اخبار

کاهش تعهدات ایران در توافق برجام

شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد؛ مطابق بندهای ۲۶ و ۳۶ برخی اقدامات خود در توافق برجام را متوقف می کند. در همین حال روحانی تاکید کرد که این اقدام به معنی پایان برجام نیست.

یورونیوز:رئیس جمهوری ایران ضرب‌الاجلی ۶۰ روزه برای ۵ کشور باقیمانده در برجام تعیین کرده است.طبق آنچه حسن روحانی روز چهارشنبه ۱۸ اردیبهشت اعلام کرد، تهران قرار است سطح تعهدات برجامی خود را کاهش دهد.

شورای عالی امنیت ملی ایران در بخشی از بیانیه‌ای که روز چهارشنبه منتشر کرده می‌نویسد: «در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران و در اِعمالِ حقوق جمهوری اسلامی ایران مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، امروز ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ دستور توقف برخی اقدامات ایران در توافق برجام را صادر شد.»

کاهش تعهدات ایران

رئیس جمهوری ایران البته جزئیات دقیق این کاهش تعهدات را شرح نداده و اعلام کرده، این اقدامات در نامه‌ای به اطلاع ۵ کشور باقیمانده در برجام می‌رسد.اما بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام حاوی چه نکاتی هستند؟ این دو بند شامل بخش‌هایی از متن برجام است که به عدم پایبندی تعهدات طرف مقابل در زمینه رفع تحریم‌های ایران می‌پردازد.

در بند ۲۶ متن برجام آمده است: «اتحادیه اروپا از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌هایی که اجرای آنها را وفق این برجام لغو کرده ، خودداری می‌نماید، فارغ از فرآیند حل و فصل اختلافات پیش بینی شده در این برجام. هیچ گونه تحریم جدید هسته‌ای شورای امنیت و هیچ گونه تحریم جدید اتحادیه اروپا وجود نخواهد داشت. ایالات متحده، با حسن نیت، نهایت تلاش خود را برای دوام این برجام و پیشگیری از ایجاد تداخل در تحقق متمتع شدن ایران از لغو تحریم‌های مشخص شده در پیوست دو به عمل خواهد آورد.»

در بخش دیگری از این بند آمده است: «دولت ایالات متحده، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس جمهور و کنگره، از بازگرداندن یا تحمیل مجدد تحریم‌های مشخص شده در پیوست۲ که اعمال آنها را وفق این برجام متوقف کرده ، خودداری می‏‌نماید، فارغ از فرآیند حل و فصل اختلافات پیش بینی شده در این برجام. دولت ایالات متحده، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس جمهور و کنگره، از اعمال تحریم‌های جدید مرتبط با هسته‌ای خودداری خواهد کرد. ایران اعلام کرده است که تحمیل چنین تحریم‌های جدید مرتبط با موضوع هسته‌ای را به منزله مبنایی برای توقف کلی یا جزیی اجرای تعهدات خود وفق این برجام، تلقی خواهد نمود»

همچنین در بند ۳۶ برجام هم آمده است: « چنانچه ایران معتقد باشد که هر یک یا کلیه گروه ۵+۱ تعهدات خود را رعایت ننموده‌اند، می‌تواند موضوع را به منظور حل و فصل به کمیسیون مشترک ارجاع نماید؛ به همین ترتیب، چنانچه هر یک از اعضای گروه ۵+۱ معتقد باشد که ایران تعهدات خود را رعایت نکرده ، هر یک از دولت‌های گروه ۵+۱ می‌تواند اقدام مشابه به عمل آورد. کمیسیون مشترک ۱۵روز زمان خواهد داشت تا موضوع را فیصله دهد، مگر اینکه این زمان با اجماع تمدید شود. متعاقب بررسی کمیسیون مشترک، چنانچه هر عضو معتقد باشد که موضوع پایبندی فیصله نیافته، می‌تواند موضوع را به وزیران امور خارجه ارجاع دهد. وزیران ۱۵ روز خواهند داشت تا موضوع را فیصله دهند، مگر اینکه این زمان با اجماع تمدید شود. پس از بررسی کمیسیون مشترک – همزمان با (یا به جای) بررسی در سطح وزیران می‌تواند درخواست نماید که موضوع توسط یک هیات مشورتی که متشکل از سه عضو خواهد بود (یکی از سوی هر یک از طرف های درگیر در اختلاف و طرف سوم مستقل) بررسی شود.»

همچنین در بخش دیگری از بند ۳۶ آمده است: « چنانچه موضوع کماکان به نحو مورد رضایت طرف شاکی فیصله نیافته باشد و چنانچه طرف شاکی معتقد باشد که موضوع، مصداق «عدم پایبندی اساسی» است، آنگاه آن طرف می‌تواند موضوع فیصله نیافته را به عنوان مبنای توقف کلی و یا جزئی اجرای تعهداتش وفق برجام قلمداد کرده و/یا به شورای امنیت سازمان ملل متحد ابلاغ نماید که معتقد است موضوع مصداق «عدم پایبندی اساسی» بشمار می‌آید.»

بر این اساس ایران قصد دارد با استناد به عدم اجرای توافق از سوی آمریکا و همچنین عدم پایبندی کشورهای اروپایی به مفاد توافق در زمینه رفع تحریم‌های ایران، اقدام دیگری (که احتمالا خروج از این توافق باشد) را در دستور کار قرار دهد.

ایران چه خواهد کرد؟
آنطور که حسن روحانی اعلام کرد، ایران دیگر قرار نیست به محدودیت ۳۰۰ کیلوگرمی اورانیوم غنی‌سازی شده پایبند بماند. مطابق بخش عمومی ضمیمه ۱ متن برجام، ایران باید غنی‌سازی خود را به ۳.۶۷ درصد محدود سازد. ضمن اینکه این اندازه از اورانیوم غنی‌سازی شده، نباید بیش از ۳۰۰ کیلوگرم باشد.

اما در بند ۵۹ ضمیمه اول برجام استثنایی هم برای نگهداری بیش از ۳۰۰ کیلوگرم برای ایران وجود دارد.در بخشی از این بند آمده است: «مجتمع های سوخت ساخت روسیه و یا دارای لیسانس از روسیه، برای راکتورهای روسی در ایران مشمول ۳۰۰ کیلوگرم محدودیت ذخایر نخواهد بود.»

در بخش دیگری از این بند آمده است: «مجتمع های سوخت ساخته شده از اورانیوم غنی شده از سایر منابع برای استفاده در راکتورهای تحقیقاتی و قدرت ایران، از جمله آنهایی که در خارج از ایران برای بارگذاری اولیه در راکتور مدرن شده اراک به کار گرفته خواهد شد و توسط تامین کننده سوخت و نظام ایمنی هسته ای ایران تطابق آنها با استانداردهای بین المللی صحه گذاری شده است، مشمول محدودیت ۳۰۰ کیلوگرم ذخایر نخواهد بود.»

در واقع ایران با مددگیری از این بند، قصد دارد ضمن افزایش نگهداری ذخیره ۳۰۰ کیلوگرمی اورانیوم ۳.۶۷ درصد غنی شده خود همچنان در برجام بماند.غیر از این اقدام رئیس جمهوری ایران اعلام کرد که این کشور فروش آب سنگین را هم تعطیل خواهد کرد.

۶۰ روز دیگر پایان برجام است؟
رئیس جمهوری ایران روز چهارشنبه رسما غرب را تهدید کرد که اگر تا ۶۰ روز دیگر کشورهای اروپایی به پای میز مذاکره نیایند و منافع ایران در زمینه نفت و بانک را تامین نکنند، ایران دیگر به محدودیت غنی‌سازی اورانیوم در سطح ۳.۶۷ درصد پایبند نخواهد ماند.

حسن روحانی در این خصوص می‌گوید: «در اقدام نخست ما طبق برجام توافق کرده بودیم که سطح غنی سازی را در حد ۳.۶ نگه داریم، ولی از آن به بعد دیگر سطحی در کار نخواهد بود و از طرف دیگر در مورد رآکتور آب سنگین اراک نیز تصمیماتی را اتخاذ خواهیم کرد. طبق برجام قرار بود که این رآکتور با همکاری گروه ۱+۵ نوسازی شود و ما در مسیر این راه هستیم، ولی به نتیجه نهایی نرسیده‌ایم؛ بعد از ۶۰ روز اراک را تکمیل می‌کنیم.»

رئیس جمهوری ایران همچنین با اشاره به اینکه بعد از این ۶۰ روز، یک بازه زمانی ۶۰ روزه دیگر به اروپا فرصت خواهد داد افزود: « در مرحله دوم نیز ۶۰ روز فرصت داده می‌شود و اگر به نتیجه نرسید اقدامات بعدی مورد نظر ما خواهد بود.»…

چین: برجام باید کامل از سوی همه طرفین اجرا شود

وزارت خارجه چین بر لزوم اجرای کامل برجام از سوی همه طرفین دخیل در توافق هسته‌‏ای تاکید کرد.به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، وزارت خارجه چین امروز چهارشنبه در پاسخ به اظهارات حسن روحانی رئیس‌جمهوری ایران، اعلام کرد: توافق هسته‌‏ای ایران باید به طور کامل اجرا شود و همه طرفین در مقابل تحقق این امر مسئول هستند…

روسیه:تصمیم ایران نتیجه اقدامات نسنجیده آمریکا است؛با شرکای اروپایی‌مان گفت‌وگومی‌کنیم

سخنگوی کرملین تصمیم ایران برای کاهش تعهدات برجامی‌اش را نتیجه اقدامات نسنجیده آمریکا دانست و گفت: مسکو برای حفظ توافق هسته‌ای با شرکای اروپایی خود گفت‌وگو خواهد کرد.

به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری اسپوتنیک، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ ریاست جمهوری روسیه (کرملین) گفت: ایران تحت فشارهای خارجی تصمیم گرفته است که اجرای چند تعهد خود در توافق هسته‌ای را متوقف کند و آمریکا مقصر آن است…سخنگوی کرملین با بیان اینکه دیپلمات‌های روسیه به این گفت‌وگوهای خود با مقامات اروپایی ادامه خواهند داد، گفت که آنها تلاش خواهند کرد تا اجرای توافق ادامه یابد…

آلمان: خواهان حفظ توافق هسته‌ای هستیم

آلمان در واکنش به تصمیم کشورمان برای کاهش تعهدات برجامی‌اش با تاکید بر اینکه برلین خواهان حفظ برجام است، از ایران خواست تا هیچ اقدام تهاجمی انجام ندهد.

به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویترز، سخنگوی وزارت امورخارجه آلمان گفت که کشورش از تصمیم ایران برای توقف اجرای دو مورد از تعهدات برجامی‌اش ابراز تأسف کرد و از تهران خواست تا هیچ اقدام تهاجمی انجام ندهد.وی افزود: برلین خواهان حفظ توافق هسته‌ای است و تا زمانی که ایران به توافق پایبند باشد، به‌طور کامل به تعهداتش عمل خواهد کرد…

انگلیس: در این مرحله در مورد اعمال مجدد تحریم‌ها صحبت نمی‌کنیم

معاون وزیر خارجه انگلیس مدعی شد که ایران در صورت فاصله گرفتن از تعهدات برجامی‌اش، با عواقب این کار مواجه خواهد شد.به گزارش ایسنا، مارک فیلد، معاون وزیر خارجه انگلیس در جلسه‌ای به پارلمان این کشور اعلام کرد: بیانیه امروز ایران، گامی ناخوشایند است. ما در این مرحله در مورد اعمال مجدد تحریم‌ها صحبت نمی‌کنیم اما باید در نظر داشت که تحریم‌ها سابقا در ازای قید و بندهای هسته‌ای برداشته شده بودند.وی در ادامه افزود: اگر ایران از پایبندی به تعهدات هسته‌ای‌اش دست بکشد، با عواقبش رو به رو خواهد شد…

فرانسه :گزینه بازگشت تحریم‌ها را روی میز قرار می گیرد

وزیر دفاع فرانسه با تاکید بر اینکه اروپا خواهان حفظ برجام است، گفت: هیچ چیز بدتر از خروج ایران از توافق هسته‌ای نیست.به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویترز، فلورنس پارلی، وزیر دفاع فرانسه در گفت‌وگو با یک شبکه تلویزیونی تاکید کرد که اروپا خواهان حفظ توافق هسته‌ای با ایران است.

وی ادامه داد: هیچ چیز بدتر از خروج ایران از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ نیست. اگر ایران به تعهدات هسته‌ای‌اش عمل نکند، سازوکاری مورد بحث قرار خواهد گرفت که می‌تواند گزینه بازگشت تحریم‌ها را روی میز قرار دهد.فلورنس پارلی همچنین تصریح کرد: فرانسه، آلمان و انگلیس تمام تلاش خود را برای حفظ این توافق به کار گرفته‌اند.

وزیر خارجه امریکا: بیانیه ایران در مورد برجام به عمد مبهم است

یورو نیو :مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا می گوید بیانیه ایران در مورد برجام به عمد «مبهم» تنظیم شده بود.وی در نشست خبری مشترک با جرمی هانت، وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد که کشورش و بریتانیا دید مشترکی برای مقابله با «تهدید ایران» دارند… وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد که کشورش فعلا منتظر می ماند تا نتیجه تصمیم های اخیر ایران را به طور عینی دریابد.به گفته مایک پمپئو واشنگتن در مورد اینستکس با پاریس، برلین و لندن گفتگو کرده است…

 

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotn

 

Print Friendly, PDF & Email
نمایش بیشتر
دکمه بازگشت به بالا