمندی یارانه‌ها واریز می‌کردند که براساس اظهارات گزارش کمیته تحقیق و تفحص مجلس از سازمان هدفمندی‌ها، حدود ۵۰هزار میلیارد تومان را پرداخت نکرده‌اند. همچنین به جهت عدم تامین منابع هدفمندی یارانه‌ها به‌دلیل تعدیل نکردن قیمت‌های انرژی، ۴/۲۴درصد از منابع مورد نیاز هدفمندی از محل بودجه، پنج درصد از منابع با استقراض از بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی تامین شده است. در نتیجه می‌توان گفت عدم اجرای دقیق این قانون و تداوم توزیع یارانه در میان همه دهک‌ها در راستای اهداف هدفمندی نبوده و به عدالت اجتماعی منجر نمی‌شود.

حذف یارانه ۴ دهک امکان‌پذیر است

بررسی‌های آماری نشان می‌دهد تعداد یارانه‌بگیران کشور از ۶۴میلیون نفر در سال ۱۳۸۹، به ۷۶میلیون نفر در سال ۹۶ و ۷۷میلیون نفر در سال ۹۷ رسیده است. بر این اساس از جمعیت ۸۲ میلیون نفری کشور، فقط پنج‌میلیون نفر یارانه نقدی دریافت نمی‌کنند. این رقم در حالی ا‌ست که براساس اهداف اولیه طرح هدفمندی یارانه‌ها، قرار نبود یارانه نقدی به همه جمعیت کشور پرداخت شود. به گزارش تسنیم، در لایحه بودجه سال ۹۸ دولت به استانداران سراسر کشور اجازه داده است با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی براساس داده‌های پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، یارانه نقدی سه دهک بالای درآمدی را حذف کند. در این زمینه بررسی داده‌های آماری از هزینه خانوارها نشان می‌دهد با رویه فعلی پرداخت ماهانه ۴۵هزار و ۵۰۰تومان یارانه نقدی، علاوه ‌بر سه دهک تعیین‌شده در لایحه بودجه، یارانه دهک هفتم نیز به این جهت که عملا تاثیری در معیشت خانوار ندارد، قابل حذف است. بر این اساس، برمبنای داده‌های بانک مرکزی از متوسط هزینه ناخالص سالانه یک خانوار در سال ۱۳۹۶، یارانه پرداختی به یک خانوار سه‌نفره در دهک‌های اول تا دهم عمدتا در معیشت دهک‌های اول، دوم، سوم، چهارم، پنجم و تا حدودی در معیشت دهک ششم تاثیرگذار بوده و پرداخت یارانه نقدی به دهک‌های هفتم، هشتم، نهم و دهم کمترین تاثیر را در معیشت خانوارها دارد؛ بر این اساس با احتساب ۸۲میلیون نفر جمعیت کشور در دی‌ سال ۹۷، یارانه نقدی ۳۲میلیون و ۸۰۰هزار نفر در چهار دهک هفتم تا دهم قابل حذف بوده و پرداخت یارانه عملا تاثیر خاصی بر معیشت این چهار دهک نخواهد داشت.
آرمان

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا