گوناگون

دورنمای یک اقتصاد سیل زده

خسارت‌هایی که هر روز بزرگتر می‌شود . به گفته کارشناسان سیلاب‌های اخیر که همزمان با آغاز سال نو به تدریج بیش از یک سوم استان‌های کشور را درگیر کرده در ۱۰۰ سال اخیر بی‌سابقه بوده است.
هر روز برآوردهای خسارت به بخش‌های مختلف استان‌های درگیر از کشاورزی گرفته تا زیرساخت‌ها تغییر می‌کند و جای خود را به اعداد بزرگتری می‌دهد به‌طوری که برآوردها از خسارت ده‌ها میلیارد تومانی سیل و آبگرفتی‌های سال ۹۸ خبر می‌دهد که البته همچنان دامنه آن درحال گسترش است و شهرهای دیگری را نیز تهدید می‌کند….

بخش کشاورزی بزرگترین قربانی سیلاب‌های اخیر است که ۶۰ درصد خسارات را به خود اختصاص داده و معیشت یک میلیون نفر به صورت مستقیم تحت تأثیر این بلای طبیعی قرار گرفته است. درحالی که پیش از این خسارت وارده به بخش کشاورزی ۶ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان برآورد شده بود، رئیس دفتر مدیریت بحران و کاهش مخاطرات وزارت جهاد کشاورزی، از خسارت ۱۵هزار میلیارد تومانی سیل به کشاورزی در ۲۶ استان کشور خبر داده است.
براساس گفته‌های سید محمد موسوی ۷۵ درصد این خسارت‌ها به چهار استان خوزستان، گلستان، لرستان و مازندران اختصاص دارد و ۵۰ درصد این خسارات در خوزستان رخ داده است.
۳۰ درصد اراضی کشاورزی در این مناطق به‌طور ۱۰۰درصدی تخریب شده است. همچنین ۱۵۹ هکتار گلخانه، ۱۴۰۰ دامداری روستایی، ۵۲ هزار کلونی زنبورداری، ۱۳۰۰ واحد آبزی‌پروری خسارت دیده و ۲۷ هزار رأس دام تلف شده ضمن این‌که به ۱۰ هزار کیلومتر شبکه فرعی آبیاری و ۲ هزار ایستگاه پمپاژ رودخانه به اراضی کشاورزی آسیب وارد شده است.
وزیر راه و شهرسازی ایران نیز، خسارت سیلاب اخیر به زیر ساخت‌های کشور را برآورد کرده که تاکنون ۳ هزار میلیارد تومان به زیرساخت‌های کشور خسارت وارد شده است.
به گفته محمد اسلامی، این خسارت‌ها مربوط به تخریب کامل جاده‌ها، از بین رفتن پل‌ها، رانش سطح راه‌ها و بخش‌های مختلف زیرساختی است. برخی از این آسیب‌ها به فوریت برطرف می‌شود و برخی از طرح‌ها نیز تا یکسال زمان می‌برد.
وی در خصوص سیلاب‌های اخیر گفت: در سیلاب اخیر؛ ۲۴ استان، ۲۳۱ شهرستان، ۲۶۹ شهر و ۵ هزار روستا درگیر حادثه بود و تاکنون کشور با این شدت و گستردگی درگیر حوادث سیلابی نبوده است. سیل به بیش از ۱۲ هزار کیلومتر از راه‌های کشور خسارت زده که این میزان راه‌های خسارت دیده حدود ۶ هزار و ۸۰۰ نقطه از کشور بویژه شهرهای سیل زده را شامل می‌شود.
رضا رحمانی، وزیر صنعت، معدن و تجارت نیزدرباره خساراتی که به بخش صنعت اعلام کرده است که ۲۰۰۰ میلیارد تومان خسارت به واحدهای صنعتی وارد شده است. علاوه بر آن، ۲۵ شهرک صنعتی دچار آب گرفتگی شده‌اند. ۳۰۰ واحد صنعتی آسیب دیده‌اند و ۹ هزار واحد صنفی دچار آب گرفتگی و خسارت ۲۰ تا ۹۰ درصدی شده‌اند. تمام این‌ها در شرایطی است که هنوز خسارت واحدهای صنعتی استان خوزستان به آن اضافه نشده است.
سیلاب‌ها تمام بخش‌های اقتصادی را درگیر کرده‌اند. شبکه گاز نیز ۱۶۷ میلیارد تومان خسارت دیده که بیشترین آن در چهار استان گلستان، مازندران، لرستان و خوزستان بوده است.
این درحالی است که همچنان با تمام قوا کار امداد‌رسانی به سیل زدگان ادامه دارد و تمام دستگاه‌های دولتی و نیروهای نظامی امکانات خود را برای کمک به مردم این استان‌ها بسیج کرده‌اند.
***
چهارمین هفته‌ای است که برخی از استان‌های کشور با بحران سیل دست و پنجه نرم می‌کنند. این هفته هم بر اساس پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی احتمال پیشروی سیل در برخی از استان‌ها نظیر هرمزگان وجود دارد. خوزستان هم که در دو هفته اخیر یک شب آرام نداشته و مردم این استان برخی خانه‌های خود را از دست داده‌اند و عده‌ای نیز نگرانند که مبادا سیل وارد شهرها و روستاهایشان شود و هر آنچه را که دارند با خود ببرد. البته مسئولان مدام اعلام می‌کنند که اوضاع منابع آبی استان خوزستان در کنترل و شرایط در حال تثبیت است. برای مثال داریوش بهارلویی مدیر دفتر برنامه‌ریزی منابع آب سازمان آب و برق خوزستان روز گذشته حجم خالی سدهای استان را یک‌میلیارد و ۳۰۰ میلیون مترمکعب عنوان کرد و از مردم خواست که نگران نباشند.
چراکه روند ورودی به سدهای استان خوزستان کاهش نسبی داشته است. به این ترتیب که میزان ورودی به سدهای استان در حوضه کارون ۱۵۹۰ مترمکعب بر ثانیه، در حوضه دز ۱۳۴۰ متر مکعب بر ثانیه، در حوضه کرخه ۱۳۶۰ مترمکعب بر ثانیه و در حوضه مارون ۱۷۸ مترمکعب بر ثانیه است که خروجی‌ها نیز به همین میزان تنظیم شده
است.
اما سیل بهاری کشور فقط مربوط به خوزستان نبود. در این مدت ۲۴ استان کشور دچار سیل زدگی بودند و گلستان، لرستان و فارس ۳ استان دیگری بودند که خسارت‌های زیادی از این پدیده متحمل شدند. هنوز مشخص نیست که این معضل تا چه زمانی ادامه داشته باشد .
البته این‌ها فقط بخشی از خسارت‌های مالی است. سیل علاوه بر تهدید جان و ثروت افراد موجب از دست دادن راه معاش، کسب و کار‌ها و تولید، آسیب‌های روحی و روانی، مهاجرت، تبعات سیاسی برای کشور و به‌طور کلی کاهش رشد و توسعه اقتصادی می‌شود. وضع اقتصاد ایران احتمالاً تا مدت‌ها تحت تأثیر این سیلاب‌های ویرانگر خواهد ماند.
تبعات سیاسی سیل را هم می‌توان در مواردی نظیر شایعه بارورسازی ابرها توسط دولت و با همکاری روسیه یا مسدود شدن هورالعظیم برای جلوگیری از ورود سیلاب به مناطق نفتی دانست که هر دو شایعه با ادله تکذیب شدند. هرچند که برخی از این شایعات از جمله کمرنگ بودن حضور دولت در مناطق سیل زده و بی‌اعتمادی‌ها نسبت به پرداخت هزینه‌ها به سیل زدگان هنوز وجود دارد.
با این حال سیل مخرب و پرهزینه ایران، دستاوردهایی نیز برای کشور به همراه داشت از جمله پرشدگی متوسط ۷۶ درصدی سد‌های کشور. بر اساس آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران از ۱۷۸ سد مهم کشور ۷۲ سد بیش از ۹۰ درصد پرشدگی دارند. به‌طور کلی بارندگی سال آبی جاری موجب شده که میزان رواناب‌ها در سطح کشور به حدود ۵۰ میلیارد مترمکعب برسد که براساس پیش‌بینی‌های صورت گرفته تا پایان سال آبی جاری حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد دیگر نیز به حجم رواناب‌های کشور اضافه می‌شود و این رقم به ۷۰ میلیارد مترمکعب خواهد رسید. بنابراین رواناب ایجاد شده در کشور ۳.۵ برابر سال گذشته است.
از این رو با توجه به گستردگی دامنه آثار سیل، در صفحات ۱۱ تا ۱۴ امروز (۲۵ فروردین ۱۳۹۸) تبعات مثبت و منفی سیلاب‌ها را در بخش‌های مختلف اقتصادی بررسی کرده‌ایم.

عطیه لباف

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا